Кіріспе

Валентино синдромы – ретроперитонеум арқылы тесілген он екі елі ішектің жарасынан туындаған, құрсақтың оң төменгі бөлігіндегі ауырсыну. Бұл синдром итальяндық актер Рудольф Валентиноның есімімен аталады, ол Нью-Йоркте оң жақ төменгі бөлігінде ауырсынумен ауырған, содан кейін перфорацияланған асқазан-ішек жарасы болған. Ол перфорацияны жабу үшін операция жасалғанына қарамастан, инфекция мен органдардың жұмысы бұзылуынан қайтыс болды. Оның үлкен танымалдылығына байланысты, оның жағдайы сол кезде көп назарға ілікті және қазірге дейін сирек кездесетін медициналық жағдай саналады. Дегенмен, перитонеалды белгілердің ауырлығы перфорацияның мөлшері, іш қуысын ластаған бактериялар мен асқазанның ішкі мазмұнының көлемі, перфорация мен симптомдардың пайда болуы арасындағы уақыт, сондай-ақ перфорацияның өздігінен жабылуы сияқты бірнеше факторларға байланысты.

Белгілері мен симптомдары

Перфорацияланған Валентино синдромы бар науқастар көбінесе оң жақ төменгі квадрантта (RLQ) күрт басталатын, қатты, өткір іш ауруына шағымданады, бұл жедел апендицитке ұқсас. Көптеген науқастар ауырсынудың бүкіл ішекке таралуын сипаттайды, ал кейбіреулері жоғары іш аймағында орналасқан қатты эпигастрикалық ауырсынуды сезінеді. Кез келген ең кішкентай қозғалыс та ауырсынуды күшейтетін болғандықтан, науқастар ұрықтың позыциясын қабылдайды. Олар тахикардия (жүрек соғу жиілігінің артуы), гипотония (қан қысымының төмендеуі) және анурия (бүйректердің зәр шығаруын тоқтатуы) сияқты септикалық шок белгілерін де көрсетуі мүмкін. Валентино синдромының нақты кездесу жиілігі белгісіз.

Патофизиология

Асқазан жарасы – асқазанның немесе он екі елі ішектің шырышты қабығында тіндік өлімнен туындайтын жаралар немесе зақымданулар. Асқазан жарасы жарылған кезде, асқазан-ішек немесе он екі елі ішектің сұйықтығы одан ағылып, оң жақ паракольді ойысқа жиналады, бұл перитонеумның қабынуына алып келеді, соның салдарынан оң жақ төменгі құрсақ аймағында ауыру пайда болады. Пациенттерде сондай-ақ пневморетроперитонеум дамиды, яғни ретроперитонеумдағы ауа, ол он екі елі ішектегі тесіктен туындайды. Емделмеген асқазан жарасы көбінесе қан кету, ішек жолының бітелуі және қатерлі ісік сияқты ауыр асқынуларға ұшыратады.

Диагностика

Валентино синдромын диагностикалау қиын болуы мүмкін, себебі бұл жағдайдың апендицитке ұқсас белгілері көп. Дегенмен, науқастың анамнезінде ойық жаралар болуы және НСАҚ (стероид емес қабынуға қарсы препараттар) қолдануы көрсеткіш болуы мүмкін. Науқас оң жақ төменгі бөлігінде ауырсыну сезінсе, оның қан қысымы, пульсі, оттегімен қанығуы және температурасы сияқты көрсеткіштері бақыланады. Қандағы ақ қан клеткаларының санын анықтау үшін толық қан анализі (CBC) жасалады және лейкоцитоз – ақ қан клеткаларының қалыпты деңгейден жоғарылауы тексеріледі. Құрсақ қуысын қарап тексеру кезінде әдетте жалпы сезімталдық, оң жақ иық астындағы қуыста кері сезімталдық, қорғаныш реакциясы және қатаю байқалады. МакБерни нүктесіндегі сезімталдық, Блумберг белгісі, Ровзинг белгісі, Данфи белгісі және псоас белгісі сияқты физикалық тексерулер жедел апендицитті көрсетеді және дұрыс емес диагнозға әкелуі мүмкін. Алайда, бұл физикалық тексеру нәтижелері Валентино синдромында да кездеседі. Валентино синдромын диагностикалау үшін КТ немесе УДТ жасалуы мүмкін, бұл жағдайда ойық жараның жарылғаны және апендикс аймағындағы сұйықтық анықталады. Жедел апендицитті Валентино синдромынан ажырату үшін лапароскопия арқылы да диагноз қоюға болады. Валентино синдромының жағдайлары өте сирек тіркелгендіктен, осы ауруды зерттеу көбінесе науқастың аурудың басталуынан сауығуына дейінгі кезеңдегі бақылануын және медициналық шешімдерді қабылдауын қамтиды.

Емдеу

Емдеуге асқазан жарасының жарылуын жабдықтау үшін шұғыл операция жасау кіреді. Бұл, физиологиялық сұйықтықпен шаю, артық сұйықтықты сығып шығару және жарыққа хирургиялық тігіс салу арқылы жасалады. Пациенттер операциядан кейін қандай да бір асқынулар болмаған жағдайда белгілі бір мерзімге бақылауда ұсталады және операциядан кейінгі тексеруден өту үшін дәрігерімен кеңесулері ұсынылады.