Кіріспе

Құрғақ дәндер – құрғақ қуыру арқылы пісірілген дәндер. Бұл ежелгі тағам және оның құнарлы жарты ай аймағындағы аңшы-жинақшылардың дәнді жеуінің ең ерте жолдарының бірі болғаны есептеледі. Тарихи тұрғыдан, бұл тағам Таяу Шығыста кең таралған, оны былай деп Киелі кітапта айтылған:

"Пасхадан кейінгі күні, соның өзінде, олар жердің өнімдерін – ашытпа нан мен құрғақ дәнді жеді." "Боаз оған тамақ уақытында: «Дұрыс осы жерге кел, нан же, және наныңды сірке суына малып ал», – деді. Ол орақшылардың қасына отырды, ал ол оған құрғақ дән берді, ол жеп, тоқты, қалғанын сақтап алды." Еврей тілінде ол קָלִי (qālî) деп аталады. Дәннің ұзындығы қалыпты дәннің ұзындығымен бірдей, бірақ сәл жұқарақ және қараңғырақ, жасыл түйінге ие. Ол ет немесе құс еті қосылған ыстық тағам ретінде беріледі.

Лагерьде азық-түлік ретінде пайдалану

Тарихи тұрғысынан алғанда, әртүрлі құрғатылған дәндер әскери әскерлердің маневрлердегі және ұзақ сапарға шыққан азаматтардың рационы ретінде қолданылып келген. Құрғату дәнді пісіріп қана қоймай, судың көп бөлігін де алып тастағандықтан, оны ұзақ уақыт сақтауға немесе тасымалдауға болатын, ал пісірілмеген дәндерден бірдей немесе сәл аз салмақта болатын алдын ала пісірілген тағамдар жасаудың тиімді жолы болды. Сонымен қатар, оны қайта қыздырмай, құрғақ немесе суға батырып жеуге болады, бұл далада пісіру уақытын қысқартып, қажет болған жағдайда әскерлерге лагерь оттарынсыз саяхаттауға мүмкіндік берді. Әсіресе, 20 ғасырға дейін Оңтүстік және Шығыс Азиядағы әскерлер үшін, оның ішінде Қытай-жапон соғыстары мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық армиясы үшін құрғатылған күріш кеңінен қолданылды. Бұл Қытай Халық Азаттық Армиясының Ұзақ жорығы кезіндегі негізгі азығы болды, олардың қозғалыс кезінде жеткізе алатын шамалы тауарлардың бірі еді. Американың жергілікті халқы туралы ертедегі еуропалық жазбаларда ирокездердің жүгеріні пісірудің көптеген тәсілдерінің бірі ретінде "құрғатылған жүгері" деп көрсетілген. Оны алдымен жүгеріні күйдіріп, содан кейін ұнтақтап, ұнға айналдырған. Ол түрлі рецепттерде, әсіресе саяхатшылар үшін төтенше жағдайлардағы рацион ретінде қолданылды, көбінесе бір қасықтан сумен бірге желінетін. Роберт Беверлидің мәлімдемесіне сәйкес, Вирджинияда осы тағамның жергілікті атауы "Рокахомония" болған. АҚШ Азамат соғысы кезінде құрғатылған жүгері дән ретінде де, жүгері ұнын алу үшін жүгеріні тасымалдау тәсілі ретінде де пайдаланылды.