Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оке Ила Орангун (көбінесе Оке Ила деп қысқартылады) – Нигерияның оңтүстік-батысындағы ежелгі қала, ол орта ғасырдағы Игбомина йоруба қала-мемлекетінің астанасы болған. Оке Ила – Нигерияның Осун штатындағы қала. Ол Нигерияның оңтүстік-батысындағы Йорубаландтың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Оке Ила Орангуның бауырлас қаласы (және бауырлас патшалығы) Ила Орангун солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, оларды солтүстікке қарай созылатын жоталар мен Оке Ила кварциттерінің шатқалдары бөліп тұрады. Оке Ила Орангун қазіргі уақытта Осун штатының Ифедайо жергілікті басқару аймағының орталығы болып табылады. Ифедайо ЖБА (жергілікті басқару аймағы) хатшылығы қаланың солтүстік жағында орналасқан. Екі ірі қала және бірнеше кіші қалалар мен ауылдардың басқаруы Ифедайо ЖБА хатшылығынан жүзеге асырылады. Қаланың ең жоғары билеушісі – Оба (доктор) Адедокун Аболарин, Оке Иланың Орангуны (Ароинкее 1). Ол қаланың дәстүрлі билеушісі болып тағайындалғанға дейін заңгер қызметін атқарған. Ол қаладағы белгілі мектептердің бірі – Аболарин колледжінің иесі.
Òkè Ìlá Òràngún (often abbreviated as Òkè Ìlá) is an ancient city in southwestern Nigeria that was capital of the middle age Igbomina Yoruba city state of the same name. Òkè Ìlá is a city in Ọṣun State, Nigeria. It is situated in the northeastern part of Yorubaland in southwestern Nigeria. Òkè Ìlá Òràngún’s sister city (and sister kingdom) Ìlá Òràngún is located about to the northeast, separated by the north trending ridges and gorges of the Oke Ila Quartzites. Òkè Ìlá Òràngún is currently capital of the Ifedayo Local Government Area of Ọsun State. The Ifedayo LGA (Local Government Area) Secretariat is located on the northern outskirts of the town. The administration of the two major towns and the several smaller towns and villages is conducted from the Ifedayo LGA Secretariat. The paramount ruler of the town is Oba (Dr.) Adedokun Abolarin, Òràngún of Òkè Ìlá (Aroyinkeye 1). He was a lawyer before his installation as the traditional ruler of the town. Abolarin College, one of the prominent schools in the town is owned by him.
Орналасқан жері
Оке Ила Орангун Осун штатында, Оке Ила қырқасының шығыс беткейлерімен жатқан бірнеше таулардың бірінде, 568 метр биіктікте орналасқан. Оке Ила Орангун Нигер және Бенуе өзендерінің Локоджадағы қосылған жерінен тура батысқа қарай, ал Осун штатының астанасы Осободан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Лагостан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, Ибадан шамамен ортасында жатыр. Бұл жер ежелгі Ойо қаласының (Ойо Иле немесе Ескі Ойо) оңтүстік-шығысында және қазіргі Ойоның (Аго д'Ойо) шығысында орналасқан. Ежелгі Иле-Ифе қаласынан солтүстік-шығысқа қарай, ежелгі йоруба қаласы Илориннен оңтүстік-шығысқа қарай және Бенин қаласынан (немесе Бени, Ибини) солтүстік-батысқа қарай орналасқан, ол Бенин Корольдігінің астанасы.
Òkè Ìlá Òràngún is located in Osun State, at an elevation of 1863 feet (568 m) on one of the several mountains adjoining the eastern flanks of the Oke Ila Ridge, a part of the Yoruba Hills. Òkè Ìlá Òràngún is about directly west of the confluence of the Rivers Niger and Benue at Lokoja and about northeast of Osogbo, the capital of Osun State. It is about northeast of Lagos with Ibadan at about midway between. It is about southeast of the ancient city of Oyo (Oyo Ile or Old Oyo) and about east of modern Oyo (Ago d'Oyo). It is northeast of the ancient city of Ile Ife, about southeast of the ancient Yoruba city of Ilorin and about northwest of Benin City (more correctly Bini or Ibini) capital of the Kingdom of Benin.
