Кіріспе

Неміс нацистік саясаткері және соғыс қылмыскері Адольф Иоганн Альберт Хоффманн (24 қазан 1907 – 26 тамыз 1972) – неміс кәсіпкері, Үшінші рейх кезінде Оңтүстік Вестфалияның нацистік гаулейтері қызметін атқарды. Ол сонымен қатар СС тобының жетекшісі болды. Соғыс қылмыстары бойынша сотталған ол, дәлелдер жетіспеуіне байланысты ақталды, бірақ нацистік тазарту процесінің нәтижесінде түрмеге жіберілді.

Ерте өмір

Хоффманн Бремен қаласында мейманхана иесінің ұлы болып дүниеге келген. Халық мектебін, нақты ғылымдар мектебін және кәсіптік училищені бітіргеннен кейін Хоффманн шеберлікке оқып, шикі темекі сатушы болып жұмыс істеді. 1925 жылы Хоффманн Гитлер жастарының алдағы құрамы болған Ұлттық-социалистік жұмысшы жастарына (Nationalsozialistische Arbeiterjugend) қосылды. Ол SA-ның және Бремендегі жергілікті нацистік партия ұйымының негіс қалаушыларының бірі болды, сондай-ақ 1933 жылға дейін Орцгруппенлейтер (жергілікті топ жетекшісі) лауазымын атқарды. Ол 1926 жылдың 27 шілдесінде нацистік партияға ресми түрде мүше болды (мүшелік нөмірі 41,165), ал мүшелігі 1925 жылдың ақпанына дейін кері есептелді. Партияның ерте мүшесі болғандықтан, ол кейіннен Алтын партия белгісімен марапатталды. 1927-1928 жылдары Ольденбург аймағында үгіт-насихат жетекшісі қызметін атқарды, сонымен қатар Амстердамда темекінің коммерциялық саудагері болып жұмыс істеді. Келесі бірнеше жыл бойы ол Германия бойынша әртүрлі темекі фирмаларының өкілі ретінде сапарлады.

Соғысқа дейінгі мансап нацистік Германияда

1933 жылғы қаңтарда нацистер билікті басып алғаннан кейін Хоффманның мансабы жылдам өрлеуге бастады. 1933 жылғы 1 сәуірде ол Бремен округінің үгіт-насихат жетекшісі болды. 1933 жылғы 1 шілдеде ол шикі темекі сатушы қызметін тастап, партияның толық уақытты қызметшісіне айналып, Бремен округіндегі ұйымдастыру, баспасөз және кадрлар жөніндегі кеңселерді басқарды. 1934 жылғы 20 тамызда ол партияның Рейхслитюнгіне (ұлттық басшылығына) ұйымдық мәселелер бөлімінің басшысы болып кірді. Бұл қызмет Фюрердің орынбасары Рудольф Гесске қарасты, және Мюнхендегі Браун-хауста орналасқан штабқа тікелей бағынышты болды. 1935 жылғы 5 қыркүйектен 1941 жылғы қаңтарға дейін Хоффман IIA кеңсесінің (жалпы ұйымдастыру мәселелері) Amtsleiter (кеңсе басшысы) лауазымын атқарды. Ол әлеуметтік, экономикалық, көлік және ауыл шаруашылығы саясатымен, сондай-ақ этникалық саясатпен айналысты. 1936 жылғы 9 қарашада, 1934 жылдың жазында SA-дағы белсенді мүшелігін тоқтатқан Хоффман, SS Бас кеңсесіне тағайындалған SS Obersturmfuhrer ретінде Allgemeine SS-ке (мүшелік нөмірі 278,225) қосылды. 1938 жылғы наурызда Австрияны аннексиялаудан кейін Хоффман Венада, Йозеф Бюркельдің штабында – Австрияны Германиямен қайта біріктіру жөніндегі рейх комиссарының штабында «бірлестіктер мен ұйымдарды тексеру комиссары» болды. Бұл лауазым көбінесе мүліктік құқық мәселелерін қарауды қамтыды. Сонымен қатар, ол жаңадан алынған аумақта партияны құруға жауапты болды. 1938 жылғы 1 қазанынан 1939 жылғы 31 наурызына дейін ол Судет аймағында Рейхскомиссар және гаулейтер Конрад Хенлайннің штабында осы қызметте жұмыс істеді. 1939 жылғы мамырдан қыркүйекке дейін оған жаңа құрылған Богемия және Моравия протектораты бойынша ұқсас тапсырма берілді. 1939 жылғы 15 наурызда Хоффман SS Бас кеңсесінен SD Бас кеңсесіне (кейін RSHA) ауыстырылды, онда ол 1942 жылғы 21 қыркүйекке дейін қызмет етті.

