Құдай-жоланның ежелгі жылан құдайы: Гликон туралы деректер
Glycon
Гликон – ежелгі грек жыланы құдайы, Рим империясында 2 ғ-да кең таралған. Пайғамбар Александр Абонотейх құдайды жасаған деген күдік туып, саяхатшы Лукиан бұл аңыз екенін айтқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мифтік жаратылыс; ежелгі жылан құдайы
диабетке қарсы дәрі
ежелгі афиналық суретші Гликон
Mythical creature; ancient snake god
the anti diabetic medication
the ancient Athenian artist Glycon
Гликон, сондай-ақ Гликон (Γλύκων Glýkōn, gen: Γλύκωνος Glýkōnos) деп те жазылады, ежелгі жылан құдайы болған. Оның Рим империясында 2-ші ғасырда кең таралған және ықпалды табынушылығы болды, ал замандас сатирик Лукиан осы құдай туралы негізгі әдеби мағлұматтарды келтірді. Лукиан Гликонды 2-ші ғасырдың ортасында грек болжаушысы Александр Абонотейхос жасаған деп мәлімдеді. Лукиан осы культке жағымсыз қарайтын, Александрды жалған болжаушы деп атап, барлық істің алдау екенін айыптады: Гликонның өзі қол қуыршақ екендігі айтылды.
Glycon, also spelled Glykon (Γλύκων Glýkōn, gen: Γλύκωνος Glýkōnos), was an ancient snake god. He had a large and influential cult within the Roman Empire in the 2nd century, with contemporary satirist Lucian providing the primary literary reference to the deity. Lucian claimed Glycon was created in the mid 2nd century by the Greek prophet Alexander of Abonoteichos. Lucian was ill disposed toward the cult, calling Alexander a false prophet and accusing the whole enterprise of being a hoax: Glycon himself was supposedly a hand puppet.
Македонияның мәдени тамырлары
Бұл культ, мүмкін, Македонияда пайда болған, онда ұқсас жылан культтары ғасырлар бойы болған. Македониялықтар жыландардың құнарлылыққа байланысты сиқырлы күші бар деп сенген және осы тақырыпта бай мифологияға ие болған, мысалы, Зевстің жылан кейпінде Олимпианы жүктендіру туралы әңгіме.
The cult possibly originated in Macedonia, where similar snake cults had existed for centuries. The Macedonians believed snakes had magical powers relating to fertility and had a rich mythology on this subject, for example the story of Olympias's impregnation by Zeus disguised as a serpent.
Алғашқы жылдар
Алғашында бұл культ абстракцияға немесе жылан рухына емес, құдайдың бойын біздейтін нақты, физикалық жыланға табынған. Культ мифологиясына сәйкес, жылан Александр Асклепийдің жаңа бейнесінің келуін болжағаннан кейін пайда болды. Халық Абонутихтың базар алаңында түскі уақытта жиналғанда, осы бейне пайда болады деп күтілген кезде, Александр қаз жұмыртқасын алып, оны тіліп, ішіндегі құдайды көрсетті. Бір апта ішінде ол адам бойына жетіп, беті адам сияқты, соның ішінде ұзын сары шашымен бірге өсті. Осы сипаттамаға сәйкес келген бұл бейне, көрінеу, ғибадатханада пайда болған қуыршақ еді. Кейбір мәліметтерде Гликон – оқытылған жылан, қуыршақ баспен. Бұрынғы Македониялық жылан культтарындағыдай, ғибадатханадағы табынудың негізгі фокусы – өнімділік болды. Бала тумаған әйелдер жүкті болу ниетімен Гликонға құрбандықтар әкелді. Лукианның сөзіне қарағанда, Александр өз жамағатының арасында жүктілікті тудырудың сиқырдан басқа да жолдарына ие болған.
At least initially, the cult did not worship an abstraction or a spirit of a snake but an actual, physical serpent that was said to embody the god. According to the cult's mythology, the snake appeared after Alexander had foretold the coming of a new incarnation of Asclepius. When the people gathered in the marketplace of Abonutichus at noon, when the incarnation was supposed to occur, Alexander produced a goose egg and sliced it open, revealing the god within. Within a week, it grew to the size of a man with the features of a man on its face, including long blond hair. At this point, the figure resembling this description was apparently a puppet that appeared in the temple. In some references, Glycon was a trained snake with a puppet head. As with previous Macedonian snake cults, the focus of worship at the temple was on fertility. Barren women would bring offerings to Glycon in hopes of becoming pregnant. According to Lucian, Alexander had less magical ways of causing pregnancy among his flock as well.
