Кіріспе
Бродвей театры (бұрынғы Universal's Colony Theatre, B. S. Moss's Broadway Theatre, Earl Carroll's Broadway Theatre және Ciné Roma) – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенде орналасқан Бродвей театры. 1924 жылы ашылған бұл театрды Юджин Де Роза Бенджамин С. Мосс үшін жобалаған, ол бастапқыда оны кинотеатр ретінде пайдаланған. Театр екі қабаттан тұрады және шамамен 1763 орынға ие. Оны The Shubert Organization басқарады. Бродвей театры – физикалық тұрғыдан Бродвей көшесінде орналасқан сирек театрлардың бірі. Театрдың бастапқы қасбеті итальяндық Ренессанс стилінде кірпіш пен терракотадан салынған. Бүгінгі таңда қасбеті жылтыратылған граниттен жасалған және 1990 жылы салынған 1675 Бродвейдегі кеңсе ғимаратының бір бөлігі болып табылады. Театрдың ішкі кеңістігінде оркестр алаңы, бір балкон және жеке орындықтар бар. Ішкі кеңістіктің қазіргі дизайны 1986 жылы Оливер Смиттің театрды қызғылт түстермен қайта безендеуімен байланысты. Кеңсе ғимараты театрдың үстіне орналасқан. Б. С. Моссқа тиесілі Колони театры 1924 жылғы Рождество күні ашылды және бастапқыда Universal Pictures Corporation компаниясына жалға берілді. Мосс оны нақты спектакльдер үшін жаңартып, 1930 жылғы 8 желтоқсанда Бродвей театры ретінде қайта ашты. Келесі он жылда театрдың бірнеше операторы болды, ол нақты спектакльдер, кинолар мен водевильдерді кезекпен көрсетті. Ли Шуберт пен Клиффорд Фишер 1939 жылғы желтоқсанда Бродвей театрын өз басқаруына алды, ал Шуберт отбасы 1940 жылы оны сатып алды. Содан бері Бродвей негізінен нақты спектакльдер театры ретінде пайдаланылып келеді, бірақ 1947 жылы және 1952–1953 жылдары қысқа мерзімге кино көрсету үшін де қолданылды. Бродвей театры 1980-ші жылдардың соңында кеңінен қайта жаңартылды. Осы жылдар ішінде ол басқа театрлардан көшірілген көптеген ұзаққа созылған мюзиклдерді, сондай-ақ «Евита», «Ле Мизеребль» және «Мисс Сайгон» сияқты ұзақ уақыт бойы сахнада болған танымал қойылымдарды қабылдады.
The Broadway Theatre (formerly Universal's Colony Theatre, B. S. Moss's Broadway Theatre, Earl Carroll's Broadway Theatre, and Ciné Roma) is a Broadway theater at 1681 Broadway (near 53rd Street) in the Theater District of Midtown Manhattan in New York City. Opened in 1924, the theater was designed by Eugene De Rosa for Benjamin S. Moss, who originally operated the venue as a movie theater. It has approximately 1,763 seats across two levels and is operated by The Shubert Organization. The Broadway Theatre is one of the few Broadway theaters that is physically on Broadway. The Broadway's facade was originally designed in the Italian Renaissance style and was made of brick and terracotta. The modern facade of the theater is made of polished granite and is part of the office building at 1675 Broadway, completed in 1990. The auditorium contains an orchestra level, one balcony, and box seats. The modern design of the auditorium dates to a 1986 renovation, when Oliver Smith redecorated the theater in a reddish color scheme. The office building is cantilevered above the auditorium. B. S. Moss's Colony Theatre opened on Christmas Day 1924 and was originally leased to Universal Pictures Corporation. Moss renovated the venue for legitimate shows and reopened it as the Broadway Theatre on December 8, 1930. The theater had several operators over the next decade, and it switched between hosting legitimate shows, movies, and vaudeville. Lee Shubert and Clifford Fischer took over the Broadway Theatre in December 1939, and the Shubert family bought the theater in 1940. Since then, the Broadway has largely been used as a legitimate theater, though it was briefly used for movies in 1947 and in 1952–1953. The Broadway was extensively rebuilt in the late 1980s. Over the years, it has hosted many long running musicals that have transferred from other theaters, as well as other long lasting shows such as Evita, Les Misérables, and Miss Saigon.
