Кіріспе

Cluster – Пирс Энтонидің ғылыми фантастикалық романдарының циклы. Энтони бастапқыда осы циклды трилогия ретінде жоспарлап, жазған, бірақ кейін тағы екі том қосты.

Орнату

Сериалдың басында адамзат галактиканың диаметрі шамамен 100 жарық жылына жететін аймағын мекендегендігі айтылады. Бұл аймақ Күн Сферасы деп аталады, себебі ол Күн жұлдызынан, яғни Күннен шыққан нәсілдің ықпал ету аймағы болып табылады. Сфера Солдың "қоршаған ортасы" басқа сфераларға да мекенжай болып табылады, олардың әрқайсысы белгілі бір жұлдыздың төңірегінде орналасқан: Полярис Сфералары, Канопус, Спика, Нат, Мирзам және Беллатрикс, сондай-ақ ірі, құлдырап бара жатқан Садор және Минтака Сфералары. Кластер ортасындағы нәсілдер басқа планеталарды үш тәсілмен отарлайды. Біріншісі – материяны дереу телепортациялау, яғни материяны беру немесе материялық жіберу. Бірақ бұл тым қымбатқа түседі. Екіншісі – отарлаушылар жаңа әлемдерге "тоңдыру" кемелерінде саяхаттайды, онда олар саяхаттың ондаған жылдарына криогендік түрде сақталады. Тоңдырылғандардың жартысы контейнерлердің немесе кемелердің өзінің істен шығуынан жоғалады. Үшінші және ең көп таралған отарлаушылардың саяхат тәсілі – өмірлік кемелер, олар баяурақ, бірақ қауіпсіз, бірнеше буынды алып жүретін кемелер. Оларға жету үшін ғасырлар қажет болуы мүмкін. Өмірлік кемелердің кемшілігі – олар ғарышта жылдам қозғалғанда, олардың жолаушылары техникалық жағынан кері дамиды. Осының салдарынан, және мүмкін, кішкентай халқы бар отарлар күрделі әлеуметтік құрылымдарды ұстап тұра алмайтындықтан, Кластер сериясындағы барлық сфералар сфералық регрессияға ұшырайды. Яғни, колония өз туған жұлдызынан алшақтаған сайын, тұрғындары технологияны аз қолданады, ал әлеуметтік тәртіп туған планетаның өткен дәуірлеріне ұқсап кетеді. Мысалы, Сфера Солдың ең алыс колониясы – Сырт Әлемнің тұрғындары палеолиттік тайпалар. Олар от жағып, кремний найзамен аң аулайды, бірақ олардың қоғамында осы деңгейден асып түсетін технология жоққа жақын. Бірақ сфералық регрессия Жердің немесе басқа әлемнің өткенінің нақты көшірмесін жасамайды. Отарлаушылар өздерінің жұлдызаралық империяның бір бөлігі екенін біледі және басқа планеталардағы технологиялық және әлеуметтік айырмашылықтарды жақсы түсінеді. Сонымен қатар, туған әлем барлық колониялық әлемдерге үкімет және қауіпсіздік қызметкерлерін жібереді. Сондықтан тарихты зерттеушілер өздерінің туған әлемнің өткені туралы білімімен өз планеталарын күтілгеннен гөрі көбірек немесе аз дамыған етіп жасауға мүмкіндік алады, жай ғана туған жұлдыздан қашықтықты есептеу арқылы.

Кирлиандық трансферт

Кластерлік романдардың негізгі сюжеттік механизмі – көшіру. Кез келген тірі нәрседе өлшеуге болатын Кирлиан аурасы болады. Көшіру арқылы жоғары аурасы бар адамдардың санасы мен тұлғасы физикалық жағынан алыс орналасқан денеге жіберіліп, оны жандыруға болады. Мысалы, Жерде тұратын адам Сырт Әлемге жіберіліп, сол планетаның тас ғасырындағы тайпа мүшесінің денесіне кіріп, өмір сүре алады. Көшіру – материялық миссия технологиясының жетілдірілген түрі, бірақ тек аура ғана көшірілгендіктен, ол айтарлықтай арзан. Алғашқы үш романның басты кейіпкерлері ғарыш кеңістігіндегі қауіптермен күресу үшін әртүрлі ғарыш денелеріне көшіп-қоныс аударады.

Мың жұлдыз және тұтқыр шеңбер

Бұл кейінгі романдар "Қызды шынжырлап тастау" және "Кирлиан Квест" арасында оқиғасы өтеді. Алғашқы "Кластер" трилогиясы галактикалық көлемдегі эпикалық әңгімелерді айтады, ал кейінгі екі кітап сол әлемдегі шағын оқиғалар. Баптармен әртүрлі әлемдерге ауысудың орнына, басты кейіпкерлер романның басым бөлігін бір планетада өткізеді. Толық мәліметтер төменде.

