Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз мемлекет қайраткері (1780–1860)
French statesman (1780–1860)
Эли, Деказез және Глюксбергтің 1-дүгі (туған Ели Луи Деказез; 28 қыркүйек 1780 – 24 қазан 1860) – Бурбон монархиясы қайта орнатылған кезде либералды Доктринарийлер партиясының басшысы болған француз мемлекет қайраткері.
Élie, 1st Duke of Decazes and Glücksbierg (born Élie Louis Decazes; 28 September 178024 October 1860) was a French statesman, leader of the liberal Doctrinaires party during the Bourbon Restoration.
Жас шағы мен отбасы
Эли Деказ Жиронда облысының Сен-Мартен-де-Лайе коммунасында дүниеге келді. Ол Мишель Деказдың (1747–1832) және 1779 жылы үйленген әйелі Катерина Тригант де Бомонның ұлы. Ол құқық білімін алып, 1806 жылы Сена Трибуналының судьясы болды, 1807 жылы Луи Бонапарттың кабинетіне тағайындалды, ал кейіннен 1811 жылы Париждегі апелляциялық соттың кеңесшісі қызметін атқарды. 1805 жылдың 1 тамызында Парижде Деказ граф Оноре Муардың екінші қызы Элизабет Фортунеге үйленді. Ол 1806 жылдың 24 қаңтарында Парижде баласыз қайтыс болды. Деказ 1818 жылдың 11 тамызында Вильгельмина Эгидия Октавия де Бопойльге, Сен-Олаир және Глюксберг графинясына екінші рет үйленді, ол 1873 жылдың 8 тамызында Версальде қайтыс болды. Одан оның Людовик Шарль Эли Аманиен (1819–86), 2-ші герцог және кейін Франция Сыртқы істер министрі, Фредерик Ксавье Станислав Деказ (1823 жылы Парижде дүниеге келген, 1887 жылдың 26 ақпанында қайтыс болған), баласыз қайтыс болған жазушы, және Генриетта Гиллермина Евгения Деказ де Глюксберг (1824 жылдың 23 қарашасында Турнеде дүниеге келген, 1899 жылдың қарашасында қайтыс болған) атты балалары болды. Ол 1845 жылдың 19 сәуірінде бельгиялық Леопольд Жак Альфонс, Лефевр баронына үйленді. Оның кіші інісі Жозеф Деказ (1783–1868), 1-ші виконт Деказ, 1816 жылы Диана де Банкалис де Маурель д'Арагонға үйленді, олардан Софи Деказ (1817–1904), 1835 жылы Франсуа де Карбоннель де Канизиге үйленген, және Эли Деказ (1822–1851), 1850 жылы Элизабет де Мовиз де Вилларсқа үйленген, Реймонд Деказдың (1851–1913) ата-анасы қалды. Реймонд 1887 жылы Мари Луиза Кохлинге үйленді, олардан жеті бала дүниеге келді. Оның шөбересі Маргарита Северин Филиппин Деказ (принц Жан Пьер де Брольедің жесірі) капитан The Hon. Реджинальд Феллоуз Дж.П. (1884–1953), Лорд де Рамзидің ұлына екінші рет үйленді. 6-шы және қазіргі герцог Луи Фредерик Деказ 1946 жылы туған, ол шарап өндіруші және Chevalier du Tastevin орденінің иегері.
Élie Decazes was born at Saint Martin de Laye, Gironde, son of Michel Decazes (1747–1832) by his wife, whom he married in 1779, Cathérine Trigant de Beaumont. He studied law, became a judge of the Seine Tribunal in 1806, was appointed to the Cabinet of Louis Bonaparte in 1807, and later counsel to the Court of Appeal at Paris in 1811. On 1 August 1805, in Paris, Decazes married Elisabeth Fortunée, second daughter of Count Honoré Muraire. She died in Paris on 24 January 1806 without issue. Decazes married secondly on 11 August 1818 Wilhelmine Egidia Octavie de Beaupoil, comtesse de St Aulaire Glücksbierg, who died at Versailles on 8 August 1873. By her, he had Louis Charles Élie Amanien (1819–86), the 2nd Duke and later French Foreign Minister, Frédéric Xavier Stanislas Decazes (1823Paris, 26 February 1887), an author who died unmarried without issue, and Henriette Guillermine Eugénie Decazes de Glücksbierg (23 November 1824Tournai, November, 1899), who married on 19 April 1845 a Belgian, Léopold Jacques Alphonse, Baron Lefebvre. His younger brother Joseph Decazes (1783–1868), created 1st vicomte Decazes, married in 1816 Diane de Bancalis de Maurel d'Aragon, leaving issue: Sophie Decazes (1817–1904), married in 1835 to François de Carbonnel de Canisy; and Élie Decazes (1822–1851), married in 1850 to Elisabeth de Mauvise de Villars, parents of Raymond Decazes (1851–1913), married in 1887 to Marie Louise Koechlin (having seven children). A great granddaughter, Marguerite Séverine Philippine Decazes (widow of Prince Jean Pierre de Broglie), married as her second husband Captain The Hon. Reginald Fellowes JP (1884 1953), son of Lord de Ramsey. The 6th and present duke, Louis Frédéric Decazes, born in 1946, is a wine producer and Chevalier du Tastevin.