Ила-Ярадағы алғашқы біріккен қала-мемлекет
Бірнеше ғасыр бұрын дау-жанжал мен бөлінуге дейін, қазіргі Оке Ила Орангун мен Ила Орангун біртұтас патшалықты құраған, оның орталығы Ила Яра қала-мемлекеті болған. Аңыз бойынша, бұл қала Одудуваның төртінші ұлы, Фагбамила, Орангун лақап атымен белгілі болған адам құрған. Дау, бір дерек бойынша, мұрагерлік дау, ал екінші дерек бойынша, орналасу орнына қатысты дау болған. Бұл дау екі бауыр ханзада (Àpàkíìmò және Arútú Olúòkun) мен олардың қолдаушылары арасында болды, нәтижесінде Ила Яра қала-мемлекеті екіге бөлініп, екі топ та Ила Яра жерінен көшіп кетті.
Before a dispute and split several centuries ago, the present Òkè Ìlá Òràngún and Ìlá Òràngún constituted the original united kingdom centered on Ìlá Yàrà, a city state founded, according to legend, by Oduduwa's fourth son (according to legend), named Fagbamila and nicknamed Òràngún. The dispute, said to be a succession dispute in one account, or a relocation site dispute by another account, centered on two brother princes (Àpàkíìmò and Arútú Olúòkun) and their supporters, and led to a split of the Ila Yara city state and the eventual emigration of both factions from the Ila Yara site.
Ила-Ярадан бері фракциялық тарих
Оке Ила Орангун патшалығының ауызша тарихында айтылғандай, дау патшалықты көшіруге арналған жаңа орынды таңдаудан туындады. Өкінішке орай, Ифа оракулы принц Апакимо тапсырған Іла Яра патшалығының ресми делегаттары таңдаған жердің және патшалықтың жасы, принц Аруту Олуокун бастаған жастардың тапсырысымен ресми емес делегаттар таңдаған жердің топырақ үлгілерін де қолайлы деп таныды. Патшалық кеңесі патшалықтың ресми делегаттары таңдаған орынды қатыстыруға талап етті, ал жастар өздері тағайындаған делегаттар таңдаған орынның артықшылықтарын қорлады. Жас ханзада Аруту Олуокунның тобы өз тобымен бірге Іла Ярадан көшіп, Іла Магбонды құрды. Содан кейін (Оке Ила Орангун патшалығының ауызша тарихы бойынша), ресми Іла Яра патшалығы «де-юре» Орангун Апакимо басшылығымен өздері таңдаған орынға көшіп кетті. Принц Апакимоның Іла Ярадағы тобы Igbóhùn қаласын құрды, ол қазіргі Òkè Ìlá Òràngún болып табылады. Ауызша тарихқа сәйкес, құрттар принц Аруту тобының Іла Магбондағы қонысын мазалағанда, принц Аруту Олуокун «жерге сіңіп кетуге» шешім қабылдады, себебі Ифа оракулы олар Одо Илаға көшу керектігін айтқаннан кейін ол енді саяхаттауға шамасы келмеді. Бұл қазіргі Ìла Орангунның орналасқан жері, онда «Орре» таяғы алғаш рет жерге қадалды. Оке Ила Орангун патшалығының ауызша тарихы сондай-ақ, Офинни, Апакимо Орангунның Igbóhùn қаласындағы патшалығынан қуылған Орангун, Іла Ярадан шыққаннан кейін жастардың тобымен ресми түрде тағайындалған алғашқы Орангун болды деп мәлімдейді.
Oral history of Òkè Ìlá Òràngún kingdom claims, that the dispute arose from the selection of a new site to move the kingdom to. Unfortunately, the Ifa oracle acknowledged as suitable both soil samples from the site selected by the Ìlá Yàrà kingdom's official delegates commissioned by Prince Àpàkíìmò, as well as the site selected by the unofficial delegates commissioned by the kingdom's youth led by Àpàkíìmò's brother, Prince Arútú Olúòkun. The kingdom's royal council insisted on the site selected by the kingdom's official delegates while the young people argued the advantages of the site selected by the delegates they commissioned. The younger prince, Arútú Olúòkun's faction led a migration of his faction out of Ìlá Yàrà and founded Ìlá Magbon. Thereafter, (according to oral history of Òkè Ìlá Òràngún kingdom), the official Ìlá Yàrà kingdom under the "de jure" Òràngún Àpàkíìmò, migrated to their preferred site. The faction of the prince, Àpàkíìmò at Ìlá Yàrà, founded Igbóhùn, is the modern Òkè Ìlá Òràngún. Oral history states that when earthworm pests subsequently bothered Prince Arútú faction's settlement at Ila Magbon, Prince Arútú Olúòkun elected to "sink into the ground", because he was no longer able to travel when told by the Ifa oracle that they had to move to the Ila Odo site which is the location of the modern Ìlá Òràngún, where the "Òrèrè" staff was first stuck into the ground. Oral history of Òkè Ìlá Òràngún kingdom also claims, that Òfínní, an Òràngún deposed from the Òràngún Àpàkíìmò;'s kingdom at Igbóhùn was the first Òràngún officially installed by the youth's faction after their exit from Ìlá Yàra
Көшірулер
Ìла Ярадан көшіп келгеннен бері, Òkè Ìla Òràngún патшалығы әртүрлі жерлерде қоныстанды, ең белгілілері – Игбохун (қала-мемлекеттің бастапқы атауы және орны), Окири, Иладун, Оми Осун (Оми Осун өзенінің жағасында, Осун өзенінің бастауы), және қазіргі орны (Оке Ила). Ауызша тарих бойынша, бұл орын бұрынғы Игбохунға ішінара үстіне орналасқан және оған іргелес жатыр, сондай-ақ екі рет бұрын адамдар қоныстандырып, тастап кеткен деген аңыз бар.
