Көлеңкелер ұшқында

Кіріспе

2012 жылы Орсон Скотт Кардтың романы. Ұшудағы көлеңкелер – американдық жазушы Орсон Скотт Кардтың ғылыми фантастикалық повесі. 2012 жылы жарық көрген ол «Эндер ойыны» сериясының он екінші кітабы болды. Оқиға «Shadow» сериясының алғашқы төрт кітабынан кейін жалғасады. Бұл Бейн мен оның балаларының ғарыш саяхаты кезінде ежелгі Формик «көшкесін» табу туралы. Ол 2012 жылдың қаңтар айында жарық көрді.

Сюжет

2210 жылы «Геродот» ғарыш кемесі Жерден ұшып кетті. Бортында Джулиан «Бин» Дельфики және оның үш кішкентай баласы – Эндер, Карлотта және Цинциннатус болды, олардың барлығы Антонның кілтіне ие. Бин балаларына берген бұл генетикалық өзгеріс олардың бәріне ең жоғары интеллект сыйлайды, бірақ денелерінің бақылаусыз өсуіне себеп болады, бұл оларды 20 жасқа дейін өлтіруі мүмкін. Олар субъективті түрде бес жыл бойы жарық жылдамдығына жуық ұшып келеді, бірақ релятивистік эффектілер Жерде 421 жыл өткенін көрсетеді – қазіргі жыл 2631. Олар кеткен кезде ғалымдар олардың гигантизміне қарсы, интеллекттерін төмендетпейтін ем табуға тырысып жатқан. Бірнеше буын өтіп, олар ұмытылып, аналары мен «қалыпты» туыстары ғасырлар бұрын қайтыс болды. Балалар тек алты жыл ғана өмір сүрді. «Геродот» бортындағы төмен гравитация Биннің өмірін ұзартты, бұл оның жүрегінің үлкейіп бара жатқан денесіне қарамастан соғуына мүмкіндік берді. Биік болғандықтан, Бин жүктік бөлімде жатып жатуға мәжбүр, артық күш жұмсамас үшін. Ол кемедегі барлық нәрсені өз холотөп терминалы арқылы бақылайды және жиі балаларымен құпия кеңестер өткізеді, олар оның естімейтініне сендіреді. Бин мен Эндер олардың генетикалық жағдайын зерттеуді жалғастырып, ем табуға үміттенеді. Осындай кеңестердің бірінде әскери саналы Цинциннатус («Сержант» лақап атымен) аға-інілерінен көмек сұрап, әкесін ресурстарды ысыраптап отыр деп айтады. Сезімтал Карлотта (инженерлік мамандығы) жағдайға қатысуға дайын емес, бірақ Эндер (біолог-сарапшы) Сержантты ұрып, оның мұрынын сындырып, мұндай идеяны ұсынғаны үшін, осылайша отбасы үстемдігін тоқтатады. Эндер мен Карлотта Бинге Сержанттың жоспарлары туралы айтады, ал Бин үш баланы да өз орнына қояды, олардың әрқайсысы басқадай емес екенін еске салады. Сержант олардың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін қауіптерді елестетеді, өйткені ол Үлкен оның әскери рөлін өзіне беруді қалайды деп санайды. Сондықтан ол Формик соғысының видеоларын зерттейді, әкесінің стратегиясын үйреніп, қару-жарақпен жаттығады. Эндер Жердегі ғалымдардың жетістіктерін бақылап, генетикалық зерттеулердің көп бөлігін өз мойнына алады. Генетикалық зерттеулерде сәл қалып қойған Карлотта ғарыш кемесінің барлық аспектілеріне қамқорлық жасайды, өйткені Бин өзі жүк бөлімінде тұрып қалады. Өмірлерінің жағдайына үмітсіздікке бой алғаннан кейін және олардың жағдайының емделмейтінін анықтағаннан кейін, Карлотта Алтын сәлкеш аймағындағы белгісіз планетаның айналасында геосинхрондық орбитада белгісіз ғарыш кемесін байқайды. Бин және оның балалары әрекет ету бағытын талқылайды. Егер олар бағытын