Кіріспе

Музыкалық психология немесе музыка психологиясы психология және музыкологияның екі саласының да бір бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін. Ол музыкалық мінез-құлық пен тәжірибені, соның ішінде музыканы қабылдау, жасау, оған жауап беру және күнделікті өмірге енгізу процестерін түсіндіруге және түсінуге мақсает қояды. Қазіргі заманғы музыкалық психология көбінесе эмпирикалық болып табылады; оның білімі адамдармен жүйелі түрде байқау және өзара әрекеттесу арқылы жиналған деректерді интерпретациялау негізінде дамиды. Музыкалық психология – музыкалық орындау, композиция, білім беру, сын, терапия және адамның көзқарасы, дағдылары, орындалуы, интеллектуалдық қабілеттері, шығармашылығы және әлеуметтік мінез-құлқы сияқты көптеген салалар үшін маңызды зерттеу саласы. Музыкалық психология музыкологияның және музыкалық практиканың психологиялық емес аспектілерін түсінуге көмектеседі. Мысалы, ол әуен, гармония, тоналдық, ырғақ, метр және форма сияқты музыкалық құрылымдарды қабылдау және есептеулік модельдеуді зерттеу арқылы музыка теориясына үлес қосады. Музыка тарихындағы зерттеулер музыкалық синтаксистің тарихын жүйелі түрде зерттеуден немесе композиторлар мен композициялардың психологиялық талдауларынан, олардың музыкасына қатысты қабылдау, эмоционалдық және әлеуметтік жауаптарға байланысты пайда көре алады.

Ерте тарихы (1850 жылға дейінгі)

19-ғасырға дейін дыбыс және музыкалық құбылыстарды зерттеу негізінен питч пен тембрдің математикалық модельдеуіне бағытталған. Ғасырдың басында құрылымдық психология гештальт психологиясы мен бихевиоризмге ұступи келіп, музыкалық психология оқшау дыбыстар мен элементтерді зерттеуден асып, олардың өзара байланыстарын және адамның оларға реакциясын қабылдауға көшті, алайда визуалды қабылдау саласындағы жұмыстардан қалып қойды.

Қазіргі заманғы (1960-нан қазіргі уақытқа дейін)

ХХ ғасырдың екінші жартысындағы музыка психологиясы теориялық және қолданбалы салалардың кең ауқымын қамтуға дейін кеңейді. 1960 жылдардан бастап бұл сала танымдық ғылыммен бірге дамыды, соның ішінде музыканы қабылдау (әсіресе биіктік, ырғақ, үйлесімділік және әуен), музыкалық даму және қабілеттілік, музыка орындау және музыкаға эмоционалдық жауаптар сияқты зерттеу салаларын қамтыды. Когнитивтік психологияның әдістері музыкалық мінез-құлық пен тәжірибені объективті зерттеуге мүмкіндік бергенімен, нейроғылымның теориялық және технологиялық жетістіктері 21-ші ғасырда музыка психологиясының бағытын айтарлықтай қалыптастырды. Музыка психологиясының 20 және 21 ғасырлар бойы өсіп-дамуына байланысты, осы саладағы әдебиетте тиісті кері байланыс формалары жетіспейді. Бұл, бір жағынан, сынақ процесіндегі қаталдық пен жүйеліліктердің жетіспеуіне байланысты. Көбірек эмпирикалық негізделген зерттеулер осы саланы одан әрі дамытуға көмектесер еді. Музыка психологиясының көп бөлігі батыс контекстіндегі музыкаға бағытталған болса, этномузыкологиямен бірге бұл сала мәдениеттер арасында музыканы қабылдау және орындаудың айырмашылықтарын зерттеу үшін кеңейді. Сондай-ақ, ол қоғамдық сфераға да енді. Соңғы жылдары бірнеше бестселлерлік ғылыми-популярлық кітаптар осы саланы қоғамдық талқылауға әкелуге көмектесті, атап айтқанда Дэниел Левитиннің «Бұл сіздің миыңыз музыкаға жауап береді» (2006) және «Жер алты әнмен» (2008), Оливер Сакстың «Музыкофилия» (2007) және Гэри Маркустың «Гитара нөл» (2012) кітаптары. Сонымен қатар, «Моцарт эффектісі» зерттеушілер, педагогтар, саясаткерлер және қоғам арасында классикалық музыканы тыңдау, білім беру және интеллект арасындағы байланыс туралы ұзақ пікірталас тудырды.