Since the migration from Ìlá Yàrà, the Òkè Ìlá Òràngún kingdom had settled at various locations, the most notable being Igbohun (the original name and site of the city state), Okiri, Iladun, Omi Ọsun (along the Omi Ọsun river, a source of the Osun River), and the present site (Oke Ila), which oral history claims is partly superimposed on, and contiguous with, the original Igbohun site, and reputedly has twice been previously occupied and abandoned.
Босқындар қоныстары
Оке Ила Орангун патшалығының бастапқы халқы ғасырлар бойы Йорубаландтың басқа аймақтарынан келген көші-қон толқындарымен, сондай-ақ Игбоминалэндтің жақын және алыс аймақтарындағы түрлі қақтығыстардан қашқан босқындармен толықты. Бастапқы халыққа қосылғандардың мысалы – Иседо тобының Ọba'lúmọ̀ тайпасы, олар да ерте Оба диаспорасының өкілдері болған. Ауызша тарих Оке Ила Орангун патшалығында бөлек аудандарда немесе үйлерде уақытша қоныстанған, бірақ кейіннен Роре (немесе Ироре), Арандун және Ора Игбомина патшалықтары сияқты өз отандарына оралған тарихи босқындардың мысалдарына толы. Оке Ила Орангун патшалығының өзі көрші патшалықтардың соғыс салдарынан келген босқындары ретінде уақытша қонақтар болған болуы мүмкін. Дәл осылай, олардың бауырлас патшалығы Ила Орангун 19 ғасырдағы Ибадан империясымен болған соғыстар кезінде Омупода 15 жыл бойы босқындар патшалығы ретінде болды. Оке Ила және басқа Игбомина патшалықтары Иджешамен бірлесіп "Экити Парапо" одағын құрды, Ибаданның "ажеле" жүйесі арқылы салық жинау және бөлудегі "қанаушылыққа" қарсы күресті.
The original population of the Òkè Ìlá Òràngún kingdom has over the centuries been joined by waves of migrations from other parts of Yorubaland, as well as refugees of various conflicts in the near and distant parts of Igbominaland. An example of additions to the original population are the Ọba'lúmọ̀ of Ìsèdó group who were also of the earlier Òbà diaspora. Oral history gives examples of historical refugees that were hosted by the Òkè Ìlá Òràngún kingdom in separate quarters or wards, but have subsequently returned to their homelands, such as the Rore (or Irore), the Arandun and the Ora Igbomina kingdoms. It is conceivable that the Òkè Ìlá Òràngún kingdom itself had similarly been temporary guests as war refugees of their neighbour kingdoms, just like their sister kingdom Ìlá Òràngún was for 15 years a refugee kingdom at Omupo during the 19th century wars with the Ibadan empire, in which Oke Ila and other Igbomina kingdoms were part of the "Ekiti Parapo" alliance with the Ijesha, fighting off the "tyranny" of Ibadan's "ajele" system of tribute tax apportionment and collection.
