Аргентиналық дін қызметкерінің қылмыстық ісі және сот үкімі

Кіріспе

Кристиан Федерико фон Верних (27 мамыр 1938 жылы Конкордияда, Энтре-Риос провинциясында туған) – аргентиналық католик діни қызметкері және Буэнос-Айрес провинциясы полициясының бұрынғы капелланы. Ол генерал Рамон Кампстың басшылығымен диктаторлық кезеңде, «Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі» (El proceso) (1976–1983) жылдары қызмет еткен. Верних провинциялық полицияның Мигель Эчеколатц басқарған тергеу бөлімінде инспектор шенімен жұмыс істеді. 2006 жылы әскери хунтаға көмектескендігі үшін адам өлтіру және адам ұрлау айыптарымен сотқа тартылып, халықаралық деңгейде танымал болды. 2007 жылдың қазан айында сотта айыпты деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды.

Ерте өмір және білім

Кристиан Федерико фон Верних 1938 жылы неміс католик отбасында дүниеге келген. Ол приходтық мектепте және семинарияда оқыды. 1960 жылы католик священнигіне рукоположен болды.

Мансап

1970 жылдары Буэнос-Айрес провинциясы полициясының капелланы болды. Бұл күшке генерал Рамон Кампс басшылық етті. Ол уақыт Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі (Эль-процесо) (1976–1983) деп аталатын әскери диктатура кезінде болды, онда әскери және қауіпсіздік күштері елдегі саяси наразылықты басу үшін шектен тыс шараларға барды. Бұл кезең «Лас соғыс» деп танылды, кейіннен үкімет ондаған мың адамның күштеп жоғалуына, ұрлануына, азапталуына және саяси тұтқындардың өліміне, сондай-ақ ауылдық көтерілісшілерге жасалған кең ауқымды шабуылдарға жауапты болды, бұл кейін геноцид ретінде бағаланды. Верних полиция мен күдіктілерге рухани кеңес берумен ғана шектеліп қоймай, провинциялық полицияның Мигель Эчеколатц басқаратын Тергеу басқармасында инспектор шенімен де жұмыс істеді. 1983 жылы демократия қайта орнатылғаннан кейін екі жыл өткен соң, үкімет 1985 жылы диктатура кезінде жасалған қылмыстарды тергеуді бастады. Верних «Лас соғысқа» қатысқандығы және саяси тұтқындарды азаптауға қатысқандығы баяндалды. Ол өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді. Әскери диктатураға қатысы барларға қарсы шаралар 1986 жылғы Ley de Punto Final заңы қабылданғаннан кейін тоқтатылды, ол осы уақытқа дейінгі барлық оқиғаларға «нүкте қоюға» бағытталған. Ел демократиялық институттар мен заң үстемдігін қалпына келтіру үшін күресті. 1991 жылы президент Карлос Саул Менем 1985 жылы сотталған Рамон Кампс және басқа да жоғары лауазымды шенеуніктерді кешірді, бұл наразылық толқынына әкелді. 2003 жылы Конгресс 1986 жылғы Ley de Punto Final заңын жойды. (Аргентина Жоғарғы соты 2005 жылы бұл заңның конституцияға қайшы екенін шешті.) 2003 жылы үкімет «Лас соғыс» кезінде жасалған адамзатқа қарсы қылмыстар бойынша қылмыстық істерді қайта ашты. Ла-Плата федералды судьясы Арнольдо Корацца фон Вернихтің заңсыз ұстау орталықтарында (Пуэсто-Васко, Коти-Мартинес және Позо-де-Килмес) болғандығын куәландырған куәгерлердің куәліктерін жинады. 2003 жылдың 25 қыркүйегінде судья діни қызметкерді ұстауға бұйрық берді, өйткені Верних Чилидің теңіз жағалауындағы Эль-Квиско қаласында «Кристиан Гонсалес» деген жалған есіммен жасырынып жүргені анықталды. Ол Аргентинаға Чилиге қашып кеткеннен кейін қайтып келгеннен кейін діни қызметкер болып жұмыс істеді. 2006 жылдың 7 наурызында Ла-Плата Федералды соты Вернихке адам өлтіруге қатысқандығы, заңсыз ұстау және азаптау әрекеттері (соның ішінде «La Opinión» редакторы Якобо Тимерманға қатысты) бойынша айыптаманы және қамауға алуды растады. Аман қалған құрбандар Вернихтің оларды азаптап сұраққа тартып, масқаралық оқтар атқан және кеңес беру сыпайымен мойындауға итермелегенін мәлімдеді. Кейбір айыптаушылар Вернихтің шіркеудің құпиясын бұзғанын, яғни мойындауды бұзғанын айтты, бірақ ол бұл айыптаманы жоққа шығарды. Оның айыптаушылары бұл оның қылмыстары үшін жауап беруге мәжбүр болудан өзін кінәлаудан сақтануға тырысып жатқанын көрсетеді. 2007 жылдың 9 қазанында сот оны жеті адамды өлтіруге, 42 адамды ұрлауға және 32 азаптау фактісіне кінәлі деп тапты. Сот оны өмір бойына бас бостандығынан айырды. Вернихтің соты «Лас соғыс кезінде шіркеудің қараңғы жағын көрсетті, онда ол кейде солшыл оппозицияны қуғындауға әскерилерге қолдау көрсетті. Бұл Чили мен Бразилиядағы диктатура кезінде шіркеудің атқарған рөлінен өте өзгеше, онда дін қызметкерлері мен епископтар үкіметтің әрекеттерін ашық айыптады және қудаланып, азаптаудан және өлімнен құтылуға көмектесті».