Түсінік пен таным

Музыкалық психологияның көптеген зерттеулері музыкалық іс-әрекеттерді қолдайтын танымдық процестерді – қабылдау, түсіну, есте сақтау, назар және орындау сияқтыларын түсінуге бағытталған. Бұл теориялар бастапқыда психоакустика және сезімтану салаларында қалыптасса, қазіргі кезде нейроғылым, когнитивтік ғылым, музыка теориясы, музыка терапиясы, компьютерлік ғылым, психология, философия және тіл білімі сияқты салаларды да қамтиды.

Сезімталдық

Музыка тыңдаушыларда тұрақты түрде эмоционалдық жауаптар тудырады, ал адамның сезімі мен музыка арасындағы байланыс тереңінен зерттелген. Зерттеулерге сәйкес, музыка тыңдау адамның көңіл-күйіне әсер етеді. Музыканың темпі мен стилі – бұл адамның көңіл-күйіне оң немесе теріс әсер ететінін анықтайтын басты факторлар. Сонымен қатар, музыка тыңдау ой-қиялы мен шығармашылықты арттырып, шаршауды азайтады. Бұл факторлардың барлығы жұмыс процесін жақсартуға және музыка тыңдау кезінде атқарылатын қызметтің тиімді нәтижелеріне алып келеді. Осыдан музыка тыңдау арқылы қызмет атқару өнімділікті арттырудың және жалпы тәжірибені жақсартудың керемет жолы деген қорытындыға келеміз. Музыканың эмоционалдық мағынасын түсіну қабілеті, дауыстар мен музыкалық дыбыстардың эмоционалдық мағынасын өңдейтін ортақ нейрондық жүйеге байланысты болуы мүмкін деген болжам бар. Эмоционалдық жауаптардан өзге, музыка адамдардың өмір салтына әсер етіп, "тартымды" деген ұғымды өзгертеді. Музыка адамның барлық қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмаса да, сезімдер мен эмоцияларды өзгертуде маңызды рөл атқарады.

Нейропсихология

Музыканы қабылдау және орындаудың негізінде жатқан танымдық процестерге қатысты миға негізделген механизмдерді зерттеуге көп көңіл бөлінеді. Бұл мінез-құлықтарға музыка тыңдау, орындау, шығару, оқу, жазу және қосымша іс-әрекеттер кіреді. Сонымен қатар, музыкалық эстетика мен музыкалық сезімдердің мидағы негіздеріне де көбірек мән берілуде. Осы саладағы ғалымдар когнитивтік нейроғылым, неврология, нейроанатомия, психология, музыка теориясы, компьютерлік ғылым және басқа да ұқсас салаларда білім алады. Олар функционалдық магниттік-резонанстық бейнелеу (fMRI), транскраниалды магниттік стимуляция (TMS), магнитоэнцефалография (MEG), электроэнцефалография (EEG) және позитрондық эмиссиялық томография (PET) сияқты әдістерді қолданады. Музыка орындаудың танымдық процесі моторлық және есту жүйелеріндегі нейрондық механизмдердің өзара әрекеттесуін талап етеді. Орындаудағы әрбір қимыл келесі қимылға әсер ететін дыбыс тудырады, бұл күрделі сенсорлы-моторлық байланысқа алып келеді.

Өңдеу қышқылы

Түсірілетін биіктік әдетте негізгі жиілікке байланысты, бірақ бұл байланыс тек сол негізгі жиілікке сәйкес келетін гармоникалардың болуы арқылы да жүзеге асуы мүмкін. Физикалық стимулда сәйкес негізгі жиілік болмаса да биіктікті қабылдау құбылысы "жоғалған негізгі биіктік" деп аталады, бұл мұндай нейрондық механизм биіктік тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Биіктік тұрақтылығы – бұл дыбыстық қасиеттердегі, мысалы, күшінде, уақытша қабықшасында немесе тембрындағы өзгерістерге қарамастан, бірдей биіктікті сезіну қабілеті. Осы деректер дыбысты өңдеудің иерархиялық жүйесін көрсетеді, онда дыбыстық стимулдың абстрактілі қасиеттері өңдеу жолдары бойынша одан әрі өңделеді.