Соғыстар мен құл шабуылдары
Ішкі Африка құл саудасы да, "экспортқа" бағытталған Атлант мұхиты арқылы құл саудасы да Оке Ила Орангун патшалығына кері әсер етті. Көптеген Йоруба қалалары мен патшалықтары сияқты, Оке Ила Орангун ауызша тарихшылары да патшалықтың ешқашан жеңілген немесе құлдыққа түскен емес деп мәлімдейді. Алайда, рулық және патшалық тарихтарының фрагменттері Оке Ила Орангун патшалығының тарихының маңызды бөлігінде құлдарға жасалған шабуылдар мен көршілерінен шабуылдарға ұшырағанын көрсетеді. Патшаларының бірінің тұсында Орангун өзі 40 жыл бойы Оро патшалығында (қазіргі Квара штатында) – Оке Ила Орангун патшалығынан бірнеше шақырым солтүстік-батысқа орналасқан тоғыз біріктірілген елді мекендер кешенінде "көшіп кеткен патша" және "панагер" ретінде өмір сүрді. Орангунның қираған ескі астананың жанындағы Оми Осун аймағына оралуы оған "Айунробо" деген лақап ат берді – "Ороға барып қайтқан".
Both the domestic/internal African Slave Trade and the "export" oriented Trans Atlantic Slave Trade adversely impacted the Oke Ila Orangun Kingdom. Although various Òkè Ìlá Òràngún oral historians claim (like most Yoruba cities and kingdom) never to have been vanquished or captured for enslavement, snippets of clan histories and kingdom histories reveal that the Òkè Ìlá Òràngún kingdom was bothered for a significant part of its history by slave raids and attacks from its neighbours. During the reign of one of her kings, the Orangun himself was a "king in exile" and a "refugee" for 40 years in the Oro kingdom (now in Kwara State) a complex of nine consolidated settlements several kilometres northwest of his Oke Ila Orangun kingdom. The return of this Orangun to the Omi Osun area near the devastated old capital, gave him the nickname "Ayunrobo" one who went to Oro and made it back.
Көшіп келушілердің бейіні
Оке-Ила Орангун қаласында қалған көші-қон толқындарының жаңа легін олардың дәстүрлі ауызша әдебиеттерінен, әдетте бастапқы отанына деген сағынышпен толған өлеңдерінен тануға болады. Оке-Иланың Иседо ауданынан басқа, Иранин ауданы да Оке-Ила Орангун мемлекетімен біріккен көшіп келгендердің тобы болып табылады. Оке-Ила Орангундағы Алапиндердің Ойодан екінші рет көшіп келгендер ме, әлде бұрынғы Ойо империясының Алапиндер руы сияқты, сол кездегі көршілес Нупе аймақтарынан тікелей көшіп келгендер ме, әлі анықталған жоқ. Ауызша тарихшылар Ауоро руының Экитиден шыққандығын айтады, ал рудың бір бөлігінің ауызша айтылулары Ойоны олардың тегі ретінде көрсетеді. Елемона руының Оке-Иланың батысындағы Илемона Йоруба мемлекетімен байланысы олардың рулық ауызша әдебиеттерінен расталғанша әлі де болжамдық болып қана тұр. Сол сияқты, Иранин руының Обаджоко атағының Оке-Иланың батысындағы Иранин Йоруба мемлекетімен байланысы болуы мүмкін.
The newer waves of migrations that stayed on in Òkè Ìlá Òràngún can usually be identified from their traditional orature verses which usually make nostalgic references to their original homeland. Apart from the Isedo quarter/ward of Oke Ila, the Iranyin quarter/ward is also an identifiable immigrant group that consolidated with the Oke Ila Orangun kingdom. It is not yet ascertained if the Alapinni quarter of Oke Ila Orangun are secondary immigrants from Oyo or direct immigrants from the then adjoining Nupe territories as were the Alapinni clan of the old Oyo Empire. The Aworo clan is said by oral historians to be from Ekiti while orature citation of parts of the clan make references to Oyo as origin. The relationship of the Elemona clan to the Yoruba kingdom of Ilemona (west of Oke Ila), is yet speculative until corroborated from their clan orature verses. Similarly is the possible connection of the Obajoko title of the Iranyin clan to the Yoruba kingdom of Iranyin west of Oke Ila.
Халық және мәдениет
Оке Ила Орангунда 2005 жылы халық саны шамамен 35 000 адамды құрады (нақты саны одан да көп болуы мүмкін). Оке Ила Орангун патшалығының халқы Игбомина (немесе Огбона) деп аталатын йоруба тілінің ерекше диалектісінде сөйлейді. Халықтың көп бөлігі егіншілікпен айналысады, сонымен қатар көптеген қолөнершілер, саудагерлер, жабайы аң аулаушылар, мектеп мұғалімдері және басқа да мамандар бар. Оке Ила Орангун аймақтың негізгі Эгунуг тобы – Елеве бишілер тобының қарқынды билеуімен және акробатикалық шеберлігімен әйгілі, олар түрлі дәстүрлі мерекелерде ата-бабаларды бейнелейді. Эгунуг Элеве игбомина йоруба тайпасына тән. Патшалықта басқа да, одан аз танымал, бірақ ерекше және есімдері бөлек Эгунуг түрлері де бар.
