Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс репарациялары туралы келіссөздер
Negotiations about German reparations
Спа конференциясы – 1920 жылғы 5-16 шілдеде Бельгияның Спа қаласында Жоғары соғыс кеңесі мен Веймар Республикасы үкіметі арасында өткен кездесу. Басты мәселелер: Германияның қаруын төмендетуі, одақтастарға көмір жіберу және соғыс өтемақылары.
The Spa Conference was a meeting between the Supreme War Council and the government of the Weimar Republic in Spa, Belgium on 5–16 July 1920. The main topics were German disarmament, coal shipments to the Allies and war reparations.
Қатысушылар
Спа конференциясы – соғыстан кейінгі алғашқы конференция, оған неміс өкілдері қатысты. Одақтас державалар бейбіт келісім шарттары бұзылса және өтемақы төлеулерге қатысты мәселелер туындаса, проблемаларды ноталар алмасу арқылы емес, тікелей кездесуде талқылаудың тиімдірек екенін ойлады. Конференцияға мемлекет басшылары, үкімет басшылары және сыртқы істер министрлері қатысты. Іс-шараға Ұлыбритания мен Франция премьер-министрлері Дэвид Ллойд Джордж және Александр Миллеран, Германия канцлері Константин Фехренбах қатысты. Германиядағы британ және француз елшілері – Лорд д'Абернон мен Шарль Франсуа Лоран конференцияға шақырылып, Берлиндегі Өтемақы комиссиясын бақылау және өтемақы төлемдерін қадағалау міндеті жүктелді.
The Spa Conference was the first post war conference to include German representatives. The Allies considered that if there were violations of the peace treaty and issues concerning reparations it would be better to discuss the problems face to face than through an exchange of notes. The conference was attended by heads of state, heads of government and foreign secretaries. The attendees included British and French Prime Ministers David Lloyd George and Alexandre Millerand, German Chancellor Constantin Fehrenbach. The British and French ambassadors to Germany, Lord d'Abernon and Charles François Laurent, were invited to the Conference and tasked with supervision of reparation payments and control of the Berlin based Reparation Commission.
Көмір тасымалы
Неміс күткеніне қарамастан, конференция соғыс өтемақы мәселесіне емес, бастапқыда Версаль шартының да бір бөлігі болған қарусыздандыру тақырыбына басымдық берді. Ағымдағы оқиғаларға байланысты көмір келіссөздері орталық мәселеге айналды.
Contrary to German expectations the conference did not focus on the issue of war reparations but was initially dominated by the topic of disarmament, also part of the Treaty of Versailles. Due to current events the coal negotiations then moved to centre stage.
Соғыс репарациялары
Германияның сыртқы істер министрі Уолтер Симонс 10 шілде күні түстен кейін ғана репарациялар бойынша Германияның позициясын баяндау мүмкіндігіне ие болды. Ол көбінесе үкімет бұрын мақұлдаған ұсынысты ұстанды және нақты сандар мен мерзімдерді атаудан жалтарды. 12 шілдеде Германия делегациясы тағы да нақты сомаларды көрсетпестен, жалпы сомасы 30 жылдық төлемдерді талап ететін бірнеше ұсыныс тапсырды. 13 шілдеде осы ұсыныстар конференцияның кіші комитетінде талқыланды, бірақ көмір жөніндегі бір уақыттағы пікірсайыстар осы мәселе бойынша пікірсайыстарды тоқтатуға жетті. Бұл тақырып бірнеше аптадан кейін Женевада өткен конференцияда қайта қарастырылды. Ференбах Берлинмен байланысқа шығып, 9 шілде күні таңертең оның кабинеті келісім білдірді, бірақ делегацияға хаттамадағы санкциялар туралы қағидаға қол қоймауды бұйырды.
The German foreign minister, Walter Simons only got a chance on the afternoon of 10 July to outline the German position on reparations. He mostly followed a proposal endorsed by the cabinet beforehand, and avoided naming any hard numbers or dates. On 12 July, the German delegation handed over a number of proposals, once again without definite sums, calling for a total of 30 annual payments. On 13 July these proposals were discussed by a sub committee of the conference but the concurrent coal discussions had escalated to such a degree that debate on this issue was stopped. The topic was only revisited a few weeks later at a conference in Geneva. Fehrenbach contacted Berlin and on the morning of 9 July his cabinet agreed, but instructed the delegation not to sign the sanction threat the protocol contained.
Басқа тақырыптар
Басқа да даулы мәселелер қатарында неміс соғыс қылмыскерлерінің сот процесі және Гданьск қаласының мәртебесі талқыланды. Сонымен қатар, Екінші Польша Республикасы мен Чехословакия арасындағы Циешин Силезиясы аймағына қатысты аумақтық дау мәселесі де қарастырылды. Конференциядан кейін, 1920 жылдың 28 шілдесінде, аймақ екі мемлекет арасында бөлінді, нәтижесінде Транс-Ольза поляк халқының көпшілік бөлігімен Чехия жағында қалды. Бұл бөліс екі ел арасындағы болашақ араздықтардың себебіне айналды.
Other controversial issues included the trial of German war criminals and the status of Gdańsk. There was also discussion of the territorial dispute over Cieszyn Silesia between the Second Polish Republic and Czechoslovakia. After the conference, on 28 July 1920, the territory was divided between the states leaving Trans Olza with a sizable Polish minority on the Czech side of the border. This division also created further future animosities between these two countries.