Кіріспе

Вера Чайтилова (2 ақпан 1929 – 12 наурыз 2014) – авангардты чех режиссері және чех киносының пионері. 1960 жылдары Чехословакия үкіметі тарапынан тыйым салынған ол «Күміс гүлдер» (Sedmikrásky) атты чех жаңа толқыны фильмімен ең көп танылды. Оның келесі фильмдері халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді, оның ішінде «Қасқыр қапаны» (Vlčí bouda, 1987), 37-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде, «Аяқ мұнда, аяқ сол жақта» (A Hoof Here, a Hoof There, 1989) 16-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінде және «Мұрагерлік немесе қоштасыңыз, жақсы күндер!» (The Inheritance or Fuckoffguysgoodday, 1992) 18-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Ол өзінің еңбегі үшін «Өнер мен әдебиет ордені», «Еңбек медалі» және «Чех арыстаны» сыйлықтарын алды.

Ерте өмір және білім

Шытилова 1929 жылдың 2 ақпанында Чехословакияның Острава қаласында дүниеге келді. Ол қатаң католик тәрбиесінде өсті, бұл кейіннен оның фильмдеріндегі көптеген моральдық мәселелерге әсер етті. Университетте оқығанда, Шытилова бастапқыда философия мен архитектураны оқыды, бірақ бұл салалардан бас тартты. Содан кейін ол суретші, модель және фотосуреттерді өңдеуші болып жұмыс істеді, ал кейін Прагадағы Баррандов киностудиясында хлопушка қызы ретінде жұмыс істеді. Ол кино өндірісін оқу үшін Баррандов киностудиясынан ұсыныс сұрады, бірақ одан бас тартылды. Мұндай қабылдамауға қарамастан, ол 28 жасында Прагадағы Сахналық өнер академиясының Кино және теледидар мектебіне (FAMU) қабылданды. FAMU-да оқығанда ол 1962 жылы бітіргенге дейін танымал режиссер Отакар Ваврадан тәлім алды.

Мансап

FAMU-ды бітіргеннен кейін, Читилованың екі қысқаметражды фильмі Чехословакия бойынша кинотеатрларда көрсетілді. 1963 жылы Читилова "Ерекше бір нәрсе" деген тұңғыш толық метражды фильмін шығарды. Читилованың "қатты ықылымды" көзқарасы Кеңес Одағының бақылауындағы киноиндустрияда жұмыс табуын қиындатты. Ол Кеңес Одағын ашық сынайтын адам ретінде танымал болды, ол: "Менің сын-пікірім сіздердің уағыздаған моральдық принциптеріңізге қатысты емес пе? Сыни ой-толғаныс қажет" деді. Читилова күнделікті өмірден алған байқауларын аллегориялар мен сюрреалистік контексттермен байланыстырып, француз жаңа толқыны мен итальян неореализмінің ықпалымен ерекшеленетін жеке стильдегі фильмдер жасады. Йозеф Шкворецкий: "Вера нағыз феминистік дәстүрде зор интеллектуалдық еңбекпен әйелдік сезімталдықпен сұлулық пен форманы үйлестірді" деді.