Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бурундидегі католик шіркеуі Римдегі Папаның рухани басшылығымен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі болып табылады. Католиктердің саны шамамен төрт миллионды құрайды, бұл елдің жалпы халқының үштен екі бөлігіне жуық. Жеті дін аймағы бар, оның ішінде екі архиепархия кіреді.
The Catholic Church in Burundi is part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope in Rome. There are about four million Catholics—around two thirds of the total population. There are seven dioceses, including two archdioceses. Archdiocese of Bujumbura
Diocese of Bubanza
Diocese of Bururi
Archdiocese of Gitega
Diocese of Muyinga
Diocese of Ngozi
Diocese of Rutana
Diocese of Ruyigi
Бужумбура архиепархиясы
Бубанза дін аймағы
Бурури дін аймағы
Гитега архиепархиясы
Муйинга дін аймағы
Нгози дін аймағы
Рутана дін аймағы
Руиги дін аймағы
The Catholic Church in Burundi is part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope in Rome. There are about four million Catholics—around two thirds of the total population. There are seven dioceses, including two archdioceses. Archdiocese of Bujumbura
Diocese of Bubanza
Diocese of Bururi
Archdiocese of Gitega
Diocese of Muyinga
Diocese of Ngozi
Diocese of Rutana
Diocese of Ruyigi
Алғашқы сәтсіз әрекеттер
Католицизмді бурундиліктерге таратудың алғашқы тытысы 1879 жылғы 30 шілдеде Румонгеде басталды және 1881 жылғы 4 мамырға дейін жалғасты, сол кезде екі ақ әке, Денио мен Промо бурундиліктер тарапынан өлтірілді. 1884 жылы тағы да ақ әкелер оралды, бірақ бұл жолы Бужумбураға. Олар араб құл саудагерлерінің тудырған зорлық-зомбылығынан қайтадан кетуге мәжбүр болды. 1891 жылы Бузиге маңында жасалған үшінші тытыс та құл саудагерлерімен сәтсіз аяқталды. 1896 жылы төртінші тытыста Ван Дер Бургт және Ван Дер Брезен әкелері алты апта ғана тұра алды, содан кейін қашуға мәжбүр болды. Дегенмен, олар 1896 жылғы қарашада Бузигеге жақын Бурундиге қайта оралды. Бірнеше жыл өткен соң, 1898 жылғы қаңтарда Ван Дер Брезен әкесі қызбадан қайтыс болды, ал сол күні миссионерлік станса күшті дауылдан өртеніп, толығымен қирады. Содан кейін Ван Дер Бургт әкесі келесі айда кетіп қалды.
The first attempt to spread Catholicism to the Burundians was at Rumonge on July 30, 1879, and lasted until May 4, 1881, when the two White Fathers, Deniaud and Promaux, were killed by the Burundians. More White Fathers returned in 1884, but this time to Bujumbura. Once again they had to leave due to the violence instigated by Arab slave traders. A third attempt near Buzige in 1891 was also thwarted by the slave traders. In a fourth attempt in 1896, Fathers Van Der Burght and Van Der Bresen were only able to stay six weeks and then had to flee. However, they returned to Burundi near Buzige in November 1896. A few years later, in January 1898, Father Van Der Bresen died from a fever, and that same day the mission station was burned to the ground by a violent storm. Subsequently, Father Van Der Burght left the following month.
Алғашқы миссионерлік сапарлар
Бурундидегі алғашқы тұрақты миссионерлік қызмет 1898 жылдың 5 мамырында Мугерада құрылды. Мұяға екі рет, 1898 жылдың 14 тамызында және 1899 жылдың 18 наурызында, әкелерді жау санаған басшы тарапынан өртеліп жанылды. Дегенмен, ол 1899 жылдың мамырында қайтадан салынды. 1899 жылдың ақпанында Мугерада тағы бір жеке миссионерлік қызмет ашылды. Муами Мвези IV Гисабо есімді адам оларды сиқыр мен табиғаттан тыс қауіп-қатерлер арқылы жерінен қууға тырысты, бірақ басқа бір сиқыршы Имана оларды қорғайтыны үшін тоқтау керектігін айтты. 1902 жылы Бухонга, 1904 жылы Каньинья, 1909 жылы Ругари және 1912 жылы Бухоро сияқты жерлерде миссионерлік қызметтер ашыла берді. Бұл миссионерлік қызметтердің бәрі 1896 жылдан 1916 жылға дейін Германияның отаршылдық үкімдігі кезінде басталды.
