Кіріспе

химия профессоры Чарльз Стирлинг (1760 жылдың 28 сәуірі – 1833 жылдың 7 қарашасы) – британдық Корольдік теңіз күштерінің вице-адмиралы.

Ерте өмір және мансап

Чарльз Стирлинг 1760 жылғы 28 сәуірде Лондонда дүниеге келді және 15 мамырда Сент-Олбанста крещениеден өтті. Адмирал сэр Уолтер Стирлингтің ұлы, ол теңіз салт-дәстүрімен ұзақ тарихы бар мақтан тұтатын отбасында өсті. Стирлинг Корольдік теңіз күштеріне қатысып, 1783 жылы капитандық шеніне көтерілді. 1789 жылғы 11 тамызда ол Лондонның Гринвич қаласында Шарлотта Гройтқа үйленді. Ол 1798 жылғы 30 маусымда "Сен" кемесін басып алуға қатысты, сол шайқаста жараланды, ал 1801 жылғы шілдеде 74 зеңбірекке ие кеменің капитаны ретінде Алхесирас шайқасына қатысты. Сол жылы ол Ямайка кемежайында комиссар болып тағайындалды.

Әмірші

Стирлинг 1804 жылдың соңында Англияға қайта шақырылды, және келген кезде контр-адмирал шеніне көтеріліп, 98 зеңбірекке ие болған кемесінде туын көтерді. Бұл кеме «Даңқты Бірінші маусым» шайқасына қатысқан белгілі кемелердің бірі болған және қазір Рошфорт эскадрильясының флагманы еді. Стирлинг бірден жүрегі туыс немересі Джеймстің кемеге мичман болып ауысуын ұйымдастырды. Джеймс Стирлинг 1808 жылға дейін ағасының басшылығында болды және кәсіби тұрғыдан да, жеке өмірінде де оның ықпалына ілесе өсті. 1805 жылдың 22 шілдесінде Стирлинг Сэр Роберт Кальдердің басшылығымен Финистерре мүйісіндегі шайқасқа қатысты, онда оның эскадрильясы Финистерре мүйісі жанында француз және испандық біріккен флоттарына шабуыл жасады. 1806 жылдың шілдесінде оған кемеге қолбасшылық ету және генерал Сэмюэл Аучмутидің әскерін Буэнос-Айреске жеткізу міндеті жүктелді, онда ол Уильям Карр Бересфордтың әскерлерімен Буэнос-Айресті басып алған адмирал Сэр Хоум Риггс Попхэмды алмастыруға тиіс болды. Ол келген кезде Буэнос-Айрес испандықтардың бақылауына қайта өткен еді, сондықтан Попхэмды босатқаннан және оның кемесіне ауысқаннан кейін Стирлинг Аучмутиге Монтевидеоға сәтті шабуыл жасауға көмектесті. Ол Парламенттің екі палатасында да және британдық баспасөзде де жақсы шешімдері үшін мақтауға ие болды. Монтевидеоның басып алынуынан кейін көп ұзамай Стирлинг қызметтен босатылып, Жақын арадағы теңіз күштерінің бас қолбасшысы лауазымына тағайындалды. Ол шамамен бес айдан кейін Лондонға қайта шақырылды. 1810 жылдың 31 шілдесінде вице-адмирал шеніне көтеріліп, Лондон қаласының құрметті азаматы атанды. Ол сонымен қатар, қылышының сабында «Монтевидео бекінісін басып алу кезіндегі батылдығы мен еңбегі үшін» деген жазуы бар қылыш алды. Стирлинг ұзақ мерзімге демалысқа кетті, бірақ 1811 жылдың қазан айында қайтадан қызметке оралып, Ямайка теңіз күштерінің бас қолбасшысы лауазымын иеленді. Америкамен соғыс басталғанда, ол 1812 жылдың қыркүйегінде адмирал Сэр Джон Борлаз Уорреннің басшылығына бағынып, эскадрильясын американдық кемелерді мазалауға және Бермуд аймағында жағалау шабуылдарын жүргізуге жетекшілік етті.

Әскери соттың

1813 жылдың маусым айында Стирлинг қызметтен босатылып, Лондонға оралуға бұйырылды. 1813 жылдың соңында Лондонға келгеннен кейін ол шетелдік теңізшілерді қорғағаны үшін ақы алғаны туралы айыппен сотталуға шақырылғандығын білді. Нақты айыптамалар Ямайкадағы комиссар Вуллидің хатында жазылған, ол «Оның Ұлыбританиялық Әскери-теңіз қызметінің беделі Испанияға баратын кемелерді сүйемелдеу үшін соғыс кемелерін жалға беру туралы көпке тараған әңгімелер салдарынан төмендеді» деп мәлімдеді. Вулли нақты бір оқиғаға сілтеме жасады, онда Стирлингтің Оның Ұлыбританиялық шалуаны жалға бергені үшін 2000 доллар алғаны айтылды. Айыптаманың кейбір аспектілері қабылданбады, бірақ 1814 жылдың мамыр айында жарияланған үкімде «айыптаманың бір бөлігі дәлелденді» делінді. Стирлингтің әрекеттері гуманитарлық негізде түсінікті болғанымен, ол ережелерге қайшы әрекет еткен. Ол жартылай жалақымен зейнеткерлікке шықты және одан әрі қызметке көтерілу мүмкіндігінен айырылды. Стирлинг шілдеде шағымданып, бірқатар жеңілдіктерге қол жеткізді: флаг-офицер мәртебесін қайтару және «ақтардың аға вице-адмиралы» деп аталу құқығы. Алайда, Адмиралтейство оны қайтадан активті қызметке қайтарудан бас тартты.

Кейінгі өмірі

Стирлингтің әйелі 1825 жылғы 25 наурызда Суррейдегі Чертси қаласындағы Вобурн фермасында қайтыс болды. 1833 жылдың қыркүйегінде Стирлингтің ауыр сырқаты туралы хабар берілді, ол 7 қарашада Вобурн фермасында қайтыс болды. Оның жалғыз қызы Шарлотта Доротея Стирлинг 1827 жылғы 1 мамырда Муйравонсайд үйінің иесі, кузені Чарльз Стирлингке тұрмысқа шықты.

Мәдени сілтемелер

Чарльз Стирлинг Патрик О'Брайанның "Мэстер және Командир" кітабында кейіпкер ретінде кездеседі.