Ғимараттар
Бродвей театры Нью-Йорк қаласының Манхэттен орталық айманындағы Театр ауданында, Бродвей және 53-ші көшелердің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Бұл физикалық тұрғыдан Бродвей көшесінде орналасқан, әрекет ететін сирек Бродвей театрларының бірі.
Бастапқы құрылым
Оның бастапқы сыртқы пішіні итальяндық Ренессанс стилінде салынған және кірпіштен және терракотадан тұрған. Сыртқы жағында қос биіктіктегі электр таблосы орналасқан. Бастапқы ғимараттың ішінде театрының вестибюлінің үстінде кеңсе кеңістігі және Бродвейде екі дүкен болған. Сонымен қатар, әсем темірден жасалған билет сату орындығы да болды. 18 эвакуациялық шығу жолы болғандықтан, ғимаратты үш минут ішінде эвакуациялауға болады.
Қазіргі ғимарат
Театрдың заманауи қасбеті (Бродвейдегі 1681 мекенжайы бар) 1675 Broadway кеңсе ғимаратының бір бөлігі болып табылады. 1675 Broadway қасбеті Fox & Fowle жобалаған, терең жасыл және жасыл сұр түстердегі жылтыратылған граниттен тұрады. Бродвейдегі жеті қабатты қасбет, кіреберісі бар, осыған ұқсас материалмен қайта жаңартылды, сонымен қатар заманауи және арт-деко стильдеріндегі әшекейлермен безендірілді. Театрдың алдында да арт-деко стиліндегі шатыр бар. Құрылыс 30 Рокфеллер Плазасының құрылысынан шабыттанған бірнеше көлденең және тік сыртқы қабаттардан тұрады. Төменгі қабаттардағы терезелер ойыс, ал жоғарғы қабаттардағы терезелер жалынмен өңделген гранит панельдермен шеңберленген, бұл тереңдік сезімін береді. Ағымдағы ғимараттың дизайны туралы әртүрлі архитектуралық пікірлер айтылды. Пол Голдбергер ғимаратты «өте әдемі, тіпті қадірлі» деп атаса, басқа сыншы оны «жағымсыз монолиттік» деп сипаттады. Ал Кен Блум театрдың 1765 орындықтан тұратынын айтады; Бродвей лигасы 1761 орындыққа қарама-қарсы мәлімет береді; ал Playbill 1738 орындық деп көрсетеді. Орындықтар физикалық тұрғыдан оркестрде 909 орынға, мезаннин алдында 250, мезаннин артында 584 және ложаларда 20 орынға бөлінген. Бродвей театры мәрмәр мен қоламен әсем безендірілген. 20-шы ғасырдың ортасында театр көк түске боялды, бұл түс декоратор Оливер Смит «көмір шахтасына» теңеді. Смит 1986 жылы театрды қызыл түске бояды, себебі ол қызыл түсті «эмоцияларды оятуға қабілетті түс» деп есептеді. Сахна ашылуы шамамен 14 метр (46 фут) ені және 8 метр (27 фут) биіктігінде. Аудиториядан сахнаға дейінгі тереңдік 16 метр (54 фут), ал сахнаның алдыңғы жағына дейінгі тереңдік 17 метр (57 фут) құрайды. Бродвей үлкен орындық сыйымдылығы мен сахнасының кеңдігіне байланысты мюзиклдер продюсерлері үшін ұзақ жылдар бойы танымал театр болып келді. Кіші театрларда сәтті өткен қойылымдар жиі Бродвей театрына көшіріледі.