Òkè Ìlá Òràngún has a population estimated (2005) to be 35,000 (suspected to be an under estimation). The people of Òkè Ìlá Òràngún kingdom speak a distinctive dialect of the Yoruba language called Igbomina (or Ogbonna). The people are mostly agrarian but have a significant number of artisans, traders, hunters of wild game, school teachers, and other professionals. Òkè Ìlá Òràngún is famous for the energetic dancing and acrobatic skills of its Elewe, the region's primary Egungun, a dancing masquerade ensemble representing the ancestors during various traditional festivals. The Egungun Elewe is unique to the Igbomina Yoruba subgroup. There are other less popular but unique and peculiar Egungun in the kingdom.
Табиғи физиографиялық ерекшеліктер мен туристік орындар
Оке Ила Орангун – жартасты шатқалда орналасқан, әдемі әрі көрікті Айкун нугба сарқырамасы (сонымен қатар Айкуннугба сарқырамасы деп те жазылады) және "аңызға толы" жерасты жолдары бар үңгірлерімен ерекшеленеді. Айкун нугба сарқырамасы қаланың оңтүстік-батысында, Оке Ила жотасының солтүстікке қарай созылған тізбегі мен шатқалдарының бойында орналасқан. Екінші, сондай-ақ, құлқылы әрі таңғажайып сарқырама – Оми Оган сарқырамасы, қалаға келетін солтүстік жолының арғы жағындағы аңғарда, аса тік беткейлердің төменгі бөлігінде орналасқан. Сарқырама екі төбеден құлап түсіп, төменде көлге жиналады, ол батысқа қарай ағатын Оми Оган өзенін сумен қамтамасыз етеді. Тағы бір туристік орын – Оке Ила Орангунның оңтүстік-шығысында орналасқан Оке Ланфо шыңы. Оның үстінен 50 шақырым радиустағы айналасындағы қалалардың панорамалық көрінісін тамашалауға болады. Жоталар мен шатқалдар геологиялық тұрғыдан анықталған Оке Ила кварциттерінен тұрады, бұл шамамен 550 миллион жылдық метаморфтық тау жыныстарының тізбегі.
Òkè Ìlá Òràngún is notable for the adventurous and breathtaking Ayikun nugba Waterfalls (also spelt Ayikunnugba Waterfalls) situated in a cliffed gorge, and its associated caves with "mythical" underground passages. The Ayikun nugba falls are located southwest of the town, along the north trending ridge and gorge series of the Oke Ila Ridge complex. A second equally adventurous and breathtaking waterfall, the Omi Ogan Waterfalls is located in the valley off the northern road into the town. at the bottom of very steep slopes. The waterfall flows down two mail mounds and collects into a pool at the bottom, feeding the westward flowing river the Omi Ogan River. Another tourist site is the Oke Lanfo Peak located southeast of Òkè Ìlá Òràngún, from the top of which a panoramic view of the surrounding towns within 50 kilometers can be seen. The ridges and gorges consist of the geologically defined Oke Ila Quartzites, a series of metamorphic rocks about 550 million years old.
Орангун Самуэль Адейеми, Арожожойе III
Нигерияның британдық отаршылдық дәуірі аяқталғаннан кейін тәуелсіздік алғаннан бастап, Оба Самуэль Адейеми, Ароджожойе 1969 жылдан Оке Иланың ең жоғары патшасы – Орангун ретінде билік етті және 2005 жылдың қарашасында "бабаларына қосылды". Бұл ежелгі және тарихи Йоруба патшалығы Орангун Адейеминің билігі кезінде бірнеше "алғашқы" жетістіктерге қол жеткізді, олардың ішінде Асанлу қиылысында қаланы облысаралық жолға жалғайтын жолдың асфальтталуы, қоғамдық бастамамен ашылған Оке Ила гимназиясы (оның түлектерінің бірі 2007 жылы толық профессор атанды), құбырлы су жүйесінің құрылысы, қаланың электрленуі, қаланың жаңа жергілікті басқарудың орталығы болып белгіленуі және қаладағы жергілікті басқару кеңсесінің салынуы бар. Орангун Самуэль Адейеми Оке Ила Орангун патшалығын үшінші мыңжылдыққа бастап, содан кейін бабаларына қосылды.
