Кіріспе

Мурон Нонг (398 жылы қайтыс болған), ресми түрде Ляосидің Хуанли ханзадасы (遼西桓烈王), Қытайдың Сианьбей тайпасы басқарған Кейінгі Ян әулетінің генералы және императорлық ханзадасы болған. Ол әулеттің негізін қалаушы император Мурон Чуйдің (Вучэн императоры) ұлы және Мурон Баоның (Хуймин императоры) інісі еді. Мемлекет тарихының көп бөлігінде ол халық пен шенеуніктер тарапынан әскери және басқару қабілеттері үшін жоғары бағаланған, бірақ 398 жылы оның түсіндіріле алмайтын сәтсіздіктері өзінің, ағасы Мурон Баоның және Кейінгі Ян әулетінің құлауына себепкер болды.

Кейінгі Ян құрылғанға дейін

Тарихта Муронг Нонг туралы алғашқы мәлімет 369 жылы жазылған, ол кезде бұрынғы Ян патшасы Муронг Чуй император Муронг Вэйдің анасы, Императрица Кезухун мен регент Муронг Пингке күдік туғаннан кейін бұрынғы Циньге қашып кетті; Муронг Нонг онымен бірге қашқан ұлдарының бірі болды. 377 жылы ол әкесіне қабілетті премьер-министр Ван Мэннің қайтысынан кейін бұрынғы Цинь императоры Фу Цзяньның билігі нашарлап бара жатқанын және Муронг Чуйдің Ян мемлекетін қайта құруды қарастыруы керектігін айтты. Муронг Чуй оның бұл ұсынысына күліп, бірақ ойынға алды. Муронг Нонг 383 жылы бұрынғы Цинь Цзиньді жаулап алуға тырысқанда сәтсіздікке ұшырап, Фэй өзені шайқасында ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін ұсынысын қайталады. Муронг Чуй бұл жолы келісіп, Фу Цзяньнан солтүстік-шығыс империяны бейбіттендіру миссиясына баруға рұқсат алғаннан кейін, бүлік көтерді. Жоспардың бір бөлігі ретінде Муронг Чуй Луоянға жақын Сары өзеннің оңтүстігіне көтерілген кезде, Муронг Нонг және оның туысы Муронг Кай (慕容楷) 384 жылдың көктемінде Сары өзеннің солтүстігінде өздерінің бүліктерін бастады. Ол тез арада жоғары бағаланған бұрынғы Цинь генералы Ши Юэні жеңіп, бұрынғы Цинь әскерлеріне үлкен қауіп келтірді, сонымен қатар әскери стратегиясымен және қатаң тәртібімен танылды.

