Кіріспе
Норвегияда салынған польшалық «Jan Heweliusz» паромдық кемесі – астроном Иоганн Гевелий (Jan Heweliusz) құрметіне аталған және Ystad–Świnoujście бағытында қызмет еткен. Ол 1977 жылы Норвегияда салынды және Польшаның «Ocean Lines» компаниясына тиесілі болды, ал оның еншілес компаниясы «Euroafrica Shipping Lines» басқарды. 1993 жылдың 14 қаңтарында таңертең Балтық теңізіндегі Рюген аралының жағалауындағы Аркона мүйісінің жанында 27 метр (88 фут) тереңдікте 64 жолаушы мен экипажбен Ystad қаласына қарай бағытталғанда кеме құлап, батып кетті. Апат салдарынан 20 экипаж мүшесі мен 35 жолаушы қаза тапты. Он адамның денесі табылған жоқ. Тоғыз адам құтқарылды. «Jan Heweliusz» кемесінің апаты – польшалық кемелерге қатысты бейбіт уақыттағы ең ауыр теңіз апаты болып табылады.
MS Jan Heweliusz was a Norwegian built Polish ferry named after astronomer Johannes Hevelius (Jan Heweliusz) that served on the route Ystad–Świnoujście. It was built in Norway in 1977 and was owned by Polish Ocean Lines and operated by its subsidiary company Euroafrica Shipping Lines. In the early hours of 14 January 1993, it capsized and sank in 27 metres (88 feet) of water off Cape Arcona off the coast of Rügen in the Baltic Sea while sailing towards Ystad with 64 passengers and crew. The accident claimed the lives of 20 crewmen and 35 passengers. Ten bodies were never found. Nine people were rescued. The sinking of Jan Heweliusz is the deadliest peacetime maritime disaster involving a Polish ship.
1993 жылы батып кеткен
1993 жылдың 14 қаңтарында сағат 04:10-да кеме, шамамен сағатына 112 миль жылдамдықпен соққан дауылда (ұраған дауылда) жанына ие бастады. Сағат 05:12-де кеме қалпына келмейтіндей аударылып кетті. Толқындардың биіктігі 6 метрге (20 футқа) дейін жетті және жақын орналасқан Сассниц портындағы паромдардың қатынайтыны тоқтатылды. Батып кетуге дейін «Ян Хевелиуш» кемесі 28 оқиғаға қатысқан, оның ішінде балық аулау қайықтарымен соқтығысу, жанына иеу, қозғалтқыштың істен шығуы және 1986 жылғы жоғарыда айтылған өрт болды. Кемеде балласт проблемалары болды, сондай-ақ кеме жағалауға ілініп тұрғанда Ystad қаласында корпусы зақымданған, бірақ бұл туралы порт билігіне хабарланбады және тек жеңілдетілген жөндеу жұмыстары ғана жасалды. Кеме екі сағат кешігіп, Еуропаның бес елінен 10 теміржол вагонын алып жүрді. Гдынядағы Теңіз апелляциялық палатасы апатты кеменің нашар техникалық жағдайына және апатта қаза тапқан капитанның, кемені осындай теңізге лайықсыз күйде теңізге шығаруға рұқсат бергеніне балады. 2005 жылы Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот, кеменің батып кетуі бойынша ресми тергеу бейтарап болмағанын анықтады және құрбандардың он бір туысына әрқайсысына 4600 евро өтемақы төледі.