Таралу және ықпал ету
160 жылға қарай Гликонға табынушылық, әрине, Эгей теңізінен тысқары тараған. Антиохиядағы сол кездегі бір жазуда: "Гликон бізді оба бұлтынан қорғайды" деген ұран тіркелген. Сол жылы Азияның губернаторы Публий Муммий Сизенна Рутилиан Гликонның оракулын қорғауға бел буды. Кейін ол Александрдың қызына үйленді. Лукианның сөзіне қарағанда, тағы бір римдік губернатор, Каппадокиядан, Гликонның оракулы оны Арменияда өлімге жеткізді, тіпті императордың өзі де осы культтан тыс қалған жоқ: Марк Аврелий Александрдан және оның жылан құдайынан болжамдар сұрады. Осы уақытта Абонотейхос, культ келгенге дейін шағын балықшылар ауылы, маңызды қалаға айналып, басқа атау – Ионаполис алды. Гликонның танымалдылығы қаланың өркендеуіне қаншалықты әсер еткені белгісіз. Сектаның төменгі әлеуметтік топтарда кең таралғанымен, кейін бірнеше маңызды римдік шенеуніктер мен лауазым иелері Гликонға және Александрдың болжамдарына сенушілер қатарына қосылды, соның ішінде сол кездегі император Марк Аврелий де бар еді. Үстем таптың осындай қолдауы және жыланның емдік қасиеттеріне қатысты бұрыннан бар сенімдердің үйлесуі Гликон культіне Рим әлемінің жаңа аймақтарында көптеген жақтастар табуға көмектесті. Көп ұзамай Гликонға табынушылық Дунай мен Евфрат арасындағы кең аумаққа тарады. Антонин Пийдің билігінің соңында басталып, 3 ғасырға дейін жалғасқан Гликонның құрметіне ресми римдік монеталар соғылды, бұл оның танымалдығын көрсетеді. Гликонның суреті бар римдік валюта 3 ғасырдың басында қолданыста болғандығы мәлім. Ол Констанца тарих және археология музейінде сақталады. Румыния бұл бірегей мүсінді 1974 жылы пошта маркасында, ал 1994 жылы 10 000 лейлік банкнотада бейнеледі. Ағылшын комикс жазушысы және оккультист Алан Мур өзін Гликонның рәсімдік сиқыршысы және жақтасы деп сипаттайды. Мурдің айтуынша, ол "ғаламды немесе одан да қауіпті нәрсені қолғап қуыршағы жасады" деген сенімге ұшырамас үшін, мүмкін жалған құдайға сенуді артық көреді.
By 160, the worship of Glycon had undoubtedly spread beyond the Aegean. An inscription from Antioch of that date records a slogan, "Glycon protect us from the plague cloud" that is consistent with the description we have from Lucian. Also in that year the governor of Asia, Publius Mummius Sisenna Rutilianus, declared himself protector of Glycon's oracle. The governor later married Alexander's daughter. According to Lucian, another Roman governor, of Cappadocia, was led by Glycon's oracle to his death in Armenia, and even the Emperor himself was not immune to the cult: Marcus Aurelius sought prophesies from Alexander and his snake god. Meanwhile, Abonoteichos, a small fishing village before the arrival of the cult, became an important town and accepted another name, Ionopolis. It is uncertain what role the popularity of Glycon played in the rise of the city. As the cult had an established popularity with the lower social strata, and later several important Roman functionaries and officials were counted among the believers in Glycon and the prophecies of Alexander, including the Emperor at the time, Marcus Aurelius. Such endorsement by the ruling classes coupled with pre existing superstitions of serpents as possessing healing powers, the cult of Glycon likely found no shortage of converts and adherents in new areas of the Roman world. In short order, Glycon worship was found throughout the vast area between the Danube and Euphrates. Beginning late in the reign of Antoninus Pius and continuing into the 3rd century, official Roman coins were struck in honor of Glycon, attesting his popularity. The Roman currency bearing the image of Glycon is known to have been in active circulation during 3rd century AD, It is on display at the Constanța History and Archaeology Museum. Romania commemorated this unique sculpture on a postage stamp in 1974, and on a bank note of 10,000 lei in 1994. Alan Moore, the English comic book writer and occultist, describes himself as a ceremonial magician and devotee of Glycon. Moore states he prefers the belief in a probable hoax deity "because [he is] not likely to start believing that glove puppet created the universe or anything dangerous like that."