Кіріспе

Аугустин Ндиндилиймана (15 сәуір 1943 жылы туған) – Руанданың бұрынғы генералы және Руанда Ұлттық жандармериясының бастығы. Ол Руанда бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналда геноцид жасады деп айыпталған, бірақ апелляциялық сотта оның кінәсі жоқ деп танылды.

Әскери қызмет

Ндиндилийимана Бутаре префектурасындағы Ньярухенгери коммунасында дүниеге келген. 1966 жылы әскери қызметке қабылданып, әскери академияға түсті. 1968 жылы академияны бітіргеннен кейін 1971 және 1974 жылдары Брюссельдегі Корольдік жоғары қорғаныс институтында оқыды. 1993 жылы ол Халықаралық Олимпиада комитетінің 4-аймағының хатшысы болып тағайындалды, ол Орталық және Батыс Африка аймақтарына жауапты болды.

Жандармерия қызметі

1992 жылдың маусым айында ол Ұлттық жандармерия штабының бастығы болып тағайындалды. Тағайындалғаннан кейін ол ұйымның басқару құрылымын қайта жаңартуға кірісті, жандармерияның мүмкіндіктерін қарастырды және 1993 жылдың маусымында РПФ-ті жандармерияға интеграциялау туралы есеп дайындады. Даллере сотта Ндиндилиймананы неліктен жұмбақ деп атағанын түсіндірді: ол Ндиндилиймананың үкіметке қарсы төңкеріс жасауға тырысады деп күткен, бірақ Даллере күткендей төңкеріс болған жоқ. Генерал Даллаир сотта оның қорғанында куәлік берді және Ндиндилиймана 1994 жылдың 7 сәуірінен бастап басқару құқығынан айырылғанын, соғыс бойында Даллаирмен бірге кісі өлтіруді тоқтату және азаматтарды қорғау үшін жұмыс істегенін мәлімдеді. Пол Русесабагина өзінің автобиографиясында Ндиндилиймана геноцидті толығымен қолдамаған, орташа көзқарастағы адам болғанын айтады. Ол сондай-ақ Ндиндилиймана "Миль Коллинс" қонақ үйінің алдындағы қауіпті болуы мүмкін кедергіні жоюға жауапты болғанын атап өтті. Шындығында, Әскери II соттағы дәлелдер Ндиндилиймананың жандармдары бастапқыда "Миль Коллинс" қонақ үйінде тутсилерді қорғады, ал кейін Ндиндилиймананың өтініші бойынша ЮНАМИР бөлімшелері де көмектесті. 2006 жылдың қараша айында сотта доктор Элисон Дефорджес Ндиндилиймана геноцидке қарсы болғанын, кісі өлтіруді тоқтатуға тырысқанын және оның жанында тутси офицерлері мен сақшылары болғандықтан өзі де қауіп-қатерге ұшырағанын куәландырды. Осы куәліктердің көшірмелерін оның адвокаты, Канаданың Торонто қаласынан Кристофер Блэк және ICTR-ден алуға болады.

Қамауға алу және ақталу

2000 жылдың 28 қаңтарында ICTR Ндиндилийиманаға және тағы үш руандалық әскери офицерге – Аугустин Бизимунгу, Франсуа Ксавье Нжувонемее және Инносент Сагахутуға – қарсы айыптау актісі шығарды. Айыптау актісінде Ндиндилийимана геноцид жасауға құлықтанды, немесе геноцидке серік болды, адамзатқа қарсы қылмыс ретінде қастандық жасады, адамзатқа қарсы қылмыс ретінде кісі өлтірді, адамзатқа қарсы қылмыс ретінде жоқ қылуға тырысты, саяси, нәсілдік немесе діни негізде адамзатқа қарсы қылмыс ретінде қуғынға салды, «басқа да адамдық емес әрекеттерді» адамзатқа қарсы қылмыс ретінде жасады, сондай-ақ түрлі соғыс қылмыстары жасады деген айыптар қойылды. Прокурорлар айыптау актісінде Ндиндилийимана тутси халқының және хуту үкіметінің саяси қарсыластарын жою жоспарын жасауда, сонымен қатар тутси халқына қарсы нақты қырғындар мен адамзатқа қарсы қылмыстарға бұйрық беруде басты рөл атқарғанын мәлімдеді. Осы айыптаулармен қатар, Ндиндилийимананың Руанда премьер-министрі Агата Увилингиймананы өлтіруге қатысқандығын, оның күзетіндегі бельгиялық және ганалық сарбаздар руандалық сарбаздармен ұрып-соғылып, кейін өлтірілгенін білгенімен, оны тоқтатуға ештеңе істемегенін де айтты. 2014 жылдың қыркүйек айының соңында Бельгия үкіметі оған Бельгияға оралып, отбасымен қайта қосылуға рұқсат берді, ол Танзаниядағы қамауда шамамен 15 жылдан кейін оралуда болды.