Кіріспе
Біріншілік асқазан лимфомасы (асқазанның өзінде пайда болатын лимфома) – сирек кездесетін жағдай, асқазан қатерлі ісіктерінің 15%-дан азын және барлық лимфомалардың шамамен 2%-ын құрайды. Дегенмен, асқазан лимфомалар үшін өте жиі экстранодальді орын болып табылады (лимфомалар басқа жерде пайда болып, асқазанға метастаздайды). Бұл сонымен қатар асқазан-ішек жолындағы лимфомалардың ең көп кездесетін бастапқы көзі болып табылады.
Белгілері мен симптомдары
Симптомдарға асқазан астындағы ауырсыну, ерте тою, әлсіздік және салмақ жоғалту кіреді. Гастрикалық лимфомаға шалдыққан көптеген адамдар 60 жастан асқан.
Патофизиология
Асқазан лимфомаларының көпшілігі В-клеткалық емес Ходжкин лимфомасы болып табылады. Бұл ісіктер жақсы дифференциацияланған, беткі зақымданулардан (MALT) бастап жоғары дәрежелі, ірі клеткалы лимфомаларға дейін дамуы мүмкін. Кейде клиникалық немесе радиологиялық тұрғыдан нашар дифференциацияланған жоғары дәрежелі В-клеткалық асқазан лимфомасын асқазан аденокарциномасынан ажырату қиын, алайда лимфома диагнозын қолайлы ету үшін қатерлі клеткалардың нақты маркерлерін анықтауға иммуногистохимиялық зерттеулермен гистопатологиялық тексеру ұсынылады. Иммуногистохимия В-клеткаларда болатын CD20 сияқты ерекшелік кластерлерін анықтайды. Цитокератин – эпителий клеткаларында болатын және аденокарцинома сияқты эпителийлік ісіктерді диагностикалауға көмектесетін, гистохимиялық бояумен анықталатын беткі маркер. Нашар дифференциацияланған асқазан лимфомасын аденокарциномадан ажырату өте маңызды, себебі олардың болжамы мен емдеу тәсілдері едәуір өзгеше. Асқазанға қатысты басқа лимфомаларға энтеропатиямен байланысты болуы мүмкін мантиялық клеткалық лимфомалар және Т-клеткалық лимфомалар жатады; соңғысы көбінесе жіңішке ішекте кездеседі, бірақ асқазанда да анықталған.
Диагностика
Бұл лимфомаларды асқазан аденокарциномасынан ажырату қиын. Зақымданулар көбінесе контрастты рентген суретінде тігізген, қалыңдаған шырышты қабық үлгісі бар жаралар түрінде көрінеді. Диагноз әдетте эндоскопия кезінде алынған биопсия арқылы қойылады. Эндоскопиялық қаралылымдардың арасында жалғыз жаралар, қалың асқазан бүктемелері, масса тәрізді зақымданулар және түйіндер сипатталған. Сырдың астындағы қабаттарға сіңіп кетуі мүмкін болғандықтан, үлкен биопсиялық қысқыштар, эндоскопиялық ультрадыбыспен басқарылатын биопсия, эндоскопиялық сырдың астыңғы қабаттарын резекциялау немесе лапаротомия тінді алу үшін қажет болуы мүмкін. Аурудың сатысын анықтау үшін КТ немесе эндоскопиялық ультрадыбыс сияқты бейнелеу зерттеулері көмектеседі. Сатыны анықтауға және бір мезгілде лейкемияны жоққа шығаруға көмектесу үшін гематологиялық көрсеткіштер әдетте тексеріледі. LDH деңгейінің жоғарылауы лимфомаға қатысты болуы мүмкін.
Емдеу
Асқазанның ірі В клеткалы диффузиялық лимфомалары көбінесе CHOP (циклофосфамид+доксорубицин+винкристин+преднизон) химиотерапиясымен емделеді, ритуксимабпен бірге немесе онсыз, бұл әдетте бірінші таңдау болып табылады. H. pylori-ді жоюға бағытталған антибиотиктермен емдеу MALT лимфомалары үшін бірінші қадамдық терапия болып табылады. MALT лимфомаларының шамамен 80% жою терапиясынан кейін толық регрессияға ұшырайды. H. pylori-теріс асқазан MALT лимфомасын сәулемен емдеудің жоғары тиімділігі бар, 5 жылдан кейін 90% немесе одан да жоғары нәтижелерге қол жеткізіледі. MALT лимфомаларына екінші қадамдық емдеу көбінесе бір препаратпен химиотерапия болып табылады, және толық жауап беру көрсеткіші 70% аспайды. Рефрактерлік жағдайларда немесе асқазан шығу жолының бұзылуы сияқты асқынулар туғанда, операциядан кейін химиотерапиямен бірге субтотальды гастректомия жасалады.