1475 ж. жазылған «Formicarius» кітабы – еуропалық колдовство тарихындағы маңызды еңбек. Қолдовство, сиқыр, әйелдердің сотталуы туралы алғашқы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Иоганнес Нидердің 1475 жылғы сиқыршылық туралы кітабы
кітап
1475 book on witchcraft by Johannes Nider
the book
1436–1438 жылдары Флоренция кеңесі кезінде Иоганнес Нидер жазған және 1475 жылы алғаш рет басылған «Формикарий» кітабы, сиқыршылықты талқылайтын екінші кітап (бірінші кітап – Альфонсо де Спинаның «Форталитиум Фидей» кітабы) болып табылады. Нидер кітаптың бесінші бөлімінде сиқыршылық мәселесіне тоқталды. Ол ізбасарларынан айырмашылығы, «Сиқыршылардың мерекесі» идеясын күшейтпеді және сиқыршылардың түнде ұша алатынына күмәнданды. 1470 жылдардан 1692 жылға дейінгі он бесінші және он алтыншы ғасырдың басындағы басылымдарынан 25-тен астам қолжазба көшірмесі сақталған «Формикарий» кітабы, ерте заманауи Еуропадағы сиқыршылыққа қатысты сот процестерінің тарихын зерттеу үшін маңызды еңбек болып табылады, себебі ол 15 ғасырдың бірінші жартысындағы осы құбылыстың бастапқы кезеңін ашады. Нидер – сиқыршылық туралы көзқарасты оның қазіргі түсінігіне айналдырған алғашқылардың бірі болды. Он бесінші ғасырға дейін, сиқырлы амалдарды білімді ер адамдар күрделі рәсімдер арқылы орындаған. Нидердің «Формикарий» кітабында сиқыршы білімсіз және көбінесе әйел ретінде сипатталады. Кез келген адамның жай ғана шайтанға адалу арқылы сиқырлы әрекеттер жасауы мүмкін деген ой сол кездегі адамдарды қорқытты және олардың сиқыршылықтан қорқуына себеп болды. Сиқыршының басым түрі әйел болуы да кейбір адамдарды таң қалдырды. Нидер әйелдердің мұндай іске қабілетті екенін олардың физикалық, зиялық және моральдық жағынан кемшіліктері бар деп түсіндірді. Бұл еңбек сол заманның танымал тұлғалары туралы ақпараттармен де маңызды, соның ішінде Скавиус атты сиқыршы, ол бірнеше рет жауларынан тышқанға айналып қашу арқылы құтылған. Өлімі алдында Скавиус Стетленді сиқыршылыққа үйреткен. Кітап атауының латынша мағынасы – «құмырсқалар колониясы», бұл Нақыл сөздер 6:6-ға сілтеме жасайды. Нидер құмырсқалар колониясын үйлесімді қоғамның метафорасы ретінде пайдаланған.
The Formicarius, written 1436–1438 by Johannes Nider during the Council of Florence and first printed in 1475, is the second book ever printed to discuss witchcraft (the first book being Alphonso de Spina's Fortalitium Fidei). Nider dealt specifically with witchcraft in the fifth section of the book. Unlike his successors, he did not emphasize the idea of the Witches' Sabbath and was skeptical of the claim that witches could fly by night. With over 25 manuscript copies from fifteenth and early sixteenth century editions from the 1470s to 1692, the Formicarius is an important work for the study of the origins of the witch trials in Early Modern Europe, as it sheds light on their earliest phase during the first half of the 15th century. Nider was one of the first to transform the idea of sorcery to its more modern perception of witchcraft. Prior to the fifteenth century, magic was thought to be performed by educated males who performed intricate rituals. In Nider's Formicarius, the witch is described as uneducated and more commonly female. The idea that any persons could perform acts of magic simply by devoting themselves to the devil scared people of this time and proved to be one of the many factors that led people to begin fearing magic. The idea that the magician was primarily female was also shocking to some. Nider explained that females were capable of such acts by pointing out what he considered their inferior physical, mental, and moral capacity. The work is further of note for its information regarding notably infamous figures of the time, one of whom was the sorcerer Scavius, who reputedly escaped his enemies on multiple occasions by metamorphosing into a mouse. Prior to his death, Scavius was responsible for the tutelage of Stedelen in witchcraft. The title is Latin for "the ant colony", an allusion to Proverbs 6:6. Nider used the ant colony as a metaphor for a harmonious society.