From Nigeria's independent take off at the end of her colonial era under the British, Oba Samuel Adeyemi, Arojojoye reigned as Orangun, the Paramount King of Oke Ila from 1969 until he "joined the ancestors" in November 2005. This ancient and historic Yoruba kingdom recorded several "firsts" during Orangun Adeyemi's reign, among which are the tarring of the link road joining the city to the inter state road at Asanlu junction, the inauguration of the premier community sponsored secondary school the Oke Ila Grammar School (an alumnus of which rose to become in 2007 a full professor), the establishment of pipe borne water supply, the electrification of the city, the designation of the city as capital of the new local government, and the construction of the local government headquarters in the city. Orangun Samuel Adeyemi led the kingdom of Oke Ila Orangun into the third millennium before he joined his ancestors.
Орангун Адедокун Аболарин, Ароинкее І
Мыңжылдықтың басынан көп өтпей, Осун штатының Ифедайо жергілікті басқару ауданындағы Оке Ила Орангуның қазіргі Орангуы, Оба Адедокун Аболарин 2006 жылдың 8 желтоқсанында тағайындалды. Оба Адедокун Аболарин Обасоло билеуші үйінен шыққан, Оке Ила Орангундағы лауазымның кезекпен жүзеге асырылатын үш билеуші үйдің бірі. Оке Иланың жаңа Òрàngún-ы, Оба Адедокун Аболарин – жоғары білімді маман, ол заңгерлік дипломға ие, одан кейін Халықаралық қатынастар бойынша магистр, ал одан бұрын Саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алған, барлығы Обафеми Аволово университетінен (бұрынғы Ифе университеті). Тағайындалуына дейін, Òkè Ìlá-ның жаңа Òràngún-ы, Оба Адедокун Аболарин, Нигерия Жоғарғы сотында заңгерлік тәжірибе жүргізуге лицензиясы бар кәсіби заңгер, Докун Аболарин & Co. фирмасының бас серіктесі болды. Бұл фирма әртүрлі корпорациялардың компания хатшысы қызметін атқарды, олардың ішінде Tell Publications (Tell Magazine журналын шығарушы), Pacific Holdings, Peachtree Communications Ltd, Sportsmark International және Springtime Development Foundation компаниялары бар. Оба Адедокун Аболарин – Нигерия үкіметі мен саясаты саласындағы көрнекті ғалым, ол 1914 жылғы бірігуден бастап қазіргі уақытқа дейінгі кезеңді зерттеп, жазған. Ол федералдық, аймақтық/мемлекеттік және жергілікті басқарудың құрамдас бөліктерін бағалап, Нигерияның сыртқы саясатын, саяси партиялар мен әсерлі топтарды талдады. Йоруба халқының дәстүрі бойынша, жаңа патша немесе монарх тағайындалғанда, Оба Адедокун Аболарин өзінің "билеу атын" – "Ароинкее I" деп таңдады, ол "лауазымды күту үшін бал табатын адам" деп аударылады. Нигериядағы, әсіресе Еуропа мен Америкадағы бұл ежелгі Игбомина йоруба патшалығының азаматтары жақсы білімді патша қала мен оның айналасындағы елді мекендер үшін уәделеген дамуға үміт артып, қуаныштарын білдіреді.
Soon after the turn of the millennium, the current Orangun of Oke Ila Orangun in Ifedayo Local Government area of Osun State, Oba Adedokun Abolarin was installed on December 8, 2006. Oba Adedokun Abolarin is from the Obasolo Ruling House, one of the three ruling houses among which the title rotates in Oke Ila Orangun. The new Òràngún of Òkè Ìlá, Oba Adedokun Abolarin is a highly educated professional, holding a law degree, after a master's degree in International Relations, following a bachelor's degree in Political Science, all from Obafemi Awolowo University (formerly University of Ife). Until his installation, the new Òràngún of Òkè Ìlá, Oba Adedokun Abolarin, a professional lawyer licensed to practice law in the Supreme Court of Nigeria, was the principal partner of Dokun Abolarin & Co., a firm of Solicitors and Legal Consultants, which had served as Company Secretary to various corporations among whom are Tell Publications (Publishers of Tell Magazine), Pacific Holdings, Peachtree Communications Ltd, Sportsmark International and Springtime Development Foundation. Oba Adedokun Abolarin is an academic authority on Nigerian government and politics having researched and written on the period from the 1914 amalgamation to recent times, in which he evaluated component elements of federal, regional/state, and local government administration, analyzed Nigerian foreign policy, political parties and pressure groups. As is traditional among the Yoruba for a new king or monarch, Oba Adedokun Abolarin chose at his installation the “reign name” Aroyinkeye I, translating as “one who finds honey to tend the title”. Citizens of this ancient Igbomina Yoruba kingdom across Nigeria, and especially Europe and the Americas often express their thrill and excitement at the prospect of the development which the well educated king promises for the city and its satellite towns.