Соғыс уақытындағы қызмет және Холокостқа қатысу

Хоффманн 1936, 1937 және 1939 жылдары жазғы әскери оқудан өтті. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан бастап 25 қарашаға дейін Польшаны нацистер басып алған кезде Лемберг (қазіргі Львов) аймағындағы шайқастарға қатысты. Ол 1-ші тау дивизиясының Kradschützen (мотоцикл) эскадрильясында унтер-офицер болып қызмет етті, Wachtmeister шеніне көтерілді және 2-ші дәрежелі Темір крестпен марапатталды. 1941 жылдың 10 ақпанында, өзге партиялық лауазымдарын сақтап, ол жаңадан құрылған Жоғарғы Силезия аймағының (Gau Upper Silesia) бірінші Гауляйтері болды, сонымен қатар Германия Еңбек фронты әкімшілігінің Гау төрағасы (Gauobmann) қызметін де атқарды. 1941 жылдың 3 маусымында ол Рейхстагта 17 сайлау округінен (Бреслау) депутат болды, қайтыс болған депутаттың орнын алды. 1942 жылдың 5 мамырынан 20 қыркүйегіне дейін Хоффманн генерал-лейтенант Вальтер фон Унру басқарған комиссияда Рейхслитер Мартин Борманның өкілі ретінде тағайындалды. Бұл қызметінде Хоффманн толыққанды соғыс үшін халықты жұмылдыру және жұмыс күшінің жоғалуын толықтыру мақсатымен генерал-губернаторлық, Остланд және Украинаны қоса алғанда, оккупацияланған шығыс аумақтарында кеңінен саяхаттады. 1942 жылдың 17-18 шілдесінде Хоффманн, СС рейхсфюрері Генрих Гиммлер және Гауляйтер Фриц Брахтпен бірге өзінің Гау-ында орналасқан Аушвиц концлагерінде еврейлерді газбен улау операциясына қатысты. Ол Einsatzgruppen жасаған қырқындардың, «Рейнхард» операциясының өлім лагерлерінің, германизация процесінің және Остарбайтерлерді (шығыс жұмысшыларын) жұмысқа алу үшін қолданылған қатыгез шаралардың мән-жайларын білді және Партиялық канцелярияға, сондай-ақ Гитлер мен Йозеф Геббельске жақсарту ұсыныстарын (Verbesserungsvorschlägen) енгізді. Унру комиссиясымен жұмысын аяқтағаннан кейін, Хоффманн 1942 жылдың 21 қыркүйегінде RSHA-дан СС рейхсфюрерінің жеке штабына ауыстырылды. Ол сондай-ақ Катовицте (қазіргі Катовице) Гаудың экономикалық кеңесшісі қызметін қайта басталды.

Соғыстан кейінгі сот, айыптау және үкім

Бірнеше ай бойы қашып, жасырынып жүрген Хоффман 1945 жылғы 4 қазанда Мариэнау ауылында британ әскерлерімен табылғаннан кейін тұтқындалды, ол шаруа қызметкері болып көрінген. Ол алдымен Изерлонда түрмеге қамалып, тексерілді, содан кейін Реклингаузендегі лагерьке қамалды. Ол Нюрнберг процесінде неміс бас қылмыскерлері жасаған қатыгездіктер туралы куәлік берді. Кейіннен ол Реклингаузенде (1946 жылғы қазан) және Гамбургте (1948 жылғы желтоқсан) одақтас әуешілер мен шетелдік күштеп жұмыс істегендердің өліміне қатысты екі британдық әскери қылмыстық істе айыпталып сотталды. Бірақ, дәлел жетіспегендіктен ақталды. Одан кейін ол Бенефельд Бомлицтегі неміс тазарту трибуналында сотталды және 1948 жылғы желтоқсанда 4 жыл 9 айға бас бостандығынан айырылды. Ол жазасының бір бөлігін ғана өтеді, өйткені ол бұрынғы қамауда өткізген уақыты ескерілді және Төменгі Саксонияның премьер-министрі оған рақымшылық жасады.

Кейінгі өмірі мен отбасы

1950 жылы сәуірде Эстервеген түрмесінен босатылғаннан кейін Хоффман 1972 жылғы 26 тамызда Хелигенродеде қайтыс болғанға дейін Бременде кәсіпкерлікпен айналысып, көптеп кіріс тапты. Хоффман отбасылық өмір құрған, оның ұлы Болко Хоффман да табысты кәсіпкер және Германиядағы оңшыл, консервативті маргиналдық партия – Pro DM партиясын құрған. Аталған партияның басты мақсаты – неміс маркасын қайта енгізу үшін күресу.