Тарих
Таймс-сквер 1900 жылдан бастап Ұлы депрессияға дейін ірі театр өндірістерінің орталығына айналды. Манхэттеннің театр ауданы ХХ ғасырдың басында Юнион-сквер мен Мэдисон-скверден орын ауыстыра бастады. 1901 жылдан 1920 жылға дейін Манхэттеннің орталық бөлігінде, Бродвей маңында қырық үш театр салынды. Бұған қоса, 1920 жылдары, Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы мен Ұлы депрессияның басталуы аралығында кино сарайлары кеңінен таралды. Қазіргі Бродвей театры 53-ші көшедегідей танымал болған Колони театры, бұрын 41-ші көшедегі, қазір бұзылған Бродвей театрын басқарған Б. С. Мосспен кино сарайы ретінде салынды.
Даму және алғашқы жылдары
1923 жылы Neponsit Building Company компаниясы Бродвей мен 53-ші көше бұрышындағы бес қабатты Standard Storage Warehouse қоймасын және үш тұрғын үйді сатып алды. Сол шілдеде Евгений де Роза осы жерде 350 000 долларға тұратын театр мен кеңсе ғимаратының жобаларын ұсынды. Жердің көлемі Бродвейде 17 метр, 53-ші көшеде 34 метр, ал 52-ші көше бойында 5 метрлік қосымша бөлім болды. 1924 жылдың желтоқсан айының ортасында Мосс театрдың атын «Колони» деп атауды жариялады және Колони оркестрін басқаруға Эдвин Франко Голдманды шақырды. Театрды салуға 2 миллион доллар жұмсалды және ол бастапқыда Universal Pictures Corporation компаниясына жалға берілді. Театр ашылғаннан кейін Мосс театрға автоматты ауа баптау жүйесін орнатты. «Колони» 1925 жылдың қазан айында таңертең «The Freshman» фильмімен бастап кино көрсетуді бастады. Алғашқы жылдары «Достық жаулар», «Әйелдің сенімі», «Жалынды шекара» және «Мысық пен канарейка» сияқты Universal фильмдері көрсетілді. Сонымен қатар, театр әпте сайын сән үлгілерін көрсететін «іш киім көрсетілімін» өткізді. Мосс 1927 жылдың соңында водевиль бизнесінен шығып, «Колони» театрын өзінің жалғыз театры ретінде қалдырды. 1928 жылдың басында WABC компаниясы жексенбі күндері осы жерден концерттерді тікелей эфирде берілетінін хабарлады. 1928 жылдың сәуір айында «Біз – американдықтар» фильмі сәтсіз болғаннан кейін «Колони» уақытша жабылды, және Мосс оны водевильге жалға беруді қарастырды. Театр операторы Флоренц Зигфелд-кене сол маусымда «Колони» театрын жалға алу туралы келіссөздер жүргізді, бірақ бастапқыда жылдық 225 000 долларлық жалға төлемі тым қымбат деп санады. Тамыз айына қарай Зигфелд «Колони» театрын музыкалық қойылымдар үшін жалға алуға және оны жаңартуға уақытша келісім берді. Осы арада «Колони» 1928 жылдың соңында кино көрсетуді қайта бастады. Олардың арасында қараша айында жұртшылыққа алғаш рет ұсынылған Микки Маус мультфильмі «Steamboat Willie» және желтоқсан айында Нью-Йорк қор биржасы туралы деректі фильм болды.
