Кіріспе
Эдмондо Де Амисистің балалар романы "Жүрек" (kwɔːre) – итальяндық жазушы, журналист, әңгімеші және ақын Эдмондо Де Амисистің балалар романы. Роман оның бүгінгі күнге дейін ең танымал туындысы болып табылады, оған сол кезде мектеп оқушылары болған Фурио және Уго атты балалары шабыт берген. Оқиға Италияның бірігу кезеңінде өрбуді. Алғаш рет 1886 жылдың 18 қазанында, Италиядағы бірінші мектеп күнінде Тревес баспасынан шығып, бірден үлкен сәттілікке ие болды. Кедейлік сияқты әлеуметтік мәселелерді зерттеу арқылы "Жүрек" Де Амисистің туындыларына солшыл идеологиялардың ықпалын көрсетеді (кейіннен ол Италияның социалистік партиясына қосылды). Осы себепті, кітап Шығыс блогы елдерінде әсерлі (және көптеген оқулықтардың негізгі бөлігі) болып келді. Екінші жағынан, кітапта итальяндық ұлтшылдық пен патриотизмнің күшті бейнеленуі фашистік Италияда да ынталы түрде қабылданды.
Heart ( ˈkwɔːre) is a children's novel by the Italian author Edmondo De Amicis who was a novelist, journalist, short story writer, and poet. The novel is his best known work to this day, having been inspired by his own children Furio and Ugo who had been schoolboys at the time. It is set during the Italian unification, and includes several patriotic themes. It was issued by Treves on October 18, 1886, the first day of school in Italy, and rose to immediate success. Through its investigation of social issues such as poverty, Heart shows the influence of left wing ideologies on De Amicis' work (he was later to join the Italian Socialist Party). Because of this, the book remained influential (and the staple of many textbooks) in countries of the Eastern Bloc. On the other hand, the book's strong evocation of Italian nationalism and patriotism also made it very welcome in Fascist Italy.
Сюжеті мен кейіпкерлері
Роман күнделік түрінде жазылған, оны 11 жасар Турин қаласындағы жоғары топтан шыққан, жұмысшы сыныбынан шыққан сыныптастарымен араласатын бастауыш мектеп оқушысы Энрико Боттини баяндайды. Романның хронологиялық шеңбері 1881-82 оқу жылының үшінші сыныбына сәйкес келеді (Энрико Италия королі Виктор Эммануэль II қайтыс болғанына төрт жыл болғанын, содан кейін Умберто I таққа отырғанын, ал 1882 жылы Джузеппе Гарибальдидің қайтыс болғанын айтады). Энриконың ата-анасы және үлкен әпкесі Сильвия оның күнделігінде жазылғандай онымен қарым-қатынас жасайды. Оқушыға Италия мемлекеттеріндегі балалардың әртүрлі оқиғаларын зерттеуді тапсыратын мұғалімі де бар, олар үлгі ретінде қарастырылуы керек. Әр оқиғаның негізінде әртүрлі моральдық құндылықтар жатыр, олардың ең бастысы – мұқтаждарға көмектесу, отбасы мен достарға құрмет пен махаббат көрсету және патриотизм. Бұл оқиғалар "Айлық әңгімелер" деп аталады және әр оқу айының соңында жарияланады.
Боттини отбасы
Энрико Боттини: Баяндаушы және басты кейіпкер. Орташа білімді, жаңа нәрселерді үйренуге және сыныптастарымен танысуға құштар оқушы. Алберто Боттини мырза: Энриконың әкесі. Қатаң, бірақ мейірімді. Ол инженер және кәсіпкер болып жұмыс істейді. Энриконың анасы: Дәстүрлі үй шаруасындағы әйел, сүйіспеншілікке толы, бірақ талапкер. Сильвия Боттини: Энриконың үлкен әпкесі. Ол да оның және оның оқуының қамқоршысы, бірде ол ауру төсекте жатқанда, оны күтіп алу үшін достарымен бірге шығудан бас тартқан. Энрико мен Сильвияның аты-жөні айтылмаған кіші інісі, ол Мисс Делькатиден сабақ алады. Оның Энриконың күнделігіне көп үлесі жоқ, себебі ол басқа отбасы мүшелері сияқты оған тіл тиекетуге келмейді.