Роялистік
Империя құлағаннан кейін Деказ өзін роялист деп жариялады және жүз күн саяхаты кезінде Бурбондарға адал болды. Ол сол кезде Барон Луи арқылы король Людовик XVIII-мен кездесті, ал Людовик XVIII оның адалдығын бағалап, 9 шілдеде оны Париж полициясының префекті етіп тағайындады. Осы қиын қызметте ол көрсеткен үлкен табысы оған 24 қыркүйекте Фушеден кейін Полиция министрі лауазымына тағайындалуына мүмкіндік берді. Осы арада ол Сена департаментінің депутаты болып сайланды (1815 жылдың тамызында), және депутат ретінде де, министр ретінде де ол орташа роялисттердің арасындағы маңызды тұлға болды. Оның мақсаты "Францияны роялистікке бейімдеу және монархияны ұлттықтандыру" болды. 1815 жылғы палатада орташа топ азшылықта болғандықтан, Деказ Людовик XVIII-ді Парламентті таратуға көндірді, нәтижесінде 1816 жылғы қазан айындағы сайлауда олар көпшілік дауысқа ие болды. Келесі төрт жыл ішінде Деказ француз үкіметінде жетекші рөл атқарды. Деказ 1818 жылдың 18 желтоқсанынан 1820 жылдың 20 ақпанына дейін Ішкі істер министрі болды. Үкімет француз өнеркәсібінің өнімдерін көрсетуді қайта жандандыру туралы шешім қабылдады. 1819 жылдың 13 қаңтарындағы патшалық жарлықта төрт жылдан аспайтын интервалмен бірнеше көрмелер өткізілуі белгіленді, ал біріншісі 1819 жылы, екіншісі 1821 жылы өтті. Деказ Франциядағы барлық префекттерге көрмеге қабылданатын өнімдерге қатысты жалпы талаптарды көрсететін нұсқаулар жіберді.
Immediately after the fall of the Empire, Decazes declared himself a Royalist, and remained faithful to the Bourbons throughout the Hundred Days. He met King Louis XVIII during that period, through Baron Louis, and Louis XVIII rewarded his loyalty by appointing him as Prefect of Police for Paris on 9 July 1815. His marked success in that difficult position earned him appointment as Minister of Police, succeeding Fouché, on 24 September. Meanwhile, he had been elected Deputy for the Seine (August 1815), and both as Deputy and as a Minister he was a key player among moderate Royalists. His plan was "to royalize France and to nationalize the monarchy." The Moderates were a minority in the Chamber of 1815, so Decazes persuaded Louis XVIII to dissolve Parliament, and accordingly the elections of October 1816 returned them with a majority. During the next four years, Decazes was called upon to play a leading role in the French government. Decazes was Minister of the Interior from 18 December 1818 to 20 February 1820. The government decided to revive the Exposition des produits de l'industrie française of French industry. A royal ordinance of 13 January 1819 decreed a series of expositions at intervals of no more than four years, with the first to be held in 1819 and the second in 1821. Decazes sent directives to all the prefects in France giving the general conditions for products that would be acceptable for the exposition.
Полиция министрі
Полиция министрі ретінде ол ультра-роялистер (ақ террор) қоздырған көтерілістерді басуға міндетті болды; 5-ші герцог де Ришелье отставкаға кеткеннен кейін ол министрліктің күнделікті басқаруын өз қолына алды, бірақ генерал Дессоль номиналды басшы болып қалды. Деказз сонымен бірге Ішкі істер министрлігінің портфелін де атқарды. Барон Луи қаржы министрі, ал маршал де Гувион Сент-Сир соғыс министрі қалған кабинет толығымен либералдық құрамда болды. Оның бірінші қадамы полиция министрлігін тарату болды, себебі Деказз оны еркіндікті жақтаған үкіметке қайшы деп есептеді. Оның реформалары ультра-роялистер көпшілікке ие болған Пеерлер палатасының күшті қарсылығына тап болды, ал олардың сандық басымдығын жеңу үшін ол патшаны алпыс жаңа либералды теңдерді құруға көндірді. Содан кейін Деказз баспасөз туралы заңнаманы қабылдап, цензура заңдарын жойды. Ол өнеркәсіпті қорғау саясатын және ірі мемлекеттік жобаларды іске асыруды қолдады; сол кезде Франция экономикалық өркендеуге немесе төмендеуден кейін кеңеюге қол жеткізді, ал үкіметтің беделі артты. Бірақ Ұлы Одақтың күштері Франциядағы либерализмнің өсуін үлкен алаңдаушылықпен бақылап отырды. Әсіресе Меттерних бұл құбылысты негізінен Үкіметтің "әлсіздігімен" байланыстырды, ал 1819 жылғы сайлау қорытындылары осы тенденцияны одан әрі көрсетті, атап айтқанда, әйгілі аббат Анри Грегуардың сайлануы. «Акс-ла-Шапельдің құпия конгресінің шарттарын күшіне енгізу уақыты жетті ме» деген пікірталас басталды. Осы шетелдік араласу қаупі, «ультралардың» шуы емес, Луи XVIII-ді болашақта Грегуардың сайлануы сияқты «зияратты» болдырмау үшін сайлау заңын өзгертуге итермеледі.