1930 жылдар
1930 жылы ақпанда Мосс «Колони» театрын қайтарып алып, онда мюзиклдер қоя бастайтынын жариялады. Ол «Колони» театрын жақын жерге кеңейтті; «Нью-Йорк Таймс» газетінің мәліметінше, «театр төрт қабырғасы ғана қалғанша қиратылды». «Бродвей» театрындағы алғашқы ресми қойылым – Коул Портердің «Нью-Йорк тұрғындары» 1930 жылдың 8 желтоқсанында ашылды; сол кезде ол «Бродвей» театрының ең ірі сахнасы болды. «Нью-Йорк тұрғындары» 1931 жылдың мамырында жабылды, содан кейін театр бірнеше ай бойы жабық тұрды. 1931 жылдың қыркүйегінде Мосс «Бродвей» театрында он екі апта бойы музыкалық ревюлер мен ойнайтын фильмдерді бірдей көрсететінін мәлімдеді. Содан кейін театр қайтадан тікелей қойылымдарға көшті. 1932 жылдың шілдесінде Мосс театрды «Amalgamated Properties Inc.» компаниясына сатты. Сол жылы Эрл Кэрролл театрдың иесі болды, ол «Эрл Кэрроллдың Бродвей театры» деп аталды. «Бродвей» театрында «Эрл Кэрроллдың әсемдіктері» қойылымы өтті, содан кейін Стэнли Лоутон театрды жалға алды, ал «Бродвей» сол жылдың қараша айында водевиль көрсетуді бастады. 1934 жылы театр тағы да опера қойылымдарын өткізді. «Бродвей» театрындағы келесі ресми қойылым – 1934 жылдың желтоқсан айында ашылған және бір аптадан кейін жабылған «О'Флинн» опереттасы болды. 1935 жылдың тамызында «Бродвей» театры «Prudence Company» компаниясына қарсы сот ісінің аясында «Chasebee Theatre Corporation» компаниясына жалға берілді. Содан кейін театр тағы бір рет фильмдер көрсетуге көшті, 1935 жылдың 12 қазанында «Б. С. Мосс Бродвей театры» ретінде қайта ашылды. Водевильші Гас Эдвардс 1936 жылдың наурыз айында «Бродвей» театрын жалға алып, оны «Гас Эдвардстың Шо-терезесі» деп атады. Эдвардс келесі айда «Бродвей» театрында водевиль көрсетуді бастады, бірақ ол екі апта ғана сарқыды. «Nuvo Mondo Motion Pictures Corporation» 1937 жылдың ақпан айында «Бродвей» театрын жалға алды. Бұл орын «Ciné Roma» деп аталды және итальян фильмдерін көрсетуді бастады, ол 1940 жылдың ақпан айына дейін жалғасты.
1940-шы және 1950-ші жылдардың басында
Содан кейін Бродвейде 1940 жылдың сәуірінде Роджерс пен Харттың «Too Many Girls» қойылымынан бастап, басқа театрлардан көшірілген ұзаққа созылған музыкалық қойылымдар қойылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық сарбаздарға қаржы жинау үшін Уолт Дисней 1940 жылдың қараша айында «Фантазия» атты толық метражды фильмін көрсетті; бұл Диснейдің алғашқы стереожүйесі – Fantasound жүйесінде жасалған тұңғыш фильм болды. 1942 жылы Ирвинг Берлиннің «This Is The Army» мюзиклі, «Жаңа Опера» компаниясының қойылымдары, «Менің әпкем Айлин» комедиясының көшірмесі қойылды. Сонымен қатар «Студент-принц» опереттасы мен Сан-Карло опера труппасының репертуарлық қойылымдары көрсетілді. Сол жылы театр операторы Майкл Тодд Бродвейді жалға алу жоспарынан бас тартты, ал Yaw Theatre Corporation театрды иелігіне алды. Шуберт отбасының Trebuhs Realty Company компаниясы 1943 жылдың шілдесінде Бродвейді сатып алды. Ол 503 қойылымға ие болды. «The Tempest» пьесасы мен «Memphis Bound!» мюзиклі 1945 жылы қысқа ғана уақытқа қойылды, одан кейін маусым айында «Up in Central Park» атты қойылым 9 ай бойы сахналандырылды. 