Көшіп келушілер әулеттері
Оке Ила Орангунының билігі астында бірнеше тарихи кіші патшалар (немесе әулет өкілдері) болған. Бұл Оке Иланың соңғы бес ғасырында, Ила Ярадан көшіп келгеннен кейін қаласының негізі қаланған кезде, иммигранттық қауымдастықтар ретінде біріккен Оке Иланың аудандарының/кварталдарының (шағын қалалар немесе қала бөлімдерінің) патшалары. Бұл патшалық/аудандық/қалалық биліктер әртүрлі дәрежеде патшалық құқықтарын сақтайды және ежелгі патшалық дәстүрлерін сақтайды, бұл йоруба дәстүрінде олардың біріккен патшалығындағы руларының аумағында орындалуы тиіс. Дегенмен, жоғары тұрған патшалық билік Орангунға тиесілі, ол бүкіл патшалықтағы басты патша болып табылады. "Иседо Оке" тобының "Аудандық/Қалалық патшасы" Ọba'lúmọ деп аталады. Іседо Оке тобы 15 ғасырдың соңында, шамамен 1490 жылы, қазіргі Оке Ила деп аталатын жаңа патшалығын құру үшін Орангун Апакиимоға қосылған ең ерте (және мүмкін ең ірі) топ болды. "Ираньин" тобының "Мемлекеттік/Аудандық/Қалалық билігі" "Обанла" деп аталады, бірақ бұл лауазым тірі адамдар естелігінде толтырылмаған. Обанланың рөлін Оке Ила Орангун патшалығының қазіргі Корольдік кеңесінде Обаджоко атқарған (немесе оған берілген) көрінеді. Ираньин тобы, Іседо тобына қарағанда Орагунның Оке Иладағы патшалығымен салыстырмалы түрде жақында біріккен.
Oke Ila Orangun has a couple of historical minor kings (or royals) under the Orangun of Oke Ila. These are kings of the wards/quarters (townships or sub towns) of Oke Ila that consolidated as immigrant communities in the last five centuries of Oke Ila history, as early as at its foundation subsequent to the exodus from Ila Yara. These Realm/Ward/Township Royalties retain varying degrees of royal privileges and perform their ancient royal traditions, which in Yoruba tradition is to be exercised in their clan's territory within the consolidated kingdom. However overriding royal power is retained over the entire kingdom by the Orangun who is paramount king over the entire kingdom. The "Ward/Township King" of the Ìsèdó Oke group is titled Ọba'lúmọ. The Ìsèdó Oke group was the earliest (and possibly the largest single group) to join with the then Orangun Apakiimo to found his new kingdom (now called Oke Ila) towards the end of the 15th century, about 1490 AD. The "Realm/Ward/Township royal" of the Iranyin group is titled "Obanla" but the position has not been filled in living memory. The role of the Obanla seems to have been taken up by (or given to) the Obajoko in the modern Royal Council of the Oke Ila Orangun kingdom. The Iranyin group seem to be a more recent "consolidant" with Orangun's kingdom at Oke Ila relative to the Isedo group.
"Ақтөбелік басшылар" партиясы және оның мүшелері
Оке Иланың дәстүрлі патшалық кеңесінде "аудан/қалашық патшалары" басқа патшалық рулармен және Орангунг билеуші үйлерінің басшыларымен бірге Ориаде ("Таж кигендер/Таж бас") құрамына кіреді, бұл "Сенат" немесе жоғары патшалық кеңестің "патшалық мұрагерлік кеңесі" болып табылады.
In the traditional royal council of Oke Ila, both "ward/township kings" are constituted with other royal clans the heads of the Orangun ruling houses, into the Oriade ("Crowned Heads/Crownly Heads") a "royal heritage caucus" of the "senate" or superior royal council.
