Уолтер Хэмпден: Американдық актер және театр директоры

Кіріспе

19-20 ғасырдағы американдық актер (1879–1955)

Уолтер Хэмпден Догерти (30 маусым 1879 – 11 маусым 1955), кәсіби аты Уолтер Хэмпден, американдық актер және театр директоры. Ол Нью-Йорктегі Бродвей сахнасындағы көрнекті актер болды және көптеген телешоулар мен фильмдерде ойнады.

Өмір және мансап

Уолтер Хэмпден Джон Хэмпден Догерти мен Элис Хиллдің ұлы болды. Ол американдық суретші Пол Догертидің кіші інісі еді. Алты жыл бойы Англияға шәкірттікке кетті. 1900 жылы қазіргі Нью-Йорк политехникалық институтын бітірді. 1904 жылы Ото Стюарт пен Оскар Аштің Адельфи театрына бірлесіп басшылық еткен кезде ол «Қилыштың дұғасы» және «Шипалы қызды бауырмалдыққа үйрету» спектакльдерінде ойнады. Кейін ол Бродвейде Гамлет, Генрих V және Сирано де Бержерак рөлдерін сомдады. 1925 жылы Бродвейдегі Колониалдық театрда актер және режиссер болып жұмыс істеді, ол 1925 жылдан 1931 жылға дейін Хэмпден театры деп аталды. Ол шекспирлік рөлдерімен, сондай-ақ 1923-1936 жылдар аралығында бірнеше қойылымда ойнаған Сираномен танымал болды. 1929 жылы наурыз айында «Time» журналының мұқабасында пайда болды. Хэмпденнің соңғы сахналық рөлі Артур Миллердің «Крестол» пьесасының Бродвейдегі түпнұсқалық қойылымындағы Данфорт рөлі болды. Джон Гаррет Андерхилл 1929 жылы Уолтер Хэмпденмен бірге Ясинто Бенавентенің «Интерес облигациялары» (Los intereses creados) атты туындысының алғашқы ағылшын тіліндегі нұсқасын қойды. Хэмпден бірнеше нұсқаусыз фильмдерде ойнады, бірақ кинодағы мансабын 1939 жылы, Чарльз Лоттонның Квазимодо рөлінде ойнаған «Нотр-Дамның қасіреті» фильміндегі жақсы Архиерейді (Фроллоның інісі) сомдағанда ғана шын мәнінде бастады. Бұл Хэмпденнің алғашқы дыбысты фильмі болды, ол оны түсірген кезде 60 жаста еді. Одан кейін бірнеше рөлдерді сомдады, соның ішінде 1944 жылғы «Марк Твеннің оқиғалары» фильміндегі Джарвис Лэнгдон рөлі де бар, бірақ олардың барлығы Хэмпден сахнада ойнаған басты рөлдер емес, екінші рөлдер болды. Ол «Барлығы Хауа туралы» (1950) фильмінде Сара Сидонс сыйлығының салтанатты рәсімінде төраға болды және Билли Уайлдердің 1954 жылғы «Сабрина» комедиясында Хамфри Богарт пен Уильям Холденнің әкесі рөлін ойнады. Осы екі фильм қазіргі көрермендер үшін Хэмпденнің ең танымал рөлдері болып саналады. Ол «Күміс тостаған» (1954, Ариматеялық Жүсіп) және «Жұмбақ бала» (1955) сияқты Киелі кітаптарға негіделген фильмдерде ұзын сақалды патриархтарды сомдады. Хэмпден 1948 жылдан 1949 жылға дейін Хэмпден жүргізген «Ұлы пьесалардан үлкен көріністер» радио бағдарламасының бірінші эпизодында Сирано де Бержерак рөлін қайта ойнады. Радиодағы рөлдеріне («Леонидас Уизерллдың оқиғалары») қоса, Хэмпден теледидардың алғашқы жылдары бірнеше драмаларда да ойнады. Ол 1949 жылы теледидарда дебют жасады, 69 жасында соңғы рет Макбет рөлін ойнады. 1951 жылы ол Льюис О. Кокс пен Роберт Х. Чэпменнің 1951 жылғы «Билли Бадд» пьесасының теледидарлық нұсқасында «Шлиц жұлдыздар ойын үйі» антологиялық сериясы үшін капитан Фэрфакс рөлін сомдады. Оның соңғы рөлі Франция королі Людовик XI-нің ән салмайтын рөлі болды, оны кейбіреулер оның ең жақсы рөлдерінің бірі деп санайды, бұл 1956 жылы Рудольф Фримлдің 1925 жылғы «Вагабон король» опереттасының Technicolor нұсқасы. Ол Хэмпденнің қайтысынан бір жылдан астам уақыт өткен соң жарық көрді. 27 жыл бойы Уолтер Хэмпден Ойыншылар клубының президенті болды. Клубтың кітапханасы оның құрметіне аталды. Оның күлі Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Эвергрин зиратында жерленген.