He became a chaplain of the Buenos Aires Province Police in the 1970s. The force was commanded by General Ramón Camps. This was during the military dictatorship known as National Reorganization Process (El proceso) (1976–1983), when the military and security forces took extreme actions to suppress political dissent in the country. The period became known as the Dirty War, and the government was later held responsible for tens of thousands of forced disappearances, kidnappings, torture, and deaths of political prisoners, in addition to widespread attacks of rural insurgents, which was later assessed as genocide. Going beyond acting as a spiritual adviser to police and suspects, Wernich worked with the rank of Inspector in Miguel Etchecolatz's Direction of Investigations of the provincial police. Two years after the return of democracy in 1983, the government began to prosecute crimes under the dictatorship, in what was known as the Trial of the Juntas in 1985. Wernich was among those accused of participation in the Dirty War, and collaborating in the torture of political prisoners. He declared that he was innocent. Action against those involved in the military dictatorship was discontinued after Congress passed the 1986 Ley de Punto Final, intended to "draw a line" under all that had happened until then. The country struggled to restore democratic institutions and rule of law. In 1991, President Carlos Saúl Menem pardoned Ramón Camps and other high ranking leaders who had been convicted in the 1985 trial, setting off waves of protest. In 2003 Congress repealed the 1986 Ley de Punto Final. (In a court challenge, the Argentine Supreme Court ruled in 2005 that the law was unconstitutional.) In 2003 the government re opened prosecution of cases of crimes against humanity committed during the Dirty War. La Plata Federal Judge Arnaldo Corazza gathered testimony from witnesses who placed von Wernich at three illegal detention centers (Puesto Vasco, Coti Martínez and Pozo de Quilmes). He ordered the priest's arrest on 25 September 2003, after Wernich was discovered hiding in the Chilean seaside town of El Quisco under the assumed name of "Christian González". He was working as a priest, having returned to Argentina after earlier escaping to Chile. On 7 March 2006, the Federal Court of La Plata confirmed the indictment and detention of Wernich on charges of co authorship of homicide, illegal restraints, and acts of torture (including that used against the kidnapped Jacobo Timerman, the editor of La Opinión). Surviving victims declared that Wernich had questioned them under torture, subjected them to mock executions, and, under the guise of counseling, urged them to confess. Some of his accusers alleged Wernich violated the sacraments of the church by breaking the seal of the confessional, a charge he has denied. His accusers thought this was a sign that he did not want to practice self incrimination by having to account for his crimes. On 9 October 2007 the court found him guilty of complicity in seven homicides, 42 kidnappings, and 32 instances of torture. The tribunal sentenced him to life imprisonment. Wernich's trial was thought to have revealed "the church's dark past during the dirty war, when it sometimes gave its support to the military's persecution of leftist opponents. That past stands in stark contrast to the role the church played during the dictatorships in Chile and Brazil, where priests and bishops publicly condemned the governments and worked to save those being persecuted from torture and death."