Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгриядағы дін
Religion in Hungary
Исламның Венгриядағы тарихы кем дегенде 10 ғасырға дейін жетеді. Сунни исламның ықпалы Осман империясының Венгриядағы билігі тұсында, әсіресе 16 ғасырда күшті болды.
Islam in Hungary dates back to at least the 10th century. The influence of Sunni Islam was especially pronounced in the 16th century during the Ottoman period in Hungary.
Қазіргі заман
XIX ғасырда 1848 жылғы революцияның күйреуінен кейін, 6000-нан астам поляк және венгрлер генерал Йозеф Бемге (Мурат Паша) түрік жер аударымына еріп кетті. Олардың арасында Ричард Гуйон (Куршид паша), Георгий Кмети (Исмаил паша) және Максимилиан Штайн (Ферхад паша) сияқты венгр офицерлері болды. Бұл тұлғалар кейін генерал шеніне көтерілді. Оксфордтың ұлттық биографиялық сөздігінде Гуйон «дінін өзгертуге міндетті болмай, паша шеніне және түрік әскери құрамасын басқаруға қол жеткізген алғашқы христиан» деп сипатталған, бұл 19 ғасырдағы Осман империясындағы жаңашыл қабілеттерге негістелген басқару жүйесінің белгісі. Уйбуда кеңесі Венгриядағы мұсылман қауымына Будапештте алғашқы ислам орталығын салуға рұқсат берді. Жаңа ислам орталығында 50 мың томдық кітапхана ашылады. 2013 жылы Венгрияның Ислам кеңесі Босния және Герцеговинаның Бас мүфтиі Хусейн Кавазовичтің Венгрияның Бас мүфтиі де болуын сұрады.
In the 19th century, after the collapse of the revolution of 1848 9, more than 6,000 emigrated Poles and Hungarians followed General Józef Bem (Murat Paşa) into Turkish exile. Among them were such Hungarian officers such as Richard Guyon (Kurşid Paşa), György Kmety (Ismail Paşa) and Maximilian Stein (Ferhad Paşa). These personalities were afterwards raised to the post of General. Guyon is described in the Oxford Dictionary of National Biography as "the first Christian to obtain the rank of pasha and a Turkish military command without being obliged to change his religion", a sign of modernizing meritocracy under the 19th century Ottomans. The council of Újbuda has given permission for the Muslim community in Hungary to build the first Islamic centre in Budapest. The new Islamic centre will hold a library containing 50,000 volumes. In 2013, the Hungarian Islamic Council requested for the Grand Mufti of Bosnia and Herzegovina Husein Kavazović to also become Grand Mufti of Hungary.
Діни құқық
Венгрияның жаңа "Ар-ождан және дін бостандығы туралы, сондай-ақ шіркеулер, діндер және діни қауымдастықтар туралы" заңы 2011 жылдың 12 шілдесінде қабылданды және тек 14 діни топты мойындайды. Ислам діні бұл тізімге енбеді, сондықтан мұсылмандар жаңа заң бойынша ресми мойындалу үшін өтініш беруі керек. Заңға сәйкес, 358 тіркелген шіркеу мен діни бірлестіктердің ішінде тек 14-і ғана заңды түрде мойындалады, ал қалғандары парламентте үштен екісінің келісімінен кейін заңды тіркеу үшін қайтадан өтініш беруі тиіс. 2012 жылдың 27 ақпанында Венгрия парламенті елдің даулы діни ұйымдар заңына өзгеріс енгізіп, ресми мойындалған ұйымдар тізімін кеңейтіп, Венгрия Ислам кеңесін қосты.
Hungary's new "Law on the Right to Freedom of Conscience and Religion, and on Churches, Religions and Religious Communities" was enacted 12 July 2011 and recognizes only 14 religious groups. Islam is not included in this list and Muslims have to apply to get official recognition under the new law. Under the law, only 14 of 358 registered churches and religious associations will be granted legal recognition, while others will have to reapply for legal registration after two thirds approval in parliament. On 27 February 2012, Hungary's parliament amended the country's controversial law on religious organizations by expanding the list of officially recognized organizations to include the Hungarian Islamic Council.
Демография
2011 жылғы мажар халқының санағына сәйкес, Мажарстанда 5579 мұсылман болды, бұл елдің жалпы халқының шамамен 0,057% құрайды. Олардың 4097-сі (73,4%) өзін венгр, ал 2369-ы (42,5%) араб деп атады. Мажарстанда адамдар бірнеше ұлттықты көрсетуі мүмкін (сондықтан осы көрсеткіштердің қосындысы 100%-дан асып кетеді). 2011 жылғы мәліметтерде түрік халқының саны көрсетілмеген (2001 жылғы санақта 1565 адамды құраған). Дегенмен, Мажарстандағы мұсылмандардың көп бөлігі араб немесе түрік текті. Сонымен қатар, ислам дініне кірген венгрлердің саны да артып келеді. Алайда, 2017 жылдан бастап мажар билігі бірнеше жүзден аспайтын өтініштерді тіркеді.
According to the 2011 Hungarian census, there were 5,579 Muslims in Hungary, making up only about 0.057% of the total population. Of these, 4,097 (73.4%) declared themselves as Hungarian, while 2,369 (42.5%) as Arab by ethnicity. In Hungary people can declare more than one ethnicity (which explains why the sum of these percentages is greater than 100%), Data from 2011 does not show the Turkish population (which was 1,565 in the 2001 census). However, the majority of Muslims in Hungary are of Arab or Turkish origin. Moreover, there is also a growing number of ethnic Hungarian converts to Islam. However, from 2017 and onwards, Hungarian authorities have registered less than few hundred applications.