Кіріспе

Холокосттан аман қалған және гуманитарлық көмек көрсетуші Уильям Херскович (1914 жылдың маусымы – 2006 жылдың 3 наурызы) Холокосттан аман қалған және гуманитарлық адам болды. 1942 жылы Аушвицтен қашуы және ерте куәгерлік көрсетуі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгияның нацистік Германияға қарсылығын күшейтті, сондай-ақ қарсылық қозғалысын концлагерлерде болып жатқан қасіреттер туралы ескертті. Херсковичтің қашуы мен куәлігінің арқасында жүздеген адамның өмірі сақталды. Херскович 1957 жылы Лос-Анджелесте құрылған, қаланың танымал орындарының біріне айналған «Бел Эйр Камера» фотостудиясының негізін қалаушы болды және қайырымдылығы үшін көптеген наградаларға ие болды.

Ерте өмір

Герскович 1914 жылдың маусым айында сол кездегі Венгрияда дүниеге келді. Оның анасы ол 6 айлық болғанда қайтыс болды, ал әкесі екінші әйелінен көп балалы болғандықтан, оны көбінесе анасының ата-анасы тәрбиеледі. 9 тіл білетін Герскович 13 жасында ағасының орнына фотографтың шәкірті болу үшін мектепті тастады. 15 жасқа келгенде ол Чехословакия бойынша фотостудиялар ашты және фоторетушь жасаудағы шеберлігі үшін суретші ретінде жүлделер жеңіп алды. 17 жасында ол өзінің "Студия Вилли" атты фотостудиясын ашты, ол тез арада Бельгияда кеңінен танымал болды. Ол бірінші әйелі Эстерге үйленді, олардың екі қызы болды: 1938 жылы туған Жизель (Кэти) Герскович және 1941 жылы туған Жермен Герскович.

Холокост тәжірибесі

Герсковичтің бизнесі немістерге тәркіленді, ал ол, оның әйелі және екі қызы концлагерге жіберілді. Ол бұл туралы көп уақыттан кейін ғана білді, әйелі мен екі қызы лагерьге келгеннен кейін дереу газ камерасында өлтірілді. Герскович Аушвицтегі қатаң еңбек лагеріне жіберілді, онда күніне 130 калорияға көп ұзамайтыны күтілді. Герскович қашуды жоспарлауға кірісті, ал 1942 жылы Хануканың бірінші түні Герскович және тағы екеуі жасырып қойған қардың астынан сым кескіштерді қазып шығарды, бұрқасын кезінде тікенек сым қоршауларын кесіп өтті. Үшеуі бірнеше сағат бойы қардан еркіндікке қарай қашты. Содан кейін Герскович бельгиялық астыртын қозғалысына лагерьлерде болып жатқан жағдайды ескертті. "Бізді мыңдаған адам өлтіріп жатыр, тынышталмай кетпеңіздер", - деді ол өзінің өмірбаянында, "Escape to Life: A Journey Through the Holocaust" кітабында. Қарсылық күштері жылдам жұмылдырылып, пойызды тоқтатып, лагерьлерге бара жатқан жүздеген адамды құтқарып қалды. "Оның аман қалуы жүздеген адамды құтқарды", - делінген Саймон Визенталь орталығының құрмет көрсетуінде. Герскович содан кейін жасырын жұмыс істеді, мұқият жалған құжаттар жасап, Нормандия жағалауларын жасыру жұмысына орналасты, ол шындығында әскери нысандарды бақылап, қарсылық күштеріне жіберу үшін эскиздер салды.

Соғыстан кейін

Херскович әйелі мен балаларының қаза болғанын білген соң, бірінші әйелі Марияның кіші қарындасынан (оның күйеуі де Холокост кезінде қаза тапқан) қолын сұрады. Ол келісті. Олардың үш қызы болды және Америкаға көшіп кетті. Лос-Анджелесте Херскович 1957 жылы Вествуд Вилиджде Bel Air Camera компаниясын құрды, ол әлі күнге дейін отбасылық бизнес ретінде сақталып келеді. Әйелі Мирельмен бірге АҚШ-қа көшіп келгеннен бастап, олар қайырымдылыққа шын жүректен берілді, мүмкіндігінше қоғамға көмектесті. Өзінің тарихына құрмет көрсетіп, ол Вашингтондағы АҚШ Холокост мұражайының негізін қалаушылардың бірі болды. Мұражайда ол жоғалтқан барлық жақындарының есімін сақтайтын ескерткіш орнатылды, оларға ешқашан қабір тасы қойылмаған. Ол сондай-ақ "білім беру мен хабардар ету болашақта зұлымдық пен жеккөрушіліктің алдын алады" деген үмітпен Саймон Визенталь толеранттылық мұражайына да қолдау көрсетті. Ол әйелімен бірге көптеген ұйымдарды қолдады: UJF, ADL, Шеба медициналық орталығының достары, Израиль мүгедектерінің достары, Технион, UCLA-ның Хиллел клубы, Милкен қауымдастығының жоғары мектебі, Стивен С. Уайз ғибадатханасы, "Джестерлер" (көрмейтін балаларға көмектесетін қайырымдылық қоры), Израильдің қатерлі ісіктерді зерттеу қоры және тағы да басқалар.

Марапаттар

Өмір бойы Герскович батылдығы мен қайырымдылық қызметі үшін көптеген наградалар алды. Соңғы кезде Израильдің қатерлі ісіктерді зерттеу қоры оған Гуманитарлық сыйлық табыс етті.

Өлім

Уильям Херскович 2006 жылдың 3 наурызында, простата рагымен ұзақ күрестен кейін, Калифорния штатының Энсино қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол 91 жасқа толыпты. Оның артында әйелі Мария, үш баласы, төрт немересі және бір шөбересі қалды.