өзгертсе, бұрылу үшін баяулауы керек, бұл ауырлық күшінің артуына байланысты Бинді өлтіруі мүмкін. Алайда, олар ғарыш кемесінде кім немесе не бар екенін болжай алмайды; ол оларға шабуыл жасауы мүмкін, немесе адамзаттың тіршілігі мен дамуына зиян келтіруі мүмкін. Бұл гипотеза Сержант кеменің ғасырлар бойы ұшып келе жатқан колониялық кеме екенін анықтағанда нығаяды. Бин Сержантты кемеге тексеруге жалғыз жібереді, ол «қарыш-крабтар» деп аталатын кішкентай құмырсқа тәрізді жануарлардың шабуылынан құтылады. Осы алғашқы кездесуден кейін Бин балаларына толық жоспарын ашады. Олар кемеге кім ұшқанын және планетаның айналасын терраформалауға кім тырысқанын анықтауы керек. Биннің мақсаты – балаларының осы планетада өмір сүруі және оның жаңа түрін қауіпсіз жерде табуы еді, ол «Алтын сәлкеш» аймағында жатқандай радардан анықталды. Сержанттың қару-жарағымен және Эндер ойлап тапқан тұманды спреймен қаруланған Сержант қорғанысқа басшылық етеді, ал Карлотта олардың тобын бастыруға алып келеді, ал Бин барлық уақытта байланыста болады. Спрей тиімді болып көрінеді, олар көп ұзамай Ұшақ патшайымының камерасын табады, оны және көптеген жұмысшыларды өлі деп табады. Ақырында олар бір шлемнен тірі еркек Формиктерді табады. Байланыс орнату үшін Эндер гравитациясыз кеңістікте оларға жақын жүзіп келеді. Ерлер жақын келіп, Эндермен ақыл-ойымен байланысады. Топ Кемесі Биннің ұлы Эндр Виггин бұзақыларды жойғанға дейін көп бұрын жіберілгенін біледі. Кемедегі патшайым қайтыс болғаннан кейін, жұмысшылар оның байланысысыз қайтыс болды, бірақ еркектер тірі қалды және құс құрттарына қарамастан, кемеде аман қалуға және жүруге тырысты. Топ келісімге келіп, егер балалар қоқан-лоқыны жоя алса, онда олар Формиктермен бірге қала алады. Бин еркек Формиктерден Эндр Виггин патшайымның қабығын үйге іздеп келе жатқанын және Формик жұмысшыларының, көптеген сенімдерге қарамастан, өз саналары бар екенін естігеннен кейін, оларды ескерту үшін Формиктермен сөйлесуге талап етеді, өміріне қауіп-қатер келтіргеніне қарамастан. Балаларының оның ең батыл армандарынан асып түскенін қабылдаған Бин, экотатқа түсу үшін кеменің жүк бөлімімен қосылуға өмірін қауіпке тігеді. Шөпте жатып, жасанды күннің жылуын сезіне отырып, Бин үш күн бойы Формик еркектерімен әңгімелеседі. Формиктер патшайым олардан ештеңе жасырмайды деп ойласа да, Бин жұмысшылар патшайымға қарсы шығып, еркіндігін қайтаруі мүмкін екенін біледі. Бин ұйықтап қалғаннан кейін, балалары оны оятып, Формиктердің патшайымының жұмысшыларын қалай басып отырғанын зерттеу арқылы Эндердің өсу геномын өшіретін органелланы жасап, енгізгенін хабарлайды, осылайша олардың интеллектын сақтап, гигантизмнен құтқарады. Жаңа үмітпен Бин айналасындағы сұлулыққа қарайды және өмірінде оны жақсы көрген және оған деген махаббатын білдірген барлық адамдарды еске алады. Балаларының көмегімен ол жылдар бойы тұрған төрт жарым метрлік бойын тіктеп, қиындықпен дем алып, күнге қадам басады. Балалары үшін де, өзінің қысқа, бірақ жарқын өмірі үшін де қуанып, Бин бейбіт түрде жатып қайтыс болады.

