Кіріспе

Чех кинорежиссері

Альфред Радок (17 желтоқсан 1914 – 22 сәуір 1976) – көрнекті чех театр және кино режиссері. Радоктың еңбектері 20 ғасырдың ең үздік чех театр режиссурасының қатарына жатады. Ол өз жұмыстарында формалист екені жиі айтылады.

Өмірбаян

Радок Колодеже-над-Люжницада дүниеге келген. Оның әкесі Виктор Радок еврей, ал анасы Ольга Тушкова католик болған. Ол 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын крещениеден өтті. Радок Прагада журналистика мен театрды оқымақшы болған, бірақ неміс оккупациясынан кейін нацистер барлық университеттерді жапты. 1953 жылы «Дивотоворны клобук» музыкалық комедиялық фильмін, ал 1956 жылы автомобильдер туралы «Vintage Car» тарихи комедиясын режиссерлік етті. Сол жылы Ұлттық театрға жұмысқа қабылданды. Брюссельдегі Expo 58 көрмесінде Чехословакия павильоны үшін Радок «Laterna Magika» мультимедиалық театрлық шоуын жасады, ол тірі актерлерді әртүрлі пішіндес проекциялық экрандардағы көрсетілімдермен үйлестірді. Оның серіктестері – сценаграф Йозеф Свобода, драматург Милош Форман және режиссерлер Эмиль Радок, Владимир Свитачек және Ян Рохач болды. «Laterna Magika» көрмеде үлкен жетістікке жетті және 1959 жылы Прагадағы Ұлттық театрдың Жаңа сахнасында тұрақты сахна құрылды. Бірақ келесі жылы Радок саяси себептермен театрдан босатылды. Содан кейін ол 1966 жылға дейін Městská divadla pražská-да жұмыс істеді, содан кейін Ұлттық театрда қайтадан режиссерлік етуге рұқсат алды. 1968 жылы Варшава шартының әскерлері Чехословакияға басып кірген кезде ол отбасымен бірге Швецияға көшуге шешім қабылдады. 1972 жылға дейін Гётеборгтегі «Folkteatern» театрында қойылымдар қойды. 1976 жылы Венадағы «Burgtheater» театрында Вацлав Гавелдің пьесасын қоюға шақырылды, бірақ Венаға келгеннен кейін ауырып, 1976 жылдың 22 сәуірінде қайтыс болды.

Жеке өмір

Мари Радоковамен (1922–2003) үйленген. Олардың екі баласы болды – ұлы Дэвид (1954 жылы туған), ол сахна режиссері, және қызы Барбара (1948 жылы туған). Оның кіші інісі Эмиль Радок (1918–1994) да режиссер және Альфредпен бірге жұмыс істеген.