Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бридж оф Эрн (Drochaid Èireann) – Шотландияның Пертшир округіндегі шағын қала. Көбінесе «Бриг» (шотланд тілінде «көпір») деп аталады. Ауыл, Ерд өзенінің маңызды арқылы өтетін жерінің оңтүстік жағалауында өркендеген, оның құмтастан салынған көпірі кем дегенде 14 ғасырдың басынан белгілі, сол кезде Шотландия королі Роберт I (1306–1329) бұйрығымен жөнделген (орналасқан жері: NO 133 185). Ортағасырлық көпірдің маңызды қалдықтары (1821–22 жылдары салынған жаңа көпірмен мәнді болмай қалған, бірақ әлі де қолданыста) 1970 жылдарға дейін сақталды, содан кейін барлық тас құрылысы (демек) қауіпті қирау күйінде болғандықтан бұзылды. Бұл ежелгі көпір көп ғасырлар бойы Эдинбург (63 км оңтүстік) және Перт (6 км солтүстік) арасындағы жолдың маңызды нысаны болды. Ауылдың ең көне үйлері қиратылған көпірден оңтүстікке қарай созылатын жолдың (Back Street/Old Edinburgh Road) бойында орналасқан. Олардың арасында 18 ғасырға жататын тас белгілер де бар. Бұзылған Ескі көпір (және ауылдың бір бөлігі) Джон Эверетт Миллестің (1829–1896) 1857 жылғы «Фордтағы Сэр Исумбрас» картинасында бейнеленген, ол жақын орналасқан Перт қаласында жиі тұратын. Сондай-ақ, Дэвид Октавиус Хиллдің (1802–1870) «Пертширдегі көрікті жерлер суреттері» атты еңбегіндегі 19 ғасырдың басындағы литографияда бұл құрылыс толыққанды күйде көрсетілген.
Bridge of Earn (Drochaid Èireann) is a small town in Perthshire, Scotland. Often referred to simply as 'The Brig' (Scots for 'bridge'). The village grew up on the south bank of an important crossing of the River Earn, whose sandstone bridge existed from at least the early 14th century, when it is known to have been repaired by order of King Robert I of Scotland (1306–1329) (site: NO 133 185). Substantial remains of the medieval bridge (rendered redundant by a replacement, still in use, slightly upstream in 1821 22) survived into the 1970s, when almost all the stonework was demolished, for (allegedly) being in a dangerously ruinous condition. This ancient bridge was a major landmark on the road between Edinburgh (39 mile (63 km) south) and Perth (4 mile (6 km) north) for several centuries. The village's oldest houses are to be found lining the road (Back Street/Old Edinburgh Road) leading south from the site of the demolished bridge. Among them are some with 18th century datestones. The ruined Old Bridge of Earn (and part of the village) are featured in the 1857 painting Sir Isumbras at the Ford by John Everett Millais (1829–1896), who often stayed at nearby Perth. There is also an early 19th century lithograph showing the structure as complete in Sketches of Scenery in Perthshire by David Octavius Hill (1802–1870).