In 2210, the starship Herodotus left Earth. On board were Julian "Bean" Delphiki and his three infant children – Ender, Carlotta, and Cincinnatus – all of whom have Anton's Key turned. This genetic alteration, which Bean passed to his children, grants them all extremely high intelligence, but causes their bodies to grow uncontrollably, which is likely to kill them by the age of 20. Subjectively, they have been flying near light speed for five years, but relativistic effects mean that 421 years have passed on Earth – the year is now 2631. When the family left, scientists were actively trying to find a cure for their giantism which would not diminish their intelligence. Several generations have passed, they have been forgotten, and their mother and "normal" siblings have died centuries ago. The children have only been alive for six subjective years. Bean's life has been extended by the low gravity on board the Herodotus, which allows his heart to keep beating despite his increasingly gigantic size. At tall, Bean must remain prone in the cargo bay so as not to overexert himself. He controls and watches everything on the ship through his holo top terminal, often prompting the children to have secret meetings they believe the Giant cannot hear. Bean and Ender continue to study their genetic condition in the hope of finding a cure. In one of these meetings, the militarily minded Cincinnatus (nicknamed "Sergeant") tries to enlist the aid of his siblings in killing their father, saying he is a drain on resources. The sensitive Carlotta (whose specialty is engineering) is unwilling to take a stance, but Ender (an expert biologist) punches Sergeant and breaks his nose for proposing such an idea, thus ending his brother's domination over the family. Ender and Carlotta tell Bean about Sergeant's plans, and Bean puts all three children in their place, reminding them they are each as intelligent as the other. Sergeant has been imagining threats to their security where there are none, because he believes the Giant means to pass his soldier role onto him. So he studies the Formic war vids, learning his father's strategy while training himself with weaponry. Ender takes on the bulk of the genetic studies by monitoring the advances made by the scientists on Earth. Carlotta, who feels slightly left behind with the genetic studies serves the family by taking care of every aspect of the spacecraft, since Bean himself is stuck in the cargo hold. After despairing at the condition of their lives, and in the light of the discovery that their condition cannot be cured, Carlotta notices an unknown spacecraft in geosync orbit around an uncharted planet in the Goldilocks zone. Bean and his children deliberate courses of action. If they alter their course, they must slow down to turn, possibly killing Bean with the increased gravity. However, they cannot anticipate who or what is in the spacecraft; it may attack them, or they may be detrimental to the survival and progression of the human race. This hypothesis is solidified when Sergeant deduces that the ship is a Formic Ark, a colony ship that has been in flight for centuries. Bean sends Sergeant alone to investigate the ship, and he escapes an attack by small Formic like animals they call "rabs" (rats+crabs). After this initial encounter, Bean reveals his full plan to his children. They must find out who is piloting this ship and attempting to terraform the planet it orbits. It was Bean's intention all along to have his children live on this planet and found their new species in safety as soon as he picked it up on radar as lying within the Goldilocks zone. Armed with Sergeant's weapons and a sedative fog spray Ender devised, Sergeant commands defenses as Carlotta leads their group to the helm with Bean in contact the whole time. The spray proves effective, and they soon find the Hive Queen's chamber, finding her, and many workers, dead. Eventually they find living male Formics in one of the piloting helms. In an attempt to communicate, Ender surrenders himself by drifting close to them in zero gravity. The male drones come close and communicate with Ender via mental images. The group learns that the Ark was sent long before Ender Wiggin, whom Bean's son is named for, wiped out the buggers. After the Queen on their ship died, the workers died without her link, yet the males lived and tried to survive and keep the ship running, despite losing numbers to the feral rabs. The group strikes a deal that if the children can wipe out the rabs, they can stay with the Formics and help cultivate the planet. When Bean learns from the male drones that Ender Wiggin is carrying a queen's cocoon looking for a home, and that Formic workers do have minds of their own contrary to popular belief, he demands to speak with the Formics in order to warn Ender, despite risking his life in the journey. Accepting that his children have achieved beyond his wildest expectations, Bean risks his life by docking with the ark's cargo hold to float down into the ecotat. Lying in the grass and basking in the artificial sunlight, Bean communes for three days with the formic males. Though the Formics think it is silly to believe the Queen would hide anything from them, Bean learns that workers could rebel against a Queen and regain their free will. After Bean has slept for a while, his children wake him, informing him that by studying how the Hive Queen suppresses her workers, Ender has devised and administered a virus that will develop an organelle to shut off their growth genome, leaving their intelligence intact but saving them from the giantism half of Anton's Key. With renewed hope for the future, Bean looks at the beauty around him and remembers all those whom he loved and who loved him in his life. With his children's help, he stands at four and a half meters for the first time in years, and walks with labored breathing in the sunlight. Happy for his children and for his own short but brilliant life, Bean lies down and dies in peace.