Кіріспе

Оңтүстік Азиядағы Төменгі Инд өзені аймағындағы көне Саувира патшалығы – темір ғасырындағы тарихи мемлекет. Саувира туралы кейінгі Веда және ерте будда әдебиеттерінде, сондай-ақ инду ғасырына жататын Махабхарата дастанында айтылады. Ол көбінесе Синду патшалығымен бірге еске алынады. Патшалығының астанасы Рорука қаласы болған, ол қазіргі Синд облысындағы Арор/Роримен теңестіріледі және будда әдебиеттерінде маңызды сауда орталығы ретінде көрсетілген. Махабхарата бойынша, Джаядрата Синдхулардың, Саувиралардың және Сивилердің патшасы болған, ол Синду патшалығына жақын екі мемлекет – Саувира мен Сивиді жаулап алған. Джаядрата Дюрьодананың одақтасы және оның қарындасы Дуссаланың күйеуі болған. Саувира патшалығы Дварака және Анарта патшалықтарына жақын орналасқандығы айтылады. Бхагавата Пуранаға сәйкес, Саувиралар бұрын Абхира тайпасымен байланыста болған.

Мәдениеттік жақындық

Мәдени тұрғысынан Саувиралар Карна кейіпкерінің айтуынша Мадрастарға ұқсас болған: «Прасталалар, Мадрастар, Гандаралар, Аратталар, Хасалар, Васатилер, Синдхулар және Саувиралар өз әрекеттерінде шамалы айырмашылықпен кінәлі». (8:44)

Әскери әдеттер

Гандхарвалар [немесе Гандхаралар], Синдхулар және Саувиралар тырнақтарымен және найзаларымен ең жақсы күреседі. Олар батыл және зор күшпен қаруланған. Олардың әскерлері барлық күштерді жеңуге қабілетті. Усинаралар ұлы күшке ие және барлық түрдегі қару-жарақтарды меңгерген. Шығыс халқы соғыс пілдерінің үстінен күресуде шебер және әртүрлі күресу тәсілдерінде де жақсы біледі. Яван, Камвожа және Матура маңында тұратын елдер ашық қолмен күресуде жақсы дағдыланған. Оңтүстіктер қылышпен күресуде шебер. (12:100)

Синдху мен Саувира арасындағы шайқастар

Махабхаратаның 5-кітабының 133-бөлімінде Кунти кейіпкері Видула туралы айтады. Видула Сювира патшасы болған, бірақ Синду патшасы тарап қуып жіберген ұлын Синдуларға қарсы күресіп, өз патшалығын қайтарып алуға көндірді: "Және бір күні Видула принцессасы өз ұлын, Синду патшасынан жеңілген соң, жүрегі қайғыға толып, жерге жатқан күйінде сөккен еді." (5:133) "Қуан, балам, Саувира қыздарымен бірге байлыққа ие болудан ләззат ал, жүрегіңнің әлсіздігіне Синдхава қыздарының билігіне бағынба." (5:134) "Анасының сөздерімен тіл біткен ұлы, мақтаншақ аттай қайта көтеріліп, анасы көрсеткеннің бәрін [Синдхтарды жеңіп] іске асырды." (5:136)

Рауган

Онда Рахуган патшасының Бхаратпен кездесуі және одан кейін олардың өмір мен оның мағынасы туралы ұзақ әңгімелері баяндалған.

Сувира

Саувира патшалығын Сивидің ұлдарының бірі, принц Сувира құрды. Мадра, Кекая және Синду көршілес патшалықтары Сивидің қалған үш ұлы – Мадрака, Кекая және Врсадарбхқа тиесілі болды.

Жаядрата

Жаядрата Саувираның ғана емес, Синду және басқа да елдердің патшасы болды. (3:265) Сиви, Саувира және Синду тайпаларының жауынгерлері Жаядратаның қол астында болды. (3:269) 11-кітаптың 22-бөлімінде Джаядрадта тағы да Синду мен Саувираның патшасы ретінде еске алынады, сонымен қатар Дюссаладан (Дюриодхананың қарындасынан) өзге екі әйелге де үйленген, бірі Гандарадан, екіншісі Камбоджадан. Жаядрата Махабхаратаның көптеген жерлерінде Саувираның патшасы ретінде айтылады, мысалы, Жаядратаның одақтасы Котика мен Пандавалардың әйелі Драупади арасындағы сөйлесуде: «Мен Суратха патшасының ұлымын, мені Котика деп біледі, ал алтын күймеде отырған, лотос гүлінің жапырақтарындай үлкен көздері бар адам – Тригарта патшасы Кшеманкара деп танылған батыр. Оның артында Пулинда патшасының ұлы тұр, ол қазірдің өзінде сен қарап отсың. Ол қуатты садақпен қаруланып, үлкен көздерімен, гүл шоқтарымен безендіріліп, тау шатқаларында мәңгілік өмір сүреді. Сол көлдің жиегінде тұрған қараңғы, келбетті жас жігіт – жауларының жазасы, Икшваку әулетінен Суваланың ұлы. Егер, құрметті әйел, Саувира патшасы Жаядрата туралы естіген болсаңыз, ол алты мың күйме, жылқы, піл және жаяу әскердің басында, оның ізінен Саувираның он екі билеушісі – Ангарака, Кунжара, Гуптака, Сатрунджая, Шринджая, Супрабиддха, Прабханкара, Бхрамара, Рави, Сура, Пратапа және Кухана, барлығы қоңыр аттарға жегілген күймелерде отыр. Патшаның інілері, яғни қуатты Валахака, Аника, Видарана және басқалары да оның ізбасарлары. Бұл денесі күшті, асыл жастар – Саувира батырларының гүлдері. Патша осы достарымен бірге саяхаттап келеді.» (3:263)

