Кіріспе

Ночино – Италияның Эмилия-Романья аймағынан шыққан қоңыр түсті ликер. Ол піспеген, жасыл жаңғақтан жасалады. Жаңғақтармен және ликермен жұмыс істеу үшін керамикалық немесе ағаш құралдар қолданылады (тотығуды болдырмау үшін), олар алкогольдік негізге салынады. Алкогольге су құйып, жаңғақтарды алып тастағаннан кейін, спирт қарапайым сироппен араластырылады. Ночиноның хош иісі бар, бірақ ащы-тәтті дәмі сезіледі. Оны үйде де дайындауға болады; ауылдар мен тіпті жеке отбасыларда көбінесе әртүрлі қосымшалармен, мысалы, корица, жусан жаңғағы, лимон немесе апельсин қабығы, ваниль бұршақтары, кофе дәндері немесе қара бұрыш сияқты өздерінің (көбінесе құпия) рецепттері болады. Жаңғақтың дәмін басып кетпеу үшін дәмдеуіштерді аздап қосады. Классикалық негізі арақтан тұрады. Ночино бөтелкелерде сатылады. Саудадағы ночино әдетте көлем бойынша 40 процент алкоголь немесе 80 градусқа тең болады.

Тарих

Рим тарихшыларының айтуынша, ночино Ұлыбританияда пайда болған. Ең ерте жазбалар пикттермен байланысты, ал римдіктер 24 маусымда осы халықтың ерекше дәстүрлерін тіркеген, олар ерекше сусын ішкенде гоблиндермен, эльфтермен және құдайлармен сөйлесе алатындарын айтқан. Римдіктер христиан дінін империяның ресми дініне айналдырғанда (313 ж.б.д.), осы ежелгі рәсімдер, сақталу үшін, Киелі кітап дәстүріне «аударылуы» керек болды. Осылайша, олар жазғы күн тоғысына байланысты туған Әулие Жақияға (Баптистке) қатысты болды. Ночино туралы көптеген сілтемелер оның ежелгі немесе ортағасырлық тамырына нұсқаса да, қолда бар құжаттама жеткіліксіз. Конрад Гесснер өзінің 1552 жылғы «Евонимнің қазынасы» атты кітабында осы тұжырымға ерекшелік келтірді. Питер Морвеннің Гесснердің латын мәтінін аудармасында былай делінген: «Святой Иоанн күніне дейін жасалған, сыртынан дайындалған, піспеген жаңғақтың суы жараларға, іріңді жараларға және обаға қарсы жақсы. Екі-үш унция ішкеннен кейін, ол суытады және індетке қарсы тұрады». Гесснердің бұл емдік сусыны ночиноның маңызды құрамдас бөліктерін қамтиды. «Су» сөзі дистилляцияны білдіреді. Жаңғақтарды Святой Иоанн күнінде (24 маусым) жинау керек. Николас Калпепер: «Жасыл жаңғақ жартылай піспей тұрып алынып, қантпен сақталған, әлсіз асқазанға ие адамдарға пайдалы» деп жазды. Ол сондай-ақ, осы жастағы қабықтың бір-екі унциясы «дене қызуын басуға және оба инфекциясына қарсы тұруға» қолданылатынын айтады. Бұл сусын немесе эликсир кельт Франциясына жетті және бүгінгі күнге дейін Францияның көптеген аймақтарында ликер немесе Бру де Нокс деп аталатын ұқсас сусын жасалады. Бір кезде, жасыл жаңғақтарды қосу тәжірибесі Италия түбегіне келді, онда ол Ночино деп, ал Пьемонтта – Ратафиа Ди Ночи (жаңғақ ратафиасы) деп аталды. Орта ғасырларда итальяндық монастырлар Ночиноны емдік қасиеттері үшін, сондай-ақ алкогольдік қуаттандырғыш ретінде қолданды. Ordine del Nocino Modenese – Италияның Эмилия-Романья аймағындағы Модена провинциясының Спиламберто қаласының бірлестігі, ол 1978 жылдан бері Моденаның дәстүрлі Ночиносын насихаттап келеді. Дегенмен, жаһандық жылыну пісіп-жетілу процесіне әсер ете бастады, ал кейбір аймақтарда 24 маусымда жаңғақ Ночино жасауға тым пісіп кетеді. Жаңғақтарды жинаудың ең қолайлы уақыты – олар әлі қатып қалмаған кезде. Жергілікті температураға байланысты, жаңғақтарды 24 маусымның орнына 14 немесе 15 маусымда жинау қажет болуы мүмкін.

Қолжетімділік

Ночино Жаңа Зеландияда NewZino компаниясы NutZino Walnut Liqueur деген атпен, ал Австралияда Виктория штатының Тимбун қаласындағы Timboon Railway Shed Distillery және Тасмания штатының Хобарт қаласындағы Osare Liquori della Tasmania компаниялары өндіреді. АҚШ-та бірнеше қолөнер шеберлері ликер жасауды бастады, атап айтқанда Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласындағы Long Road Distillers және Огайо штатының Колумбус қаласындағы Watershed Distillery. Канадада The Woods Spirit Co. қолөнер шеберлері дәстүрлі және шарап шелектерінде сақталған Ночиноны ұсынады. Румынияда да жаңғақ ликері жасалады, онда оны Nucată деп атайды және ол демалыс үшін де, ас қорытуға көмектесу үшін де қолданылады. Жаңғақтан басқа, рецепт анис, қара бұрыш, лимон қабығы, апельсин қабығы, мускат жаңғағы немесе ваниль бұршақтары сияқты қосымша дәмдердің әртүрлі комбинацияларын қамтиды. Румыниялықтар жаңғақ ликерін жасағанда кейде жұмсақ жаңғақты жаңғақ джемін жасау үшін бөліп қояды, себебі маусым айында жаңғақ екі мақсатқа да жарамды. Румынияда жаңғақ ликерін кейде күзде де 15-18 жаңғақтың жасыл қабығынан дайындайды. Словенияда жаңғақ ликері ореховец деп аталады және кофемен дәмделеді, ал Хорватияда ол Orahovac деп аталады және апельсин, лимон және ванильмен дәмделеді. Сербияда оны orahovača деп атайды, ол ауылдардағы үйлерде кеңінен жасалады және денсаулыққа өте пайдалы деп есептеледі.