Кіріспе

Павел Павел (11 наурыз 1957 жылы Страконице қаласында туған) – чех инженері және тәжірибелік археолог, ежелгі өркениеттердің ауыр салмақты заттарды қалай тасымалдағанын зерттеуімен ең белгілі. Павел Пльзень университетінде электр инженериясы мамандығы бойынша оқып, кейін "Агростав Страконице" компаниясында инженер-конструктор болып жұмыс істеді. Ежелгі адамдар мегалиттік мүсіндер мен тас блоктарын қалай жылжытқандығын анықтау оның хоббиіне айналды, соның арқасында ол танымал болды. Ол бала кезінде осы мәселені зерттеуді бастады, өйткені уақытқа кері кетіп, ауыр заттарды жылжытумен айыпталуы мүмкін деп қорқып жүрді. Барқыт революциясынан кейін (1989), Павел Азаматтық демократиялық партия мүшесі ретінде жергілікті саясатқа қатысты. Ол Чехия Сенатына екі рет сайлауға түсті (2002 және 2003 жылдары), екеуінде де екінші орынды иеленді. 1990 жылдан бері Павел ауыр жүк тасымалдау саласында жұмыс істеп келеді және 2000 жылы PAVEL PAVEL s. r. o. компаниясын құрды.

Эксперименталды археология

Тор Хейердалдың "Кон-Тики" шығармасынан шабыттанған Павел Павел, Пасха аралының монолитті моаилерінің кішкентай топ адамдармен, қарапайым технологияларды қолдана отырып қалай жылжытылғанын көрсетуге тырысты. 1982 жылы Оңтүстік Богемияда бетоннан жасалған модель (4,5 м, 12 тонна) арқылы тәжірибе жүргізді. 1986 жылы Хейердал оны экспериментін нақты ортада сынауға шақырды, ол экспериментті сәтті қайталады. Статуяны салыстырмалы түрде жылдам тасымалдау үшін бір жетекшімен бірге бар болғаны 16 адам қажет болды. Одан кейін ол бірнеше тәжірибелер жасады. Ол және бес көмекшісі ағаш шаналарды пайдаланып, Кадов ауылында (Страконице ауданында) 30 тонналық дөңгелек тасты 19 ғасырда белгісіз вандалдар алып кеткен жеріне қайта орнатты. Оның бағалауынша, Баалбектегі 800 тонналық тастарды тасымалдау үшін ұқсас қарапайым технологиямен 160 адам жеткілікті болған. 1991 жылы жүзеге асырылған келесі эксперименттердің бірі – Стоунхендждің 1:1 масштабты бір бөлігін салу болды. Он адам бір күн ішінде арқандар мен ағаш шаналарды ғана пайдаланып, бес тонналық бетон тасты басқа екі тастың үстіне көтерді. Бұл модель Страконицеде орнатылған.