Тарих
Бридж оф Эрн – Данбарни приходындағы негізгі ауыл (кейбір ескі құжаттарда кейде Думбарни деп аталады). Жер атауының шығу тегі нақты белгісіз (дегенмен, көбінесе келттік деп саналады) және құрамында ‘күріш’ деген мағынаны білдіретін ‘дун’ деген элемент бар. Приходтың ежелгі діни орталығы қазіргі ауылдың ішінде емес, батысқа қарай шамамен 1,5 км жерде, NO 113 190 координаталарында орналасқан. Ортағасырлық шіркеудің орны Эрн өзенінен оңтүстікке қарай қабырғамен қоршалған зиратпен белгіленген. Ортағасырлық ғимараттың (немесе оңтүстікке қарай орналасқан ортағасырлық ауылдың) көзге көрінетін қалдықтары жоқ, бірақ шіркеу ауласында 18-ғасырға тән, өлім-жітім, кәсіптер және т.б. символымен ойылған мазар тастардың қызықты жиынтығы сақталған. 1689 жылы шіркеу, сол кезде приходтағы ең маңызды елді мекен болған Көпірге жақын жерде, NO 130 185 координаталарында қайта салынды. 1787 жылы шіркеу тағы да қайта салынды, бұл жолы сол жердегі екінші шіркеудің шығыс жағында, ол да зиратқа айналды. Қазіргі қауым үлкен және дамып келеді, соңғы жылдары шіркеудің жанына залы мен ас үйі салынды. Приход жақында көршілес Форганденни ауылымен біріктірілді, ол батысқа қарай 5 км жерде орналасқан. Данбарни приходында екі ортағасырлық шапельдің қалдықтары сақталған: Монкрифф иелігінің жерінде (алғашқыда Монкрифф отбасының жеке шапелі, қазір олардың жерлеу орны) және Эклсиамагирдлде (жергілікті тұрғындар "Экзмагирдл" деп атайды), ол Эклсиамагирдл үйіне (17-ғасырдың басында салынған) жақын орналасқан және Охил төбелерінің төменгі жағындағы Гленерн иелігіндегі ерте христиандық кезеңге жататын жер. Кейде бұл шапель Реформацияға дейін (1559) жеке шіркеу болған деген болжам бар, бірақ бұл туралы нақты құжаттама жоқ. Сақталған кішкентай, соңғы ортағасырлық ғимарат (шатыры жоқ, бірақ көбінесе толық) приход шіркеуі ретінде пайдалануға тым кішкентай көрінеді. Айналасындағы зиратта 17- және 18-ғасырларға тән жақсы сақталған бірнеше мазар тастар бар, олар "халықтық өнердің" қызықты үлгілері болып табылады. Данбарни приходы 19-ғасырдың соңына дейін Шотландияның төмендігінің дәстүрлі ауыл шаруашылығы экономикасының маңызды бөлігі болды, тұрғындарының көпшілігі ауыл шаруашылығымен немесе оған байланысты ауылдық қолөнермен айналысты. Эдинбургтен солтүстікке қарай бағытталған негізгі жол бойындағы қозғалыс, саяхатшыларды орналастыру арқылы қонақүйлер мен қонақ үйлер саудасына мүмкіндік берді. 18-ғасырдың соңынан бастап Питкейтли Веллстегі (қазір жабық) шипажай маңызды экономикалық орталыққа айналды, көптеген келушілер "су ішуге" приходқа келді. 19-ғасырда ауылға темір жол келді және станция салынды (1960 жылдары жабылды), бұл жергілікті жұмыс орындарын көбейтті, ал жергілікті өнімдердің көп бөлігі темір жолмен тасымалданды. Бридж оф Эрнде екі темір жол станциясы болды, екіншісі және соңғысы 1964 жылдың 15 маусымында жабылды. Бридж оф Эрннің алғашқы станциясы 1848 жылдың 18 шілдесінде ашылған кезде бірнеше жүз метр шығысқа қарай орналасқан. Бұл станция 1892 жылдың 1 ақпанында экономикалық қиындықтарға байланысты емес, кеңейту салдарынан жабылды. Бридж оф Эрннен Моукарсқа созылған темір жол, қазіргі M90 тас жолының бағытын ұстанды, оңтүстікке қарай Балманно төбесіне дейін, содан кейін бүгінге дейін сақталған екі туннель арқылы өтіп, 1890 жылдың 1 маусымында жолаушылар тасымалына ашылды. Бұл жаңа торапқа ыңғайлы болу үшін Бридж оф Эрн станциясын жақсырақ орналастыру қажет болды, сондықтан бастапқы станция жаңасымен ауыстырылды. Бридж оф Эрн мен Кауденбит арасындағы бұл желі бөлігі 1970 жылдың қаңтарында Лейборист үкіметінің нұсқауымен жабылды және Бичингтің ұсынысы болған жоқ. Эрн өзеніндегі (Тейдің маңызды саласы) шапан балық аулау да ұзақ жылдар бойы маңызды табыс көзі болды, бірақ 20-ғасырдың соңынан бастап екі өзендегі коммерциялық торлы балық аулау тоқтатылды (маусымды балық аулау жалғасуда). Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Бридж оф Эрн Перт, Данди, Эдинбург немесе басқа да ірі қалаларға жұмысқа барушы отбасылар үшін жатақхана қаласына айналды, бұл үйлердің санының өсуіне және жергілікті дүкендер мен қызметтердің көбеюіне әкелді.