Саувираның басқа патшалары

Саувиралардың арасында Сатрунджая есімді патша (12:139-да) еске алынады. Бүкіл тарау осы патша мен Бхарадваджа руынан шыққан бір дана арасындағы әңгімеден тұрады. Арджуна мен басқа Пандава князьдері соншалықты күшті болды, олар үш жылдық құрбандық өткізген ұлы Саувираны шайқаста өлтірді, тіпті Гандхарвалардың [немесе Гандхаралардың] шабуылдарынан қажымайынша. Ал қуатты Пандудың өзі бағындыра алмаған Явана патшасын Арджуна бақылауына алды. Содан кейін, Саувиралардың патшасы Випула, зор ерлікке ие, әрқашан Куруларды елемей келген, ақылды Арджуна оның күшінің шегін сезінуге мәжбүр етті. Арджуна сондай-ақ Саувира патшасы Сумитраның (Даттамитра) мақтанышын, оның жебелерімен басып тастады, ол онымен кездесуге бекінген еді. (1:141) Ману есімді праджапати (ата) және Саувираны билеген оның ұрпақтары Бишманың айтуынша: Манудың Икшваку есімді ұлы болған. Оның он бірінші ұлы Дасасва аталған, және бұл ізгілікпен, тежелмес күш-қуатпен келген ханзада Махимати патшасы болды. Дасасваның ұлы Мадирасва деп белгілі болды және Жерді оның иесі ретінде биледі. Ол үнемі Ведаларды оқуға, сондай-ақ қару-жарақ ғылымына берілді. Мадирашваның ұлы Дютимат патша болды, ол зор бақытқа, билікке, күшке және энергияға ие болды. Дютиматтың ұлы – барлық әлемде Сүвира есімімен танымал, жоғары діндар және ізгі патша болды. Сүвираның да шайқаста жеңілмейтін ұлы болды, ол барлық жауынгерлердің ең жақсысы және Судурджая деп белгілі болды. (13:2) Сүвира патшасы сондай-ақ 1-кітаптың 67-бөлімінде "жер бетіндегі көптеген батыр патшалардың" бірі ретінде еске алынады. "Сувиралардың арасындағы Ажавинд" патшасы өз руын жойғандықтан айтылады. (5:74)

Саувира Курукшетра соғысында

Курукшетра соғысында Саувира Кауравалар жағында болды. (6:71), (7:10,136) "Бхишманың бөлімінде Дхритараштраның барлық ұлдары, сондай-ақ Вальхиканың отандасы Сала, Амвастас аталған барлық кшатриялар, Синдхус аталғандар, сондай-ақ Саувира аталғандар және бес өзен елінің батыр тұрғындары болды". (6:20) "Абишалар, Сурасеналар, Сивилер, Васатилер, Свалиялар, Мацьялар, Амвашталар, Тригарталар, Кекаялар, Саувиралар, Китавалар және шығыс, батыс және солтүстік елдердің тұрғындары өмірлерін ойламастан соғысуға бел буды". (6:18) Арджунаға қарсы шыққан жауынгерлер, яғни Саувиракалар, Синдхава Пауравалар, олардың басында Карна болды, олар ең білгір соғыс шеберлері саналды (7:108). "[Н]ішада, Саувира, Вальхика, Дарада, Батыс, Солтүстік, Малава, Абигатта, Сурасена, Сиви, Васати, Салва, Сака, Тригарта, Амвашта және Кекая тайпаларына жататын көптеген жауынгерлер де оған шабуыл жасады" (Арджуна). (6:118) Сантану ұлы Бишма, Саиндхава бастаған жауынгерлермен, Шығыс, Саувиралар мен Кекаялармен қоршалып, зор күшпен шайқасты. (6:52) "Саувира, Васати, Кшудрака және Малава тайпаларының алуан түрлілері, Сантанудың [Бхишманың] патша ұлының бұйрығымен, соғысу үшін Киритинге [Арджунаға] тез жақындады". (6:59)

Махабхаратадағы басқа да сілтемелер

Бұл кісінің [Шишупаланың] күнәлі ниеттері жетелеуімен, ол Дуаракадан Саувира еліне жол тартқанда, кінәсіз Вабхрудың (Акрураның) қарсылығына қарамастан, әйеліне зорлық жасады. (2:44) Бұл Дуарака мен Саувираны байланыстырған ежелгі жолдың көрсеткіші. "Манасю [Пуру әулетінен шыққан патша] Саувириді әйелі етіп алды және ол одан Сакта, Сахана және Вагми деген үш ұл тудырды." (1:94) (Бұл сәйкес келуі мүмкін.) Шалия (8:9) Саувира руынан екендігі айтылады. (Бұл аудармадағы қате болуы мүмкін.)

Басқа классикалық мәтіндердегі сілтемелер

Бхагавата Пуранаға сәйкес, тағы бір индуистік мәтін бойынша, Саувиралар бұрын Абхира тайпасымен байланысты болған. "Чараканың жинағы" (санскритше चरकसंहिता Charaka saṃhitā) – аюрведа (үнділік дәстүрлі медицина) туралы ерте мәтін, б.з. бірінші ғасырларында аяқталған болуы мүмкін. Жинақтың Виманасхана бөлімінің 1-тарауындағы 18-аятында автор Саувира халқының тамақтануында тұзға аса құмар екенін, тіпті сүтке тұз қосып ішетінін айтады. Осының салдарынан олар шаршаңқылық, жалқаулық және дене әлсіздігі сияқты ауруларға шалдығады делінеді.