The first permanent mission in Burundi was established on May 5, 1898, at Mugera. Muyaga was burned down twice by a chief who considered the Fathers to be enemies, once on the 14th of August 1898, and another the 18th of March 1899. Nevertheless, it was rebuilt again in May 1899. Another separate mission was established at Mugera in February 1899. A man by the name Mwami Mwezi IV Gisabo tried to run them off his property by the use of charms and supernatural threats, but he was told by another sorcerer that he should stop because Imana would protect them. Missions continued to pop up in places such as Buhonga in 1902, Kanyinya 1904, Rugari 1909, and Buhoro 1912. All of these missions started during the German colonial rule from 1896 to 1916.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
Бұрын тутси басшыларының көпшілігі католиктік дінге ауысқанмен, тутси патшасы Мумбавуцаны өзгерте алмады. 1970 және 1980 жылдары католик шіркеуі хутуларды қолдады, нәтижесінде үкімет бұрынғы артықшылықтары мен өкілеттіктерінің бір бөлігін алып тастады, мысалы: "Діни жиындарға алдын ала мақұлдаусыз тыйым салынды, шіркеудің жастар қозғалысы таратылды, католик мектептері мемлекеттік меншікке алынды, католик радиостанциясы мен газеті жабылды". Бірақ осы қаралаудан кейін де шіркеу бейбітшілік орнату және қақтығысты қан төгілмей шешу үшін күш салды. Католик дінінде болған президент Эваристе Ндайишимийе 2020 жылдың шілде айында үкіметтік жобаларға қолдау көрсету үшін католик епископтарына жүгінді. Бурунди ресми түрде зайырлы мемлекет болғанымен, іс жүзінде көптеген мәселелерге католик шіркеуінің ықпалы жетеді және бақылауда ұстайды. Мысалы, елшілік қызметкерлері елдегі діни бостандықты жақсарту мәселесін талқылау үшін католик діни лидерлерімен үнемі кездеседі. Каритас Бурунди – Бурунди католик епископтарының конференциясы 1962 жылдың 20 мамырында құрған ұйым. Ол шыбын-шіркейге қарсы инсектицидтермен емделген торларды тарату арқылы безгекке қарсы күресте маңызды рөл атқарды, сондай-ақ ЖИТС-тің салдарымен күресуге көмектесті. Медициналық және білім беру салаларында көмек көрсеткен тағы бір католиктер ұйымдастырған мекеме – "Энтрайд және даму орталығы".
Despite having a previously large number of Tutsi chiefs convert to Catholicism, it was unable to convert the Tutsi King Mwambutsa. During the 1970s and 1980s, the Catholic church supported the Hutus, and as a result, the government revoked some of the privileges and powers which they had previously enjoyed, for example; "religious gatherings were prohibited without prior approval, the Church’s youth movement was banned, Catholic schools were nationalized, and the Catholic radio station and newspaper were closed". However, following this slander the Church continued to press for peace and solving the conflict without bloodshed. President Evariste Ndayismimiye, who is a Catholic, reached out to the Catholic Bishops in July 2020 to ask for support in government projects. While Burundi is formally a secular state, in practice a lot of things are influenced and overseen by the Catholic Church. For example, embassy officials regularly meet with Catholic religious leaders in order to discuss improving religious freedom in the country. Caritas Burundi is an organization founded by the Conference of Catholic Bishops of Burundi on May 20, 1962. It has been significant in the fight against Malaria by distributing insecticide treated mosquito nets, and has also has helped deal with the effects of AIDS. Another Catholic sponsored organization that has helped in the medical aspect as well as education, is Centre d'Entraide et de Developpement.
Қоғамдық мораль
Католик шіркеуінің алғашқы кезеңінде католиктер адамдарға сыра және ашытылған шырындар ішуге рұқсат берді, мысалы, банан шырыны немесе кафир жүгері шырыны сияқты, ал протестанттар рұқсат бермеді. Сонымен қатар, егер адам крещение алса, ол дінге қатысуға және күнәсін мойындауға міндетті болды. Егер ол шіркеуге жарнасын төлеуден бас тартса немесе күнә тазарту мен қасиетті дәстүрлерге қатыспаса, оның балалары крещениеден өте алмады. Бұған қоса, егер ер адам екінші әйел алса немесе әйелінен ажырасса, ол шіркеу қауымынан шеттетілген деп есептелді.
During the early period of the Catholic Church, Catholics allowed people to drink beer and fermented juice such as banana juice or kaffir corn juice, whereas the Protestants did not. Furthermore, if someone was baptized they were expected to attend services and confessions, if that person refused to pay their dues to the church or did not partake in confessions and sacraments, then their children would not be baptized. In addition, if a man took a second wife or divorced his wife, he was considered removed from the Church.
Статистика
1915 жылы крещение алған католиктердің саны 5769-қа жетті. АҚШ Мемлекеттік департаментінің 2019 жылғы есебі бойынша Бурунди халқының саны шамамен 12,2 миллион адамды құрайды, олардың 62 пайызы өзін католик деп жариялайды.
In 1915, the number of baptized Catholics were 5,769. According to estimates done in 2019 by the U. S. Department of State, the population in Burundi stands roughly at about 12.2 million, of which 62% identify as Catholic.