Энриконың сыныптастары
Антонио "Тонино" Рабукко: Әкесінің жұмысының есесінен "кішкентай тас қалаушы" деп аталды. Сыныптағы ең жас бала. Корретти: зейнеткер ардагердің ұлы, кейін ағаш кесуші болып жұмыс істеген. Ол таңертең ерте тұрып отын жинайды, сабақта ояу болу үшін көп кофе ішуге мәжбүр. Әрқашан өзінің сүйікті мысық терісінен тігілген бас киімін киеді. Эрнесто Деросси: Сыныптағы тұрақты чемпион, әр ай сайын жоғары награданы жеңіп алады. Оқуға көп уақыт жұмсамайтын, табиғи қабілетімен оқитын бала. Өте қабілетті болса да, қарапайым және мақтанқор емес. Гаррон: Достық, күшті жігіт. Әлсіз сыныптастары Нелли мен Кроссиді қорғайды, сыныптағы ең үлкен бала болғандықтан, іс жүзінде тәртіп сақшысы болып табылады. Пьетро Прекосси: зорлық көрсетіп, маскүнем теміршінің жұмсақ мінезді, әлсіз ұлы. Бір кезде сыныпта екінші орынды иеленеді, бұл оның әкесіне қатыгездігін түсініп, ішімдікке тойып, оны ұруын тоқтатуға көмектеседі. Карло Нобис: Әке-шешесі бай және ақсүйек болғандықтан, мақтаншы. Бірақ әкесі Карло Бетті мен оның көмірші әкесіне тіл тигізгенде, оны Беттіден кешірім сұрауға мәжбүр етеді. Старди: Вотинимен бірге Дероссидің медаль үшін басты қарсыласы. Дероссидей ақылды болмаса да, сыныптағы ең қажырлы және еңбекқор оқушы болып өтеді. Кітап оқуды жақсы көреді, бірақ көп кітабы жоқ. Бетти: Көміршінің ұлы. Вотини: Жоғары наградаға басты үміткер, кейде басқалар оның Дероссиге деген қызғанышын мойынға бізмейді. Кросси: Салқын қолы бар ұялшақ, қызыл шашты бала. Оның әкесі ағаш шебер, балалық шағының көп бөлігін қасақана адам өлтіргені үшін түрмеде өткізген. Мүгедектігі мен отбасылық жағдайы үшін көбінесе зорлық-зомбылыққа ұшырайды. Нелли: Дөңгелек есік, соның салдарынан зорлық көреді. Гаррон оның қорғаушысы болады. Корачи: Италияның оңтүстігіндегі Калабриядан келген қара терілі бала. Гароффи: Фармацевт ұлы, ол мүмкіндігінше ойыншықтармен, жинақ карталарымен және пайдалы бұйымдармен сауда жасайтын тапқыр саудагер. Франти: Жаман оқушы, бұзық, басқаларды қорлайтын, жаман әзілдер жасап, сыныптастары мен мұғалімдерін сыйламаған, қайғылы жағдайларға күлетін бала. Бұрын басқа мектептен қуылған, ал енді үлкен жарылысқа себеп болған фейерверк жаққандықтан мектептен шығарылды.
Мұғалімдер
М. Пербони: Мұғалім. Көңілді және жақсы мінезді, сирек ашуланатын, бірақ оқушылары қателік жасағанда қатаң болатын адам. Өмірі бойы бойдақ болған ол, оқушыларын өз отбасының бір бөлігі деп есептейді. Энриконың бұрынғы сынып жетекшісі, қазір оның кіші інісіне сабақ береді.