1946 жылы Бродвейде «Song of Norway» опереттасы, «A Flag Is Born» пьесасы, Дьюк Эллингтон мен Джон Ла Туштің «Beggar's Holiday» мюзиклі көрсетілді. «Beggar's Holiday» 1947 жылдың наурыз айында жабылғаннан кейін, бір жылға аптасына 5000 доллар төленді. Театрда UA компаниясының алғашқы көрсеткен фильмі – Чарли Чаплиннің «Monsieur Verdoux» фильмі болды. Бродвей театры тиімді болмады және 1947 жылдың шілдесінде фильмдердің жетіспеуіне байланысты жабылды. 1948 жылдың басында «The Cradle Will Rock» Бродвейге көшірілді, сондай-ақ «High Button Shoes» қойылымы да сахналандырылды. Испандық «Cabalgata» ревюі 1949 жылдың шілдесінде ашылып, үш ай бойы көрсетілді, одан кейін Олсен мен Джонсонның «Pardon Our French» мюзиклі 100 қойылымнан кейін сәтсіздікке ұшырады. 1951 жылы Бродвейде «Where's Charley?» мюзиклінің көшірмесі, «The Green Pastures» пьесасы қойылды, ал сол жылдың соңында Мэй Уэсттің «Diamond Lil» пьесасы қысқа ғана уақытқа сахналандырылды. 1952 жылдың басында «Kiss Me, Kate», ANTA тобының «Four Saints in Three Acts» және «Shuffle Along» атты қара түсті ревюлер көрсетілді. Ли Шуберт 1952 жылдың ортасында театрды Cinerama Productions компаниясына жалға берді, олар Cinerama фильмдері үшін кең экран қосты. Бродвей 1952 жылдың 30 қыркүйегінде «This Is Cinerama» фильмімен Cinerama кинотеатры ретінде қайта ашылды, ол 1953 жылдың ақпанында «Warner Theatre» кинотеатрына көшірілді. 1953 жылдың маусымында бұл орын қайтадан нақты мақсатына оралды.
1950 жылдардың соңы мен 1970 жылдар
1954 жылы театрда Париж балеттері мен биші Хосе Греко өнер көрсетті, ал сол жылдың соңында "Бликер көшесінің әулиесі" опереттасы қойылды. Бродвей 1955 жылдың соңында бірнеше тікелей эфирдегі қойылымдарды ұсынды, оның ішінде биші Антонио, Comédie Française, Кэтрин Данэм труппасы және Azuma Kabuki труппасы болды. Содан кейін 1956 жылдың наурыз айында Сэмми Дэвис-младшийдің қатысуымен "Мырза Ғажайып" мюзиклі ашылып, 383 рет сахналанды. "Найырған жігіт" мюзиклі де сол жылы Бродвейге көшірілді. Одан кейін сол жылы Балет де Пари, Балет Эспаньол, Théâtre National Populaire және Old Vic қойылымдары болды. Бұған қоса, Бродвей 1959 жылдың басында Большой театрының "Вестсайдтік әңгіме" нұсқасын көрсетті. Джуль Стайн мен Стивен Сондхаймның "Цыган" мюзиклінің премьерасынан бұрын Бродвей жаңартылды. Театр 1960 жылдан 1962 жылға дейін бірнеше мюзиклдерді қабылдады, ал 1962 жылы Марта Грэмнің би труппасы өнер көрсетті. 1963 жылы Вивьен Ли мен Жан Пьер Амонмен "Товарищ" мюзиклі, сондай-ақ Ноэль Ковардтың "Кешке келген қыз" мюзиклі қойылды. Содан кейін 1964 жылы Бродвейде Фоли Бержер және Зизи Жанмейрдің қатысуымен "Зизи" ревюі өтті. 1965 жылы "Бейкер-стрит" мюзиклі мен "Шайтандар" пьесасы қойылды, ал келесі жылы "Ән салу уақыты" мюзиклі сахналанды. Линкольн орталығы театрының "Тапаншаңды ал, Энни" мюзиклі 1966 жылдың қыркүйегінде Бродвейге көшірілді, ал "Күлкілі қыз" мюзиклі сол жылдың соңында қойылды. 