Кіріспе

ежелгі Шиви тайпасы (сонымен қатар Сиби, Шиби, Сиви деп те аталады) ежелгі үнді эпосы Махабхаратада патшалық ретінде де, патшаның аты ретінде де еске алынады. Шиви есімді патша болған, ол Шиви ретінде танымал болған, немесе патшалықтың өзі оның құрметіне аталған болуы мүмкін. Шиви (сонымен қатар Сиби, Сайвия) патшасы шыншылдығымен әйгілі болды. Оның шыншылдығы мен мейірімділігі туралы аңыз былай баяндалады: Шиви патша, бүркіттен (көгершінды түскілік тамақ етіп жегісі келген) қорғалған көгершінге өз жамбасынан етті, бүркітке балама тамақ ретінде берді.

Географиялық орналасуы

Сиви Джатака бойынша, Сиви патшасы (Бодхисатта ретінде) Ариттапурадағы (санскриттегі Аристапура) астанасымен Сивираттаны биледі және соқыр брахманға өз көздерін сыйлағандығы айтылады. Махабхарапта Сиви есімі Асурамен байланысты, ал Камбоджа сияқты, ол мифологиялық Дити қадірлісімен де байланысты. Брахмандық мәтіндерде Сиви патшаның патша Усинараның ұлы екені және Анава (Ану) тегінен шыққандығы көрсетіледі. Махабхарапта Камбоджалар мунда (“бас шалған әскерлер”) деп аталады. Осы Махабхарапта Рудра Шива да мунда деп аталады. Камбоджалықтар Шива культіне (мунда культіне) шын ниетпен табынушылар болғандығы куәландырылған. Шын мәнінде, Махабхарата деректеріне сәйкес, синтетикалық Шива культін таратуға Виагрападаның ұлы Упаманью бастама берген. Упаманью – Айодха Дхаумьяның шәкірті, ол Гандарадағы Таксила университетінде оқытқан. Бұл Упаманьюдың (синтетикалық Шива культінің эпикалық таратушысы) солтүстік Камбоджамен байланысы бар екенін көрсетеді және оның ұлы немесе ұрпағы Аупаманьява Самведаның Вамса Брахманасында Камбоджалық деп аталғандықтан қабылданды. «Мунда» – Рудра Шива қадірлісінің атауы болғандықтан, Сивилер өздерінің атын Шива қадірлісінен алған деген болжам бар. Ясканың «Нирукта» еңбегінен нұсқау алып, С. Леви «Камбоджалар – Бходжалардың бір тармағы және арийлердің (яғни үнді-арийлердің) құрамына кірмеген» деді. «Камбоджалар» атауы Камблала + Бходжалар («камбалдары немесе жамылғылары бар Бходжалар») және Камния + Бходжалар («сұлу Бходжалар немесе ізденіс Бходжалар») деп этимологияландырылған. Осылайша, Леви және басқалар ежелгі Бходжаларды Камбоджалармен байланыстырды. Камбоджалар мен Бходжалар патша Ашоканың 13-ші жарлығында солтүстік-батыс халықтары ретінде айтылады. Осылайша, Камбоджалар ежелде және жаңсақ түрде Ядава тайпасы болған Бходжалармен шатастырылған болуы мүмкін, немесе С. Леви айтқандай, Бходжалар мен ежелгі Камбоджалар арасында белгілі бір байланыс болған. Джеймс Ф. К. Хьюитт және басқа авторлар да Сивилерді, Бходжаларды және Дрюйлерді Камбоджалармен байланыстырады. Сиви патшасы және Вессантра патшасы (қытай жазбаларында Судана, Санираджа немесе Пило) туралы қытайлық мәліметтер, сондай-ақ Буддалық дәуірге дейінгі Оддияна билеушілері де осы бағытта сенімділік береді.

Маһабхаратада айтылған

Эпоста Джаядрата Синду, Саувира және Шиви патшалықтарының патшасы болғаны да айтылады. Әлдебір Саувира мен Шиви Синду патшалығына жақын екі патшалық болған, және Джаядрата оларды жаулап алған, бұл Шивиді батыс Раджастанның аймағына орналастырады. Алайда, бұл Саувира мен Синдудың батысында және оларға іргелес орналасқан Сиби, Белуджистан болуы да мүмкін. Джаядрата Дюрьодананың одақтасы және оның қарындасы Дуссаланың күйеуі болған. Сондай-ақ, үлкен Курукшетра соғысынан кейін Хастинапур патшасы Юдхиштхира Сиви тайпасының әдемі қызы Девикаға үйленгені айтылады, және ол кейіннен одан Яудхейя есімді ұл туды, Яудхейя тайпасы одан тараған деп санайды.