Bridge of Earn is the main village in the parish of Dunbarney (sometimes Dumbarney in older documents). The place name is of uncertain (though probably Celtic) origin, and contains the element dun, 'fort'. The ancient ecclesiastical focus of the parish was not within the present village, but about 1.5 km to the west at NO 113 190. The site of the medieval parish church is marked by a walled burial ground a little south of the River Earn. There are no visible remains of the medieval building (or of the medieval village that is said to have adjoined it to the south), but the churchyard contains an interesting collection of 18th century headstones carved with symbols of mortality, trades etc. In 1689 the church was rebuilt much nearer to the Bridge, by then the main focus of settlement in the parish, at NO 130 185. In 1787 the church was rebuilt yet again, using the same stones, on its present site just to the east of the second, which also became a graveyard. The present congregation is a large and flourishing one, and a modern hall and kitchen has been built adjoining the church in recent years. The parish has recently been merged with Forgandenny, its neighbouring village 3 mile (5 km) to the west. The remains of two medieval chapels survive in Dunbarney parish, in the grounds of Moncrieffe Estate (originally a private chapel of the Moncrieffe family, now their burial vault), and at Ecclesiamagirdle (pronounced 'Exmagirdle'), a site of probably early Christian origin adjoining Ecclesiamagirdle House (early 17th century) on the Glenearn Estate below the Ochil Hills. It is sometimes suggested that the latter was a parish church in its own right up to the Reformation (1559), though there seems to be no conclusive documentation on this point. The small surviving late medieval building (roofless but largely complete) might seem too modest in size to have served as a parish church. The surrounding graveyard contains several well preserved gravestones from the 17th and 18th centuries, which are interesting examples of 'folk art'. The parish of Dunbarney was very much part of the traditional agricultural economy of lowland Scotland up to the late 19th century, with most of the inhabitants engaged in agriculture or associated rural crafts. The traffic on the main north road from Edinburgh also gave a certain scope for the inn and hotel trade to accommodate travellers. From the late 18th century the spa (now closed) at Pitkeathly Wells became an important economic focus, with large numbers of visitors resorting to the parish to 'take the waters'. During the 19th century the coming of the railway to the village and the building of a station (closed in the 1960s) provided a further source of local employment, with much local produce being moved out by rail. Bridge of Earn has had two railway stations, the second and most recent having closed on 15 June 1964. Bridge of Earn's original station had been located a few hundred yards further east when the existing line first opened on 18 July 1848. This station was closed on 1 February 1892, not as a consequence of economic cutbacks, but rather as a consequence of expansion. The Bridge of Earn to Mawcarse line, which followed closely to the route of the current M90 motorway southwards towards Balmanno Hill, before cutting right through the heart of it via the two tunnels which still exist today, opened to passengers on 1 June 1890. It made logistical sense to move Bridge of Earn's station to a better position to accommodate this new junction and so the original station was replaced. This section of line, between Bridge of Earn and Cowdenbeath, was closed in January 1970, following the Labour government instructions and was not a Beeching recommendation. Salmon fishing on the Earn (a major tributary of the Tay), was also long an important source of income, though since the late 20th century commercial net fishing on both rivers has died out (sport fishing continues in season). Since the Second World War, Bridge of Earn has increasingly become a dormitory town for families whose wage earners commute to Perth, Dundee, Edinburgh or other large towns, and this has led to a great expansion in the numbers of homes being built, and a corresponding increase in the number of local shops and services.