1968 жылы "Бақытты уақыт" мюзиклі 286 рет көрсетілді. Одан кейін басқа театрлардан "Кабаре" және "Маме" мюзиклдері көшірілді. Жоба кеңсе кеңістігін ұлғайту үшін театр салуға рұқсат беретін аймақтық жеңілдіктерді пайдаланды. Нью-Йорк қалалық жоспарлау комиссиясы 1970 жылдың мамырында жоспарланған 43 қабатты ғимаратқа аймақтық рұқсат берді. Жобаға үш қабаттан тұратын 1800 орындық театр, сондай-ақ 52-ші және 53-ші көшелер арасындағы сауда галереясы кірді. Шуберттер кеңсе кеңістігіне сұраныстың төмендеуіне байланысты 1971 жылы бұл жоспарды белгісіз мерзімге кейінге шегерді. Осы уақытта 1970 жылдың наурыз айында "Пурли" мюзиклі Бродвейде ашылды. 1970 жылдың желтоқсанында "Қобызшы төбесінде" мюзиклі Бродвейге көшірілді. Театр 1972 жылдың сәуірінде 26-шы Tony сыйлығының марапаттау салтанатын қабылдады. "Дуд" мюзиклінің премьерасынан бұрын 1972 жылдың қазан айында Бродвей 100 000 долларға жаңартылды. Қойылым екі апта ғана сахнада тұрды, бірақ екі жылға жуық уақыт бойы көрсетілді. 1976 жылдың шілдесінде толық қара актерлік құрамымен "Жігіттер мен қуыршақтар" мюзиклінің нұсқасы қойылды, ол келесі ақпанға дейін сахнада тұрды. Тағы бір толық қара актерлік құрамымен "The Wiz" мюзиклі 1977 жылдың ортасында Бродвейге көшіріліп, бір жарым жыл бойы сахналанды, бірақ төрт айдан кейін жабылды. Сол қыркүйекте Эндрю Ллойд Вебер мен Тим Райстың "Эвита" мюзиклі ашылып, келесі төрт жылда 1568 рет сахналанды.
The theater hosted several musicals from 1960 to 1962, and Martha Graham's dance troupe in 1962. The musical Tovarich with Vivien Leigh and Jean Pierre Aumont opened in 1963, and the Noël Coward musical The Girl Who Came to Supper. The Broadway then hosted the Folies Bergère and the revue Zizi with Zizi Jeanmaire in 1964. The musical Baker Street and the play The Devils were staged in 1965, followed the next year by another musical, A Time for Singing. The Lincoln Center Theater's production of the musical Annie Get Your Gun moved to the Broadway in September 1966, and the musical Funny Girl came at the end of the year. and the Kander and Ebb musical The Happy Time ran for 286 performances in 1968. This was followed by transfers of the musicals Cabaret and Mame from other theaters. The project would use a zoning bonus that allowed office building developers to erect theaters in exchange for additional office space. The New York City Planning Commission approved a zoning permit for the planned 43 story building in May 1970. The project would include a three level, 1,800 seat theater as well as a shopping arcade between 52nd and 53rd Street. The Shuberts postponed this plan indefinitely in 1971 due to declining demand for office space. Meanwhile, the musical Purlie opened at the Broadway in March 1970. It was followed by Fiddler on the Roof, which transferred to the Broadway in December 1970 The theater also hosted the 26th Tony Awards in April 1972. The Broadway was renovated at a cost of $100,000 prior to the opening of the musical Dude in October 1972. The show lasted for only two weeks, and ran for close to two years. This was followed in July 1976 by a version of the musical Guys and Dolls with an all Black cast; it lasted until the next February. Another all Black musical, The Wiz, moved to the Broadway in mid 1977 and stayed for one and a half years. and flopped after four months. That September saw the opening of Andrew Lloyd Webber and Tim Rice's musical Evita, which lasted 1,568 performances over the next four years.