Кіріспе

1950-ші, 60-шы және 70-ші жылдары танымал болған сөйлеу тілі.

Groovy (немесе, сирек жағдайда, groovie немесе groovey) – 1950-ші, 60-шы және 70-ші жылдары кең таралған сленгтік сөз. Контекстке қарай, бұл сөз "керемет", "әсем" немесе "таңғажайып" сияқты сөздермен мағынасы жақын.

Тарих

Бұл сөз 1920-ші жылдардағы джаз мәдениетінде пайда болды, онда ол музыканың “groove” (оның ырғағы мен “сезімі”) және тыңдаушылардың сезімін білдірген. Сондай-ақ, ол пластинканың ине жүретін физикалық саңылауын да білдіре алады. Радио диджейлер жазбаны ойнамай тұрып, “жақсы groove, қызыл groove, салқын groove, т.б.” ойнатылатынын хабарлаған. Сөздің сленгтік мағынада қолданылуының алғашқы мысалы 1941 жылдың 30 қыркүйегінде Fibber McGee және Molly радио шоуында кездеседі; топ жетекшісі Билли Миллс оны жазғы демалысын сипаттау үшін қолданды. 1941 жылы Джин Крупаның “Let Me Off Uptown” әнінде Анита О’Дей Рой Элдриджді “Рой, кел және groovy бол” деп шақырады. 1942 жылы түсірілген “Мисс Энни Руни” фильмінде жасөспірім Ширли Темпл Дикки Мурды джиттербаг биімен және дживе білімімен таң қалдырады. 1945 жылы түсірілген “Мың бір түн” фильмінде Фил Сильверс бұл терминді аса сәнді әшекейленген тюрбанды сипаттау үшін қолданады. Бұл сөз 1946 жылы джаз саксофонисі Мез Мезроудың “Настоящий блюз” автобиографиясында жазылған. Сөз 1947 жылы “34-ші көшедегі керемет” фильмінің жарнамаларында пайда болды, ал сол жылы Уолтер Браун мен Tiny Grimes Sextet орындаған “Open The Door, Richard” әнінің 78 айналымдық пластинкасында “Барлығы groovy” деген фраза қолданылды.

Фильмдер, теледидар және бейнеойындар

Бұл сөздің алғашқы қолданылуы 1947 жылғы «34-ші көшедегі ғажайып» фильмінің трейлерінде кездеседі, онда фильмге көрермендердің әртүрлі реакциялары көрсетілген. Онда жас көрермендердің бір бөлігі фильмді сипаттау үшін «groovy» сөзін қолданады. Бұл термин сондай-ақ 1967 жылдан 1970 жылға дейін көрсетілген «Груви шоу» атты телебағдарламаның аталымының бір бөлігі болды. 1970 жылдан 1972 жылға дейін «Груви Гулиз» деп аталатын американдық телемультфильмі де болды. 1970-жылдардың басында бұл сөз жас көрермендерге бағытталған американдық тележарнамаларда кеңінен қолданыла бастады, мысалы, «Керемет сезініп тұрмын, Cheerios жедім» деген ұранмен дәлелденген. Терминнің ертедегі ирониялық қолданылуы 1974 жылғы «Грув түтігі» фильмінің аталымында көрінеді, ол сол кездегі американдық контрмәдениетін сатиралайды. Кейіннен бұл термин «Evil Dead II», «Army of Darkness» және «Остин Пауэрс» фильмдерінде, сондай-ақ «Duke Nukem 3D» бейнеойынында әзіл ретінде қолданылды.

Альбомдар

Кейіннен ол Робин Хичкоктың 1982 жылғы альбомы "Groovy Decay" және 1990 жылғы Cabaret Voltaire альбомы "Groovy, Laidback and Nasty" сияқты альбомдардың атауларында пайда болды. Мысалдардың ішінде Канададан "Groovy Aardvark", Шотландиядан "The Groovy Little Numbers", АҚШ-тан "Groovy Rednecks" және "Flamin' Groovies" топтары бар. "Groovy Ruby" деген аттас топ та болған.

Әдебиет пен комикстерде

Е. Б. Уайт бұл терминді 1968 жылы оқиғасы өтетін 1970 жылғы "Лебедьтің кернейі" романында қолданған. "Бұл шынымен керемет!" - деп айғайлады алдыңғы орындықтағы бір бала. "Ол құс атақты трубашы Луи Армстронгтай жақсы!" деді ол. "Пит мысық" балалар кітаптар сериясы жиі осы терминді қолданады, кейіпкерлердің сөйлесулерінде де, кітап атауларында да, мысалы, "Пит мысықтың керемет мейірімділікке нұсқауы". Marvel Comics "Көңіл көтеру, әзілдер, қызықтар" деген қосымша атаумен "Groovy" атты күміс дәуір комиксін шығарды. 1967 жылдың наурыз, мамыр және шілде айларында үш саны ғана жарық көрді.