As Minister of Police, he was required to suppress the insurrections provoked by the Ultra royalists (the White Terror); after the resignation of the 5th Duc de Richelieu, he took over the day to day running of the ministry, although General Dessolles remained as nominal head. Decazes simultaneously held the Interior Ministry portfolio. The Cabinet, in which Baron Louis was Finance Minister, and Marshal de Gouvion Saint Cyr remained Minister of War, was entirely Liberal in composition; and its first move was to abolish the Ministry of Police, as Decazes felt it incompatible with a régime espousing liberty. His reforms met with the strong hostility of the Chamber of Peers, where the ultra Royalists held a majority, and to overcome their numerical advantage, he persuaded the King to create sixty new Liberal peers. Decazes then pushed through legislation about the press, repealing censorship laws. He supported a policy of industrial protection the carrying out of great public works; in that time France gained economic prosperity or expansion after a downturn, and the government increased in popularity. But the powers of the Grand Alliance had been watching the growth of Liberalism in France with increasing anxiety. In particular, Metternich ascribed this mainly to the "weakness" of the Government, and the political election results of 1819 further illustrated this trend, notably by the election of the famous Abbé Henri Grégoire. A debate started over whether the time had not come to put in force the terms of the secret Congress of Aix la Chapelle. It was this threat of foreign intervention, rather than the clamour of the "Ultras," which forced Louis XVIII to urge a change in electoral law to prevent such a "scandal" as Grégoire's election in the future.
Премьер-министр
Генерал Дессоль мен барон Луи осы саясатты қолданудан бас тартып, кейін отставкаға кетті; осылайша Деказ кеңес төрағасы ретінде (1819 жылдың қарашасы) жаңа үкімет басшысы болды. Грегуардың палатадан шығарылуы және сайлау құқығындағы өзгерістер радикалдарды ашуландырды, бірақ «Ультралармен» келісімге келмеді. 1820 жылдың қаңтар айында Испаниядағы төңкеріс туралы жаңалық жағдайды ушықтырды, өйткені патшаның жақын адамы қарсыластары тарапынан тағы бір төңкеріс бастағаны үшін айыпталды; ал 13 ақпанда корольдік мұрагерлігін қамтамасыз етуге тиіс король отбасының жалғыз мүшесі, Берри герцогы Карл Фердинанд қаза тауып, ол қылмысқа қатысқан деп айыпталды. Деказ жағдайдың нашарлап кететінін сезіп, бірден патшаға отставкаға кетуін ұсынды. Луи бастапқыда бас тартты. «Олар сіздің емес, менің жүйемді шабуылдайды, жанымдағы балам», деді ол; бірақ соңында отбасының талабына көнуге мәжбүр болды (17 ақпан). Деказ герцог шеніне көтеріліп, Ұлыбританиядағы елші болып тағайындалды. Осымен Деказдың министрлік мансабы аяқталды. 1821 жылдың желтоқсанында ол Лордтар палатасына оралды, онда либералдық көзқарастарын білдіруді жалғастырды. 1830 жылдан кейін ол шілде монархиясын қолдады, бірақ 1848 жылдан кейін толығымен зейнетке шықты. 1826 жылы Деказ Авейрон облысындағы көмір және темір өнеркәсібін өкілдік ететін бірлестік құрды. 1829 жылы өнеркәсіптің аймақтық орталығына Деказевилл деген ат берілді.
General Dessolles and Baron Louis, refusing to embark on this policy, then resigned; thus Decazes became the new head of government, as president of the council (November 1819). The exclusion of Grégoire from the chamber and the changes in the franchise embittered the radicals also without reconciling the "Ultras." The news of the revolution in Spain in January 1820 compounded matters, as the royal favourite was accused by his opponents to have begun another revolution; and when, on 13 February, Charles Ferdinand, Duke of Berry, the only member of the royal family expected to ensure royal succession, was assassinated; he was accused of being an accomplice in the crime. Decazes, foreseeing the storm, at once offered his resignation to the King. Louis at first refused. "They will attack", he proclaimed, "not your system, my dear son, but mine"; but in the end, he was forced to yield to the importunity of his family (17 February). Decazes, raised to the rank of duke, passed into honourable exile, being posted as Ambassador to Britain. This ended Decazes' ministerial career. In December 1821, he returned to sit in the House of Peers, where he continued to voice his Liberal opinions. After 1830, he adhered to the July Monarchy, but after 1848, he remained firmly in retirement. In 1826, Decazes formed an association to represent the coal and iron industries in Aveyron. The name of Decazeville was given to the industry's regional centre in 1829.