Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қара қанатты лашын немесе үлкен қара қанатты лашын (Vanellus melanopterus) – Шығыс Африкаға тән, солтүстіктегі Эфиопияның жоталарынан бастап Орталық Кенияға дейін (V. m. melanopterus), сондай-ақ Оңтүстік Африканың шығысындағы орта және жағалау биіктіктерінде кездесетін түр (V. m. minor). Бұл түр ылғалды, қоңыржай шалғынды далалардағы қысқа шөпке бейімделген. Олар қолайлы жағдайды табу үшін жергілікті түрде, көбінесе түнде қозды. Тығыз топталып ұшқанда, олар шағалаларға ұқсайды.
The black winged lapwing or greater black winged lapwing (Vanellus melanopterus) is an east African species that is found from the Ethiopian highlands in the north to central Kenya (race V. m. melanopterus), and again at middle to coastal elevations in eastern South Africa (race V. m. minor). It is a habitat specialist of short grass in well watered temperate grasslands. They may move about locally to find ideal situations, often at night. In their tightly grouped flying flocks they resemble plovers.
Сипаттама
Қара кеуде белдеуі, қызылқұйрықтың сұр басын және мойнын ақ түсті құрсағынан ажыратады. Қанат жамылғылары қоңыр. Оның маңдайындағы ақ дақ өзгергіш, бірақ жақын туысы – Сенегал қызылқұйрығына ұқсас, көзге түсетіндей. Алайда, ұшып бара жатқанда, ол қара қанат қауырсындарымен шектелген, анық көзге көрінетін ақ қанат жоласын көрсетеді. Екі түрдің арасындағы айырмашылық олардың табиғи ортасын таңдауында да байқалады, Сенегал қызылқұйрығы көбінесе құрғақ, төменгі жатқан жерлерді ұнатады.
A black breast band separates the lapwing's grey head and neck from the white underside. The wing coverts are brown. It has a variable but prominent white forehead patch similar to its near relative, the Senegal lapwing, but in contrast shows a prominent white wingbar in flight, bordered by black remiges. The two species are also separated by their respective habitat preferences, the Senegal lapwing preferring lower, mostly drier locations.
Әдет-ғұрып және асылдандыру
Қара қанатты лапвинг мөлшері жағынан ұқсас, бірақ көбірек таралған тәжді лапвинг сияқты мінез-құлық танытады, және екі түр кейде аралас топтарда кездеседі. Көктемде көбейтілу маусымында аяқтарының түсі жарқырап, құстар кейде биікке көшеді. Осы кезде еркектер бір-біріне шабуыл жасайды, дауыс шығарып және қанаттарын күшейтіп ұшып көрсетіп, аумақты белгілейді. Аналық еркектің ұшуын қадағалап, одан кейін көп ұзамай жұптасады. Өртеліп жанып кеткен даланың етегі ұя салуға қолайлы орын. Жұмыртқалары ірі және қара түсті болады. Әдетте 3 жұмыртқа толық болғанда инкубация басталады. Ересектер 90 минуттық кезеңдермен бірін-бірі алмастырып, күтім жасайды. Жұмыртқалар жартылай көмілгенше, жақсы төселген ұяға жылу сақтайтын материал үнемі қосылады. Балапандар шамамен бір айда шығады және өздігінен күтімге көшуіне тағы бір ай уақыт керек.
The black winged lapwing behaves somewhat like the similar sized but more generally occurring crowned lapwing and the two species sometimes occur in mixed flocks. The leg colour brightens during the spring breeding season, when the birds sometimes move to higher elevations. Males show mutual aggression at this time and establish territories by calling and display flights which may include exaggerated wing beats. A receptive female will follow the male in flight and copulation may follow soon after. The top of a slope in burnt grassland is a favourite location for nesting. The eggs are fairly large and dark in colour. Incubation starts when the clutch of usually 3 is complete. The adults relay one another in shifts of about 90 minutes. Insulating nest lining is added periodically to the well lined nest until the eggs are half buried. The young hatch in just under a month and require about another month to become self sufficient.
Тамақ пен аумақтар
Қара қанатты қоян-қояндар жерде термит аулайды, бұл олардың рационының басым бөлігін құрайды. Олар тенбрионид қоңыздары мен құмырсқаларды да жейді, ал тұтқында жер құрттары мен ұн құрттарын көбірек жақсы көреді. Осы құстардың шағын топтары бір гектардан кіші аумақтағы қоректену аймақтарын қорғайды. Жаңадан иеленген аумақтар дауысты және көру арқылы көрсетілетін қауіп-қатерлермен немесе әуедегі шабуылдармен ең агрессивті қорғалады. Бірақ, кеңінен таралған ортада олар аумақтық емес үйірлерге бірігеді.
Black winged lapwings hunt termites on the ground, which constitutes a large part of their diet. They also take tenebrionid beetles and ants, and in captivity prefer earthworms and mealworms. Feeding territories of smaller than one hectare are defended by small groups of these birds. Newly found territories are most aggressively defended through vocal and visual threat displays or aerial mobbing. Large groups however form non territorial flocks when ample habitat is found.
Қорғау мәртебесі
Адамның қызметі осы түрге жағымды да, жағымсыз да әсер етеді; ол қауіпті түрлер тізіміне енбеген. Қара қанатты қосқалпақ – Африка-Еуразиялық көшпелі су құстарын сақтау жөніндегі келісімге (AEWA) қатысатын түрлердің бірі.
Human activities impact both positively and negatively on this species; it is not endangered. The black winged lapwing is one of the species to which the Agreement on the Conservation of African Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) applies.