Басқа романдармен байланысы

Энтони алғаш рет «Кластер» сериясын «Бірақ Жер туралы не деуге болады?» романын жазғанда ойластырды, онда үкімет материялық миссияның құпиясын ашып, жұлдызаралық отарлауды мүмкін етеді. «Жер?» романы адамзаттың туған планетасындағы өркениет пен ресурстардың азаюын, халықтың жартысы колониялық әлемдерге кеткен кездегі оқиғаларды баяндайды. «Кластер» сериясы шамамен 500 жыл кейінірек орын алады және Энтонидің «Жер?» романының түпнұсқа қолжазбасымен байланысты, ол 1989 жылы Tor Books баспасында түсіндірмелермен жарияланды. «Кластер» сериясы «Жер?» романының алғашқы басылымымен міндетті түрде сәйкес келмейді, сондай-ақ 1976 жылы қайта өңделген Laser Books басылымымен да, ол Энтони мен Роберт Коулсонның бірлескен еңбегі ретінде жарық көрді. Энтонидің сөзіне сүйенсек, бұл рұқсатсыз ынтымақтастық болған. Қосымша мәліметтерді Энтонидің ресми сайтынан табуға болады. Алғашқы «Кластер» трилогиясын аяқтағаннан кейін Энтони ертерек кезеңге оралды. Оның үш томдық «Таро» сериясы «Жер?» романындағы маңызды көмекші кейіпкер – Визияның қасиетті орденінің бауыры Пауылды бейнелейді және бұл оқиға сол романнан бірнеше жыл өткен соң орын алады. Сонымен қатар Энтони «Кластер» сериясына екі қосымша роман жазды: «Thousandstar» және «Viscous Circle».

"Қызды шынжырлап ұстау" (1978)

Кітап бірінші романдағы жау галактика Андромеданың еріксіз қонақтандырудың (хостингтің) құпиясын ашқаны туралы жаңалықпен басталады: жеткілікті жоғары Кирль аурасы, төменгі Кирль аурасы бар тұлғаны басып алуға мүмкіндік береді. Бұл Андромедаға Сфера Сол және оның одақтастарының үкіметтерінің жоғарғы деңгейлеріне жасырын түрде енуге және Галактиканың энергиясын ұрлау жоспарын қайта жандандыруға мүмкіндік берді. Флинттен және оның андромедалық қарсыласынан тікелей тараған Мелодия Минтаканың Кирль аурасы 200-ден әлдеқайда жоғары. Ол тұтқынға алынған андромедалықтың санасын "басып алу" және оны сұраққа алу үшін қызметке тартылады. Мелодия, Драконнан шыққан жас және әдемі Яэльдің денесінде орналасқан, өзінің атасы Флинт сияқты Андромеданың қаупін жеңіп, галактиканы құтқарудың жолын табуға тиіс. Жұмбақ Ежелгілер өздерінің артефактілері мен қасиетті орындары арқылы қайтадан пайда болады. Таро және Сфера Сол туралы әртүрлі мифтер (осы жағдайда Персей мен Андромеда туралы) осы роман бойына жалғасады. Мысалы, interSphere флотының жұлдыздық кемелерінің пішіндері Таро костюмдеріне – Дискілерге, Кеселерге, Таяқтарға және Қылыштарға ұқсас.

Кирлиан Квест (1978)

Мың жыл бойы Андромеда сферасы басқа сфералардың қарғысына ұшырады, себебі оның өкілі Льюм Екінші Энергия соғысында Андромеданы сатқан болатын. «Кирлиан Квест» басталғанда, көкжиегінде жаңа қауіп пайда болды: ғарыш амебасы – бір миллионнан астам ғарыш кемесінен тұратын флотилия, олардың ниеттері күмәнсіз жаулық. Флинт пен Мелодидің ауралық (бірақ тура емес) ұрпағы, Андромеданың тумасы – Арал, өзінің түрінің ар-намысын қайтаруға және галактиканы құтқаруға мүмкіндік алды, бірақ осы үшін ол ғарыш амебасының және ежелгілердің сырын ашуы керек.

Мың жұлдыз (1980)

Жаңа Ежелгі орын табылды, және басқа "өлі" орындардан айырмашылығы, бұл орын белсенді және істеп тұрғандай көрінеді. Қай Сфераның оны зерттеуге және оның құпияларын ашуға құқығы бар екенін анықтау үшін жарыс ұйымдастырылуда. Әр жарысқа қатысатын команда мұқият таңдалған үйлесімді жүргізуші және қабылдаушы жұптан тұрады, олар өзара толықтыратын дағдылары мен білімдері үшін іріктелген. Тапсырмалар барлық қатысушылардың қабілеттерін шегіне дейін сынап, сөзжұмбақтардан бастап қара тесіктен өтуге дейін алуан түрлі. Алайда, Highfalls-тың Химi де, оның қабылдаушысы Capella-ның Джессикасы да жасырын, қараңғы құпияларды сақтайды, бұл оларға жарыстан ғана емес, тіпті өмірлерінен де айыруы мүмкін.

Сымқыл шеңбер (1982)

Viscous Circle – ерекше және адамдық емес жаратылыстар туралы, сондай-ақ санасы шамалы ғана болғандай көрінетін тіршіліктерге өтуге жасалған тәжірибелік әрекет туралы әңгіме. Олар – жағымсыз ойға тап болғанда өзін-өзі демагнетиттеп, жоқ ететін, абсолютті бейбітшілдік ұстанатын, магниттік дискілер түрінде ғарышта қалқып жүретін жаратылыстар.