Кеңейту
Bridge of Earn және бұрынғы көршілес, бірақ қазір біріккен Кинтилло ауылы 1960 жылдан бері танымастай кеңейді, жүздеген жаңа үйлер салынды. Ескі ауылдың шығысында орналасқан үлкен бұрынғы аурухананың (NO 142 181) орнында қазір Фламандтың Оуденаарде қаласының атымен аталған, Оуденаарде деген жаңа елді мекен салынуда. 2012 жылғы қаржылық дағдарыс құрылыс жұмыстарын уақытша тоқтатты, бірақ жоба кейіннен жалғасты, және 2015 жылдың маусым айына қарай кіреберіс жолдары салынуда. Bridge of Earn-нің Перт қаласына жақын орналасуы және Эдинбург пен Дандиге қолайлы көлік қатынастары оны тұруға ыңғайлы "жатақ" қалаға айналдырды, алайда оның екінші және соңғы теміржол станциясы 1960 жылдардағы Бичинг реформаларынан кейін 15 маусымда 1964 жылы жабылды.
Bridge of Earn, and the formerly neighbouring but now conjoined village of Kintillo, have expanded out of all recognition since the 1960s, with hundreds of new homes being built. An entire new settlement called Oudenarde—named for the Flemish town of Oudenaarde—is currently being built on the site of the large former hospital (NO 142 181) to the east of the old village. The financial crisis of 2012 caused a temporary halt in construction, though the project later resumed, with the approach roads under construction as of June 2015. Bridge of Earn's proximity to Perth, and convenient transport links to Edinburgh and Dundee, make it a desirable 'dormitory' town, though its second and most recent railway station was closed on 15 June 1964, following the Beeching reforms of the 1960s.
Спорт
Жергілікті әуесқой футбол командасы «Бридж оф Эърн АФК» (Файф Корольдігі АФА Чемпионатында ойнайды) өз алаңындағы ойындарын «Жеңіс» паркінде өткізеді. Мейн-стритте орналасқан жергілікті «Бридж оф Эърн» боулинг клубы ең көне (1859 жылы Сэр Томас Монкрейф ауылға жалға берген жерде құрылған) және ауылдағы ең ірі спорт клубтарының бірі.
The local amateur football team Bridge of Earn AFC (who compete in the Kingdom of Fife AFA Championship) play their home fixtures at Victory Park. The local Bridge of Earn Bowling Club on Main Street is one of the oldest (founded in 1859 on land leased to the village by Sir Thomas Moncreiffe) and largest sports clubs in the village.
Мекемелер
Қауымдық шіркеу мен бастауыш мектептен басқа, ауылда үш саябақ (Victory, Balmanno & Kintillo), боулинг клубы, теннис корты, үш паб (Last Cast, Cypress Inn & Village Inn), бір мейрамхана (Village Inn), стоматолог, қолданылған автокөлік сату орталығы/гаражы (Cargill's Auto Repairs) және бірнеше дүкен бар, олардың ішінде The Co-operative Food супермаркеті, газет-журнал дүкені (S&V Newsagents), нан пісірушілік (Tower Bakery), екі шаштараз (Tanya Black's & Little Hair Company), қытай тағамы (Wok In) және шағын отбасылық үнді тамақханасы мен алып жүру бөлімі (The Spice Garden, Village Inn-нің үстінде) орналасқан. Эрна өзенінің жағасындағы Бридж оф Эрнада өздігінен тамақтандыруға арналған демалыс үйлері де бар (River Edge Lodges). Питкейтли Уэллс ауылының (1 шақырым) батысындағы шипажай бұрын денсаулық сақтау және әлеуметтік демалыс орны ретінде кеңінен танымал болған, бірақ 1949 жылы жабылды.
