Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Иван Моравец (9 қараша 1930 жыл – 27 шілде 2015 жыл) – чех концерттік пианистісі, оның өнер көрсету және жазу карьерасы жарты ғасырға жуық уақытты қамтыды. Әлемдік БАҚ және сыншылар Моравекті жиі "пианоның ақыны" немесе "үлкен пианист" деп атады. Ол Шопеннің ең көрнекті орындаушыларының бірі деп есептеледі.
Ivan Moravec (9 November 1930 – 27 July 2015) was a Czech concert pianist whose performing and recording career spanned nearly half a century. Media and critics worldwide often called Moravec "a poet of the piano" or "pianist supreme". He is considered one of the greatest interpreters of Chopin.
Өмір және мансап
Иван Моравец Прагада дүниеге келді. Оның алғашқы музыкалық қызығушылығы опера болды, оған ол бала кезінде әкесімен бірге қатысты. Әкесі әуесқой пианист және әнші болды, ол ұлына опера партияларын оқып, ән айтуға көмектесті. Кейіннен Моравец Эрна Грюнфельдпен (австриялық пианист Альфред Грюнфельдтің немере інісі) фортепиано сабақтарын бастады. Жиырма жасында Прага консерваториясына түсті, содан кейін Прага өнер академиясына оқуға қабылданды, онда Вилем Курцтың қызы Илона Штепанова Курцовамен бірге білім алды. 1957 жылы Прагада Моравектің ойнағанын естігеннен кейін Артуро Бенедетти Микеланджели оны сол жазда Ареццодағы шеберлік кластарына қатысуға шақырды. 1950 жылдардың соңында Америкада Прагадағы концерттің аудиожазбасы таралды. Ұзақ өтпей, Connoisseur Society, шағын американдық аудиофильдік жазба компаниясы, жас Моравекті жұмысқа алу үшін чехиялық билікпен келіссөздер жүргізді. 1962 жылы ол Нью-Йоркке сапар шегіп, сол лейбл үшін көптеген жазбалардың біріншісін жасады, ал 1964 жылы Джордж Сзелл оны Кливленд оркестрімен бірге өнер көрсетуге шақырды. Моравектің халықаралық концерттік мансабы басталды. Моравец Шопен, Дебюсси, Бетховен және Моцарттың, сондай-ақ чех композиторларының маңызды репертуарлық шығармаларын орындады. Ол әлемнің көптеген танымал симфониялық оркестрлерімен бірге ойнады, ал оның активті фортепиано концерттерінің репертуарында Моцарт, Бетховен, Брамс, Шуман, Равель, Прокофьев және Франктың оннан астам туындылары бар. Моравец Прагада музыкадан сабақ берді және гастрольдік сапарларда жиі шеберлік кластарын өткізді. 1984 жылғы «Амадей» фильмінде, Моцарттың өміріне арналған туындыда, Моравектің Ми-бемоль мажордағы фортепиано концертінің бір бөлігі орындалғанын естуге болады. Моравек ойнайтын пианинолардың күйіне ерекше назар қоятынымен танымал болды. Ол бұл беделді біршама жоғары бағалағандарын айтып, қосалқы механикалық бөліктерімен немесе тіпті өз пианиноларымен саяхаттаған басқа пианистерді атады. Моравектің жүгі аз болды: бірнеше мұқият таңдалған аспаптарды реттеу құралдары бар шағын қара сөмке. Ол былай деді: «Мен тек аспап шеберімен кездесіп, оныңмен бірге дыбыстағы біркелкіліксіздіктерді тыңдаймын. Бүгінгі күні үлкен қалалардағы аспап шеберлері өте білімді болғандықтан, мен механикалық ақауларды іздемеймін, негізінен қатты немесе әлсіз ноталарды тыңдаймын және оларды жұмсақ түрде өзгертуді сұраймын, сондай-ақ жергілікті пианиноны ең жақсы жағдайға келтіруге тырысамын». Моравец 2015 жылдың 27 шілдесінде 84 жасында Прагада қайтыс болды.
Ivan Moravec was born in Prague. His first musical interest was in opera, which he attended as a child with his father. His father was an amateur pianist and singer, and helped his son sight read and sing through the opera scores. Moravec later began piano studies with Erna Grünfeld (niece of the Austrian pianist Alfred Grünfeld). At twenty, he entered the Prague Conservatory, then went on to the Prague Academy of Arts, where he studied with Ilona Štěpánová Kurzová, daughter of Vilém Kurz. In 1957, after hearing Moravec play in Prague, Arturo Benedetti Michelangeli invited him to attend master classes in Arezzo that summer. In the late 1950s, an audio tape of a Prague recital was circulated in America. Soon afterwards, Connoisseur Society, a small American audiophile record company, negotiated with the Czech authorities to engage the young Moravec. In 1962 he traveled to New York to create the first of many recordings for that label, and in 1964 George Szell invited him to perform with the Cleveland Orchestra. Moravec's international concert career was launched. Moravec performed major recital works by Chopin, Debussy, Beethoven, and Mozart, as well as Czech composers. He played with most of the world's notable symphony orchestras, and his active piano concerto repertoire included more than a dozen works by Mozart, Beethoven, Brahms, Schumann, Ravel, Prokofiev, and Franck. Moravec also taught music in Prague, and frequently gave master classes when on tour. In the 1984 film Amadeus about the life of Mozart, Moravec can be heard playing part of Mozart's Piano Concerto in E flat. Moravec had a reputation for attention to the condition of the pianos he played. He contended that this reputation was somewhat exaggerated, and named other pianists who traveled with a spare action or even their own pianos. Moravec's baggage was less extensive: a small black bag containing a few carefully chosen voicing tools. He comments, "I only try to meet with the technician, and I listen with him for any unevenness in sound. I do not find mechanical problems, because today the technicians in great cities are very knowledgeable, so mainly I listen to harsh notes, or to weak notes, and ask for these to be changed gently, and I try to put the local piano in the best condition." Moravec died on 27 July 2015 in Prague at the age of 84.