Контекст
"Формикарий" 1436-1438 жылдар аралығында, Нидер Вена университетінің теологиялық факультетінде оқып жүрген кезінде жазылған. Кітапта келтірілген оқиғалар мен мысалдар оның жеке тәжірибесінен және діни лауазымдағы тұлғалармен, сондай-ақ қарапайым халықпен болған әрекеттесуінен алынған. Бұл есептердің көпшілігі қазіргі Швейцария, Оңтүстік Германия, Австрия және Оңтүстік Рейнланд аймағындағы кейінгі ортағасырлық діни атмосфераны көрсетеді. Осы аймақта кітап ең көп таралған. Флоренция соборы – Нидер көптеген екінші қол әңгімелерді естіген орын. Құпияға қатысты көптеген оқиғалар Симме аңғарында болған және Нидерге бұл аймақта көптеген құпия сот процестерін өткізген Берн қалалық Питер айтқан. Әр тақырып теологтың қағидасына сәйкес, ол Киелі кітап, Патристика немесе схоластикалық әдебиеттерді оқып береді. Әрбір жағдайда студент тез жалықып, қазіргі заманғы мысалдарды сұрайды. Теолог осы мысалдарды ұсынғаннан кейін, студент Нидер жалған түсініктерді жою үшін пайдаланған нақтылау сұрақтарын қояды. Төртінші кітапта қасиеттілер мен басқа да ізгі адамдардың қасиеттері құмырсқаның өмірлік циклының кезеңдері арқылы сипатталады. Бесінші кітап, құпиялар туралы, құмырсқалардың түстеріне негізделген. Сонымен қатар, әр кітаптың он екі тарауы құмырсқалар өмірінің алпыс жағдайының біріне сүйенген. Құмырсқаларды христиандық сенім мен практиканың әртүрлі аспектілерінің метафорасы ретінде пайдаланудың бұл күрделі жүйесі әр тараудың басындағы бірнеше жолдарда ғана толыққанды көрсетіледі, содан кейін Нидер құмырсқаларға сілтеме жасамай, қарастырғысы келген тақырыпқа назар аударады. Кітаптың басты мақсаты – христиан қоғамының барлық деңгейлерінде реформаларды ынталандыру құралы болу. Нидер өзінің ұстаз-оқушы әңгімелерін діни қызметкерлерге өз ойларының дұрыстығына көндіру үшін пайдаланды, дін қызметкерлерін қарапайым халық арасында тарата алатын әңгімелермен қамтамасыз етті және оларға жиі кездесетін сұрақтар мен қате түсініктерді шешуге көмектесті. Доминикан реформаторы Нидер кітапты көптеген адамдарға жеткізу үшін оны үгіт-насихаттарда қолдануды жоспарлаған.
The Formicarius was written between 1436 and 1438, while Nider was part of the theological faculty at the University of Vienna. The stories and examples that he presents throughout the book are taken from his own experiences and from his interactions with clerical and lay authorities. Most of these accounts are representative of the late medieval religious atmosphere of what is now Switzerland, southern Germany, Austria, and the southern Rhineland. This region is also where the book was most widely read. The Council of Florence is where Nider was exposed to many of the second hand stories he recounts. Many of the stories relating to witchcraft take place in the Simme Valley and were told to Nider by Peter of Bern, who had conducted many witch trials in the region. Every topic follows the formula of the theologian reciting biblical, patristic, or scholastic literature. In each case, the student quickly becomes bored and asks for contemporary examples. After the theologian presents these, the student asks clarifying questions that Nider used to dispel what he saw as common misconceptions. The fourth book deals with the virtues of saints and other holy people, using the stages of an ant's life cycle. The fifth book, on witches, is structured around the colors of ants. Additionally, each of the twelve chapters of each book was based on one of sixty conditions of ants' lives. This complex system of using ants as metaphors for various aspects of Christian belief and practice is only really addressed in the first few lines of each chapter, after which Nider focuses on whatever theme he means to address with almost no further reference to ants. It is primarily meant to be used as a means for encouraging reform at all levels of Christian society. Nider used his teacher pupil storytelling device as a means of convincing the ecclesiastical class of the validity of his points, supplying priests with stories they could spread among the laypeople, and aiding those priests in tackling common questions and misconceptions they would likely encounter. Nider, a Dominican reformer himself, intended the book to reach as wide an audience as possible through its use in popular sermons.