Кіріспе
Психологиялық дағды. Эмоционалдық құзыреттілік және эмоционалдық капитал – өзінде де, басқаларда да эмоцияларды тануға, түсінуге және оларға құрылысшыл түрде жауап беруге қажетті жеке және әлеуметтік дағдылар жиынтығы. Бұл термин басқалармен оңай қарым-қатынас жасай білуді білдіреді және адамның тиімді басшылық ету және өзін-өзі жетілдіру қабілетін анықтайды.
Emotional competence and emotional capital refer to the essential set of personal and social skills to recognize, interpret, and respond constructively to emotions in oneself and others. The term implies an ease around others and determines one's ability to effectively and successfully lead and express.
Анықтама
Эмоционалдық құзыреттілік – өзінде де, басқаларда да эмоцияларды анықтау, түсіндіру және оларға құрылысшыл түрде жауап беруге қажетті жеке және әлеуметтік дағдылардың маңызды жиынтығы. Бұл термин басқалармен оңай қарым-қатынас жасауды білдіреді және адамның тиімді және табысты басшылық етуге, сондай-ақ өз ойын жеткізу қабілетін анықтайды. Психологтар эмоционалдық құзыреттілікті – өзінің және басқалардың сезімдері мен эмоцияларын бақылау және осы ақпаратты өз ойлау мен іс-әрекеттерін басқару үшін пайдалану қабілеті деп анықтайды.
Сипаттама
Эмоционалдық құзыреттілік – эмоционалды интеллектінің тағы бір атауы. Эмоционалдық құзыреттілік көбінесе әлеуметтік жағдайларда қолданылады және ол адамның өз эмоцияларын, сондай-ақ басқалардың эмоцияларын тануымен қатар, оларды қоғамдық қабылдауға лайық түрде білдіру қабілеті ретінде қарастырылады. Құзыреттілік – адамның басқалармен конструктивті түрде өзара әрекеттесу деңгейі. Бұл жеке эмоциялық мүмкіндік адамның эмоцияларын қабылдауына және олардың басқаларға қалай әсер ететініне, сондай-ақ эмоцияларды бақылауға және жағдайға бейімделуге байланысты.
Тарих
1999 жылы Кэролин Саарни "Эмоционалдық құзыреттіліктің дамуы" атты кітап жазды. Саарни эмоционалдық қабілеттердің туа біткен емес, балалардың басқалармен, әсіресе отбасы мүшелерімен және достарымен өзара әрекеттесуі арқылы қалыптасатынына және дамытылатынына сенді. Саарни эмоционалдық қабілетті – эмоцияны тудыратын жағдайға тап болғаннан кейін мақсатқа жетуге мүмкіндік беретін функционалдық қабілет деп түсіндірді. Ол эмоцияны өзінің тиімділігінің бір бөлігі деп анықтады және эмоцияны қолдануды – эмоционалдық қабілеттің дамуына әкелетін дағдылар жиынтығы ретінде сипаттады.
Ақыл-ой коэффициенті мен эмоционалдық коэффициент
Ақыл-ой коэффициенті (IQ) – адамның ойлау қабілетін өлшейтін көрсеткіш, неміс психологы Луи Уильям Стерн жеке ерекшеліктерді бағалаудың сапалық әдісі ретінде ұсынған. Эмоционалдық коэффициент (EQ) – 1991 жылы американдық психолог Питер Саловей енгізген, адамның өзінің эмоцияларын басқару қабілетін көрсететін өлшем. Эмоционалдық коэффициент психологияда эмоционалдық интеллект (сонымен қатар эмоционалдық құзыреттілік немесе эмоциялық дағдылар) деп аталады. IQ адамның танымдық және байқау қабілеттерін, сондай-ақ ақыл-ойымен мәселелерді қаншалықты жылдам шеше алатынын көрсетеді. Ал EQ адамның өз эмоцияларын және басқалардың эмоцияларын басқару қабілетін көрсетеді.