Кіріспе
Тхумос, сондай-ақ Тимос деп те жазылады, ежелгі гректердің құлшыныс, жігер туралы түсінігі (мысалы, "жігерлі бие" немесе "жігерлі пікірталас"). Бұл сөз денедегі тыныс-құбылысы немесе қан айналымымен байланысты және адамның мойындылық танытуға деген құштарлығын да білдіреді. Бұл жүрек айну мен бас айналу сияқты денелік сезім емес.
Thumos, also spelled Thymos , is the Ancient Greek concept of (as in "a spirited stallion" or "spirited debate"). The word indicates a physical association with breath or blood and is also used to express the human desire for recognition. It is not a somatic feeling, as nausea and dizziness are.
Гомер
Гомердің еңбектерінде "тумос" эмоцияларды, құштарлықты немесе ішкі жеңіліс білдіреді. Тумос – тірі адамның берік меншігі болды, оған оның ойлауы мен сезінуі жататын. Гомерлік батыр эмоциялық күйзеліске түскенде, ол өзінің тумосын сыртқа шығарып, онымен сөйлесіп немесе кінәлай алады. "Илиада" дастанында Ахилл өз қадір-қасиетіне қамқорлық жасайды, құдайларды және құдайшаларды жүрегінде сақтайды: "Гераның күркіреген билеушісі сенің даңққа ие болуыңа көмектеседі, бірақ менсіз, шайқасқа құмар троялықтармен күресуге тырыспа. Әйтпесе, менің абыройымды (тумосымды) кемсітесіңдер."
Демокрит
Демокрит "euthymia" (яғни "жақсы thumos") терминін жанның тыныш және бекем өмір сүретін, ешқандай қорқыныш, шарлаттандыру немесе басқа құмарлықтармен бұзылмаған күйін сипаттау үшін қолданды. Демокрит үшін эвтимия – адам өмірінің мақсатының негізгі элементтерінің бірі болды.
Платон
Платонның "Федр" және оның кейінгі "Республика" еңбегінде адам психикасының үш құрамдас бөлігінің бірі ретінде түмос талқыланады. "Федрде" Платон логосты екі жылқыны – эрос пен түмосты (эмоционалдық құштарлық пен қайраттылық логоспен басқарылуы тиіс) айдап бара жатқан керуенші ретінде бейнелейді. "Республикада" (IV кітап) жан үш бөлікке бөлінеді (Платонның жан туралы үш бөліктен тұратын теориясын қараңыз):
Медицинада
Гипертимия, дистимия, циклотимия және эвтимия (медицина) – қазіргі психологиядағы психикалық/мінез-құлық жағдайлары.
Мәдени сілтемелер
Мигель де Сервантестің "Дон Кихот" романында рыцарь өзінің қадір-қасиеті төмендетілгенде, жігерлі тимос немесе ашумен жетеледі деп сипатталған. Ол тек сарациндер арасында тұрғанда ғана тепе-теңдік пен әділдік сезімін қайта табады. Фи Тета Каппа құрмет қоғамы тета әрпін "тимосқа" алмастырды, бұл олардың болашақ мүшелерінен іздейтін "талаптылығын" көрсетеді. Thymos - балалық зерттеулерге арналған академиялық журналдың атауы. Thumos - Платонның еңбектеріне негізделген музыкасы бар американдық прогрессивті дум/пост-метал тобының атауы.