Иседо Оке ауданының Ọba'lúmọ̀ - Олуфәми Оладапопа Бабалола. Ауызша тарихшылар Ираньин ауданының / қалашығының да "Обанла" патшалық атағы бар екенін айтады, бірақ Ираньин ауданының ең жоғары дәрежелі иесі – Ираньин ауданының / қалашығының Обажокосы. ("Обанла" атағы Ила Орангунда да кездеседі). Оке-Иладағы басқа рулардың патшалық құқықтарының маңызды қалдықтары сақталған-сақталмағаны белгісіз. Бұл рулар, егер тарихи кезеңде (британдық отарлау кезеңінен бұрын) қандай да бір себеппен алынбаса немесе тыйым салынбаса, "Арева" сенатында өкілдік еткен болуы мүмкін. Дегенмен, бірнеше ру символдық ақсүйек құқықтарын сақтап қалған.
The Ọba'lúmọ̀ of Ìsèdó Oke ward/township is Olúfẹ́mi Ọládàpọ̀ Babalọlá. Oral historians state that Iranyin ward/township also has the royal title of "Obanla", but the highest ranking title holder from the Iranyin ward is the Obajoko of Iranyin ward/township. (The "Obanla" title also exists in Ila Orangun). It is not clear if any other clan in Oke Ila has maintained substantial relics of royal privileges. It seems that such clans would presumably be represented in the "Arewa" senate, except if removed or proscribed for some reason in historical times (before the British colonial period). However, a few other clans have maintained symbolic noble privileges.
The heads of the Orangun ruling houses that are part of this "royal heritage caucus" of the "senate of ten" (Arewa) are the Obasolo: Prince Adeoti Adesoji and the Elemoogun: Prince Adeyemi Olatunde.
Білім беру және діни мекемелер
Окè Ìла Орангунның бірнеше бастауыш және орта мектептері бар, олардың көпшілігі жеке меншік. Ең үздік орта білім беру мекемесі – Окè Ìла Орангун гимназиясы. Алғашқы бастауыш мектептер – қаланың батыс жағындағы төбешіктің етегінде орналасқан жетінші күндік адвентистердің күндізгі мектебі және ескі қала орналасқан таудың етегінде орналасқан баптистердің күндізгі мектебі. Нигерияның жетінші күндік адвентистік шіркеуі мен баптистік шіркеу (Нигерия баптистік конвенциясы) қалада құрылған алғашқы шіркеулер болды. Қазір бұл екі конфессияның да қалада бірнеше шіркеулері бар. Басқа шіркеулерге Нигерия шіркеуі (Англикан қауымдастығы), Апостолдық шіркеу, Христиандық апостолдық шіркеу, Керубим және Серафим шіркеуі, Иеміздің Аладура шіркеуі және тағы да басқалары жатады. Қаланың орталық мешіті және мұсылмандар ғибадат ететін басқа да кіші мешіттер бар. Дәстүрлі діндерді ұстанатындардың саны азайып келеді, бірақ Санго, Огун және Эгунгун сияқты ірі йоруба дәстүрлі діндерінің жақтастары бар. Окè Ìла Орангунның қалалық үйі Орангун сарайымен іргелес орналасқан, ол патшалықтың ең басты патшасы. Ол Апакимо қалалық үйі деп аталады, ол біріккен патшалықтың соңғы патшасының құрметіне берілген, ол түпнұсқа біріккен патшалықтың астанасы Ила Ярадан соңғы көшіп кетуді жетекшілік етті, ол кейіннен Òkè Ìlá Òràngún және Ìlá Òràngún бауырлас патшалықтарына айналды.
Òkè Ìlá Òràngún has several primary and secondary schools most of which are privately owned. The premier secondary institution is the Òkè Ìlá Òràngún Grammar School. The first primary schools are the Seventh day Adventist Day School situated at the foot of a peak on the west edge of the city, and the Baptist Day School situated at the foot of the mountain on which the old city is located. The Seventh day Adventist Church of Nigeria and the Baptist Church (Nigerian Baptist Convention) were the first churches to be established in the city. Both denominations now have multiple churches in the city. Other churches include the Church of Nigeria (Anglican Communion), the Apostolic Church, the Christ Apostolic Church, the Cherubim & Seraphim Church, the Aladura Church of the Lord, and many others. The city has a central masjid and other minor mosques where Muslims worship. The percentage of adherents of traditional religions is decreasing but there are worshipers of the major Yoruba traditional religions like Sango, Ogun, and Egungun. Òkè Ìlá Òràngún's town hall adjoins the palace of the Òràngún, the paramount king of the kingdom. It is named Apakiimo Town Hall, in honor of the last king of the unified kingdom who led the final exodus from Ila Yara, capital city of the original unified kingdom that subsequently became the sister kingdoms of Òkè Ìlá Òràngún and Ìlá Òràngún.