Қабылдау және мұра
Роман 20 ғасырдың басында қытай тіліне аударылды («愛的教育» тақырыбы – сөзбе-сөз «Махаббат тәрбиесі») және Шығыс Азияда кеңінен танымал болды. Ол испан тіліне «Corazón: Diario de un niño» деген атпен аударылды, яғни «Жүрек: Баланың күнделігі». Бұл кітап 1960-1970 жылдары Мексика сияқты Латын Америкасы елдерінде жас ұлдар мен қыздар арасында өте танымал болды. Роман 1950 жылдары Израильде де өте танымал және ықпалды болды, иврит тіліне аударылған нұсқасы 1963 жылға дейін он жеті рет басылып шықты. Оның патриотизмді күшті бейнелеуі және Италияның бірігуінің жаңағы үлкен жетістігіне деген құштарлығы 1950 жылдардағы соғыстар мен күрестер арқылы құрылған жаңа туған Израильдің рухымен үйлесім тапты, ал кітаптағы социалистік идеялар сол кезде Израильде үстемдік құрған Еңбек сионизмінің құндылықтарына сәйкес келді. Дегенмен, қазіргі таңда ол көне деп есептеледі және жас израильдіктердің қазіргі буыны үшін көп таныс емес. 1887 жылы, Амичистің досы, невролог Паоло Мантегацца, Энриконың жасөспірім шағын баяндайтын «Теста» (Бас) атты жалғасын жазды. 1962 жылы Умберто Эко «Elogio di Franti» (Франтиді мақтау) атты еңбегін жариялады, онда романның «жаман баласы» Франтиді милитаристік және ұлтшылдық идеологияға қарсы тұрушы тұлға ретінде қарастырды. «Мен теңіздің дыбысын артық жақсы көремін» (2000) фильміндегі екі жасөспірім кейіпкердің бірі «Cuore» кітабын оқиды және Франти атымен аталатын кітап дүкенінде жұмыс істейді. Бұл кітап Мексикада академиялық жетістіктерге ұмтылудың бір ынтасы ретінде пайдаланылды, автордың аты Пуэбла қаласында орналасқан Халықаралық Бакалавриат мектебінің біріне – Instituto D'Amicis деп берілді.
Бейімделулер
1948 жылы Витторио Де Сика мен Дюилио Колеттидің режиссерлік еңбегімен фильмге айналды. "Аппенниннен Андқа дейін" атты әңгімелерінің бірі 1976 жылы "Ананы іздеуде 3000 лига" аниме сериясының негізіне айналды. Сериал 52 эпизодтан тұрады және World Masterpiece Theatre-да көрсетілді. Бүкіл серияны көптеген тілдерде көруге болады және бүкіл әлемде танымал болды. Сериалдың соңы ретінде 1980 жылы фильм жарық көрді, ол кейіннен қайта түсірілді, сондай-ақ 1999 жылы көркем фильм ретінде шықты. Кейіннен Cuore-дің өзі Nippon Animation компаниясы арқылы 1981 жылы 26 эпизодты құрайтын "Махаббат мектебі: Жүрек хикаясы" (Ai no Gakko Cuore Monogatari) сериясы ретінде толық бейімделді. Бұл сериал итальяндық теледидарда "Cuore" деп те көрсетілді. "Мектептегі махаббат: Жүрек хикаясы" Иран революциясынан кейін туған ұрпақ үшін өте танымал болды. Иранда бірнеше рет көрсетілген сериалдың атауы "Уолт мектебінің оқушылары" деп өзгертілді. 1984 жылы роман негізінде RAI телеарнасы Луиджи Коменчинидің режиссерлігімен телесериал түсірді. 2009 жылы Карлос Акоста "Жүрек: Баланың күнделігі" атты аудиокітапты ағылшын және испан тілдерінде шығарды (қосымша сілтемелерді қараңыз).