Муронг Бао тұсында

Муронг Бао, Дуань императрицасының Муронг Нонгты немесе Муронг Лонгты мұрагер ханзада етіп тағайындау туралы ұсынысын білгенімен (әлі де оған қатты наразы болғандықтан, оны өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлеген), бауырларына қатты сенгендей көрінді және ол Муронг Нонгты Солтүстік Вэйдің шабуылына қарсы қорғаныш үшін Бин провинциясының (并州, қазіргі орталық және солтүстік Шанси) вице-королі етті. Бірақ Муронг Нонг дереу өз әскерлеріне азық-түлік жинау қателігін жасады – жергілікті халыққа азық алу қиын болды, содан кейін аштықтан зардап шекті, ал хань емес тайпаларды қадағалау үшін әскери офицерлерді жіберді. Халық көтеріліс жасауға бел буды, олар Түнгі Вэйге хабаршыларын жіберіп, Туоба Гуидің Бин провинциясына шабуыл жасауын сұрады. 396 жылдың күзінде ол провинцияның астанасы Цзиньянға (晉陽, қазіргі Тайюань, Шанси) келді. Муронг Нонг Туоба Гуймен шайқасқа түскенде, Туоба Гуй оны жеңіп, Жоңшанға қашуға мәжбүрледі, бірақ оның әйелі мен балаларын Солтүстік Вэй тұтқындады, ал өзі жараланды. Туоба Гуй Жоңшанға қарай жылжуын жалғастырды. Муронг Бао Муронг Нонгқа Чжуншанды қорғауға шағын күш берді, бірақ әскери мәселелердің көп бөлігі Муронг Линге, Чжао ханзадасына, сеніп тапсырылды. 397 жылдың көктемінде Муронг Лин төңкеріс жасауға тырысқанда сәтсіз аяқталып, ол астанадан қашып кетті. Муронг Бао Муронг Линнің баласы Цинхэ ханзадасы Муронг Хуэйдің басқаруындағы күшті басып алуынан қорқып, Чжуншанды тастап кетуге шешім қабылдады. Муронг Нонг пен Муронг Лонгтың қол астындағылары әрқайсысын Муронг Баоға ерудің орнына Чжуншанда қалуға көндіруге тырысты, бірақ әрқайсысы бауырларына деген адалдығы оларды одан әрі еруді талап ететінін сезініп, бас тартты. Сондықтан олар Муронг Баоның соңынан еріп, Муронг Хуэйдің әскеріне қосылды. Бірақ Муронг Хуэй өзінің кіші інісі Муронг Цэге (慕容策) берілген мұрагерлік лауазымын алмағандықтан наразы болды және оны күшпен иеленуді ойлады. Муронг Бао мұны түсінгеннен кейін Муронг Хуэйдің әскерінің бір бөлігін Муронг Нонг пен Муронг Лонгтың басқаруына беруге тырысты, бірақ бұл Муронг Хуэйді одан да ашуландырды және ол алдымен ағаларына қарсы әрекет етіп, оларға қарсы өлтірушілерді жіберді. Муронг Лонг қаза тапты, бірақ Муронг Нонг шабуылдан аман қалды, бірақ ауыр жарақат алды (жарақаты соншалықты терең болғандықтан, миы көрінді), ал кейін төңкеріс жариялаған Муронг Хуэй жеңіліп, өлтірілді. Лонгченгке қоныс аударған Муронг Бао Муронг Нонгты өзінің премьер-министрі етіп тағайындады. Муронг Нонгтың ұсынысы бойынша Муронг Бао жоғалған провинцияларды қайтарып алу туралы ойларын тоқтатты, бірақ 398 жылдың басында Муронг Нонг пен Чанле ханзадасы Муронг Шенгтің кеңесіне қарсы, Муронг Бао оңтүстікке қарай жылжуға шешім қабылдады, бірақ оның әскері шаршаған еді. Муронг Бао Лончжэннен кеткеннен кейін, оның генералы Дуань Сугу (段速骨) көтеріліс бастады, ал армия Муронг Баодан бас тартты, ол дереу Лончжэнге қашты. Осы арада Дуань Муронг Лонгтың ұлы Гаоянг ханзадасы Муронг Чонды (慕容崇) басшы етіп мәжбүрлеп, Лонгченді қоршауға алды. Тіпті Лан Ханның жасырын көмегімен де Дуань бастапқыда сәтсіз болды, бірақ Муронг Нонг өмірі үшін қорқып, оған берілді. Бұл Лонгченгтің қорғаныс күштерінің моральын қатты бұзды, өйткені барлығы Муронг Нонгтың басшылығына сүйенді, ал Лонгченг Дуаньдың қолына түсті. Дуань Муронг Нонгты тұтқындады, бірақ оның стратегі Ажао Лоо (阿交羅) Муронг Нонг Муронг Чонға қарағанда жақсы қуыршақ бола алады деп ойлады. Бірақ бұл хабарды естігеннен кейін Муронг Чонның көмекшілері Зонг Ранг (讓) және Чули Цзянь (出力) Ажао мен Муронг Нонгты өлтірді.