Walter Hampden was the son of John Hampden Dougherty and Alice Hill. He was a younger brother of the American painter Paul Dougherty. He went to England for apprenticeship for six years. He graduated from what is now NYU Poly in 1900. Under Otho Stuart and Oscar Asche's co management of the Adelphi Theatre in 1904 he appeared in The Prayer of the Sword and The Taming of the Shrew. Later he played Hamlet, Henry V and Cyrano de Bergerac on Broadway. In 1925, he became actor manager at the Colonial Theatre on Broadway, which was renamed Hampden's Theatre from 1925 to 1931. He became noted for his Shakespearean roles as well as for Cyrano, which he played in several productions between 1923 and 1936. He appeared on the cover of Time in March 1929. Hampden's last stage role was as Danforth in the original Broadway production of Arthur Miller's The Crucible. John Garrett Underhill produced the first English language version of The Bonds of Interest (Los intereses creados) by Jacinto Benavente, with Walter Hampden, in 1929. Hampden appeared in a few silent films, but did not really begin his film career in earnest until 1939, when he played the good Archdeacon (Frollo's brother) in The Hunchback of Notre Dame, starring Charles Laughton as Quasimodo. This was Hampden's first sound film; he was 60 at the time he made it. Several other roles followed—Jarvis Langdon in the 1944 film The Adventures of Mark Twain among them, but all were supporting character roles, not the lead roles that Hampden played onstage. He was the master of ceremonies at the Sarah Siddons Awards in All About Eve (1950), and he played the father of Humphrey Bogart and William Holden in Billy Wilder's 1954 comedy Sabrina. These last two films are arguably those for which Hampden is most well known to modern audiences. He also played long bearded patriarchs in the Biblical epics The Silver Chalice (1954, as Joseph of Arimathea) and The Prodigal (1955). Hampden reprised his portrayal of Cyrano de Bergerac in the first episode of the radio program Great Scenes from Great Plays, which Hampden hosted from 1948 to 1949. In addition to his radio roles (The Adventures of Leonidas Witherall), Hampden also appeared in several dramas during the early days of television. He made his TV debut in 1949, playing Macbeth for the last time at the age of 69. In 1951 he portrayed Captain Fairfax in a televised version of Louis O. Coxe and Robert H. Chapman's 1951 play Billy Budd for the anthology series Schlitz Playhouse of Stars. His last role was the non singing one of King Louis XI of France, considered by some to be one of his best performances, in the otherwise unremarkable 1956 Technicolor remake of Rudolf Friml's 1925 operetta The Vagabond King. It was released posthumously, more than a year after Hampden's death. For 27 years, Walter Hampden was president of the Players' Club. The club's library is named for him. His ashes are buried at The Evergreen Cemetery in Brooklyn, New York.

Жеке өмір

Хэмпден 1905 жылдың 17 шілдесінде актриса Мейбл Кэрри Мурға үйленді. Олардың Пол Хэмпден Догерти деген ұлы мен Мэри Мур Догерти деген қызы болды.