Apart from the parish church and the primary school, the facilities in the village include three parks (Victory, Balmanno & Kintillo), a bowling club, tennis courts, three pubs (Last Cast, Cypress Inn & Village Inn), one restaurants (Village Inn), a dentist, Used car dealership/ garage (Cargill's Auto Repairs) and several shops including The Co operative Food supermarket, a newsagents (S&V Newsagents), a bakery (Tower Bakery), two hairdressers (Tanya Black's & Little Hair Company), a Chinese takeaway (Wok In) and a small family run Indian restaurant and takeaway (The Spice Garden above the Village Inn). There are also self catering holiday lodges in Bridge of Earn by the banks of the River Earn (River Edge Lodges). The spa at the neighbouring hamlet (1 mile (2 km) west) of Pitkeathly Wells was formerly well known and popular as a health and social resort, but was closed in 1949.
Білім
Ауылдағы мектеп - Данбарни бастауыш мектебі (Перт және Кинросс кеңесі басқарады), ол 1996 жылы кеңейтіліп, жаңартылды. Данбарни бастауыш мектебі - Шотландияның Перт қаласының солтүстігіндегі Берта Парк орта мектебіне оқушы беретін мектеп. Карловейлер тобы, болашағы зор музыканттар, Данбарни бастауыш мектебінде бірге оқыды. Топ 4 жылдан бері Шотландия бойынша гастрольдік сапарлар жасап келеді және Алекс Салмондтың Эдинбург шеткі аймағындағы және Шотландия бойынша өткен турнелерінде оның үй тобы ретінде өнер көрсетті. Карловейлер соңғы 4 жылдан бері Belladrum tartan heart фестивалінде өнер көрсетіп, 2018 жылдың шілде айында жақсы пікір алған тұңғыш EP-ін шығарды. Топ 2018 жылы немесе 2019 жылдың басында өздерінің тұңғыш альбомын жазуды жоспарлап отыр. Ауылдың оңтүстік-батыс шетінде Гленлочидің Фрэнсис Гранты шамамен 1800 жылы салған сарай төңірегінде орналасқан тәуелсіз Килграстон мектебі бар.
The village school is Dunbarney Primary School (run by Perth and Kinross Council), which was extended and modernised in 1996. Dunbarney Primary School is a feeder school for Secondary Bertha Park High School in the north of Perth, Scotland. The Carloways, an upcoming band were classmates at Dunbarney Primary School. The band have toured Scotland for over 4 years and have played as Alex Salmond's house band on his Edinburgh fringe tour and Scottish nationwide tour. The Carloways have played at Belladrum tartan heart festival for the past 4 years and released their well received debut EP in July 2018. The band intend to record their debut album in 2018 or early 2019. On the south west outskirts of the village, there is the independent Kilgraston School, which is centred upon a mansion house built around 1800 by Francis Grant of Glenlochy.
Мүліктік
Ауылды қоршап тұрған жергілікті меншіктер (ешқайсысының үйлері жұртқа ашық емес) Монкрифф үйі (Монкрифф ескі әулетінің отаны), Гленэрн үйі (онымен бірге 17 ғасырдың басында салынған Экклезиамагирдл үйі бар) және Данбарни үйі кіреді.
Local estates that surround the village (none of whose houses are open to the public) include Moncreiffe House (the seat of the ancient family of Moncrieffe), Glenearn House (with early 17th century Ecclesiamagirdle House in its grounds), and Dunbarney House.
Аурухана
Бридж оф Эрн ауруханасы 1939 жылы шұғыл медициналық көмек көрсету орталығы ретінде ашылды. 1992 жылы толығымен жабылды.
Bridge of Earn Hospital was established as an Emergency Hospital Service facility in 1939. It finally closed in 1992.