Абсолюттік биіктік

Абсолюттік дыбыс қабілеті (АДҚ) – музыкалық дыбыстың биіктігін анықтау немесе сыртқы эталондық дыбыссыз, белгілі бір биіктікте музыкалық дыбыс шығару қабілеті. Зерттеушілердің пікірінше, АДҚ 10 000 адамның біреуінде кездеседі. Бұл қабілеттің туа біткені немесе үйренгені туралы пікірлер әртүрлі, генетикалық негізі мен қабілетті үйренуге болатын "нақты кезең" туралы дәлелдер бар, әсіресе ерте жастағы музыкалық біліммен байланысты.

Өңдеу ырғағы

Мінез-құлық зерттеулері ырғақ пен биіктікті жеке-жеке қабылдауға болатынын, бірақ олар музыкалық қабылдауды қалыптастыру үшін бір-бірімен өзара әрекеттесетінін көрсетеді. Ми жарақаты бар пациенттерде дыбыстық ырғақты ажырату және қайталау туралы зерттеулер осы функцияларды уақытша бөлігінің дыбыстық аймақтарымен байланыстырды, бірақ тұрақты орналасуы немесе жақтандырылуы анықталған жоқ. Нейропсихологиялық және нейробейнелеу зерттеулері мидың қозғалыс аймақтары ырғақтарды қабылдау мен жасауға үлес қосатынын көрсетті. Тіпті қатысушылар тек ырғақтарды тыңдайтын зерттеулерде де базальді ганглиялар, мишақша, дорсальды премоторлық қабықша (dPMC) және қосымша моторлық аймақ (SMA) жиі қатысады. Музыканы төмендетілген дыбыспен тыңдау қысым мен қан қысымын төмендетіп, көңіл-күйді, еңбекқорлықты және есте сақтауды жақсарта алады. Музыканы орташа дыбыспен тыңдау оның тиімділігін арттырады. Бұл, сіз құлақтың нәзік бөліктерін зақымдау қаупінсіз музыка тыңдаудың барлық пайдалы әсерлерін аласыз, себебі осылай болады.

Музыкалық оқытудың нейрондық корреляттары

Музыкалық жаттығусыз адамдарда да естілу-қимыл өзара әрекеттесуін байқауға болады, бірақ музыканттар аудио және мотор жүйелері арасындағы ұзақ мерзімді және бай байланыстардың болуына байланысты зерттеу үшін өте қолайлы топ болып табылады. Музыканттардың анатомиялық бейімделулері олардың жаттығуларымен сәйкес келетіні дәлелденді. Басқа зерттеулер ерте музыкалық білімнің сөзді оқуға жағымды әсер ететінін көрсеткен, кеңістіктік маңызы бар визуалды ақпаратты өңдеу үшін оң жақтағы қосымша "ноталық визуалды аймақтың" мамандануын дамыту арқылы (яғни, пентаграмма, тактар және т.б.). Бұл нейропластикалық эффект беткі дислексияның алдын алуға көмектеседі. Музыкалық білім жаңа аудио-визуомоторлық байланыстардың қалыптасуын да қамтиды, бұл дыбыстар мен оларға сәйкес музыкалық қимылдар арасындағы қате байланысты анықтауға және музыкалық аспапта ойнауды үйренуге мүмкіндік береді.

Көлік бейнелері

Бұрынғы нейросуреттеу зерттеулері музыкант емес адамдар музыкалық бөліктерді еститінін көзге елестеткен кезде SMA және премоторлық аймақтарда, сондай-ақ есту қабығында белсенділіктің тұрақты түрде байқалатынын көрсетті. Музыканттардан орындауды елестетуді сұрағанда, SMA және премоторлық аймақтардың жұмыс іспеттес екендігі де хабарланды.

Психоакустика

Психоакустика – дыбыс қабылдауын ғылыми тұрғыдан зерттеу. Көбірек нақтылайтын болсақ, бұл дыбысқа (соның ішінде сөйлеу мен музыкаға) байланысты психологиялық және физиологиялық реакцияларды зерттейтін ғылым саласы. Зерттеу тақырыптарының қатарында музыкалық дыбыстардың тоны, тембрі, күші және ұзақтығын қабылдау, сондай-ақ мұндай зерттеулердің музыканы тану немесе музыканың қабылданатын құрылымы үшін маңыздылығы жатыр; әрі естілу иллюзиялары мен адамдардың дыбысты қалай анықтайтыны, бұл музыкалық шығармалар жазу және музыка орындауға арналған кеңістіктерді жобалау үшін маңызды болуы мүмкін. Психоакустика – психофизиканың бір бөлігі.

Когнитивтік музыкология

Когнитивтік музыка ғылымы – музыканы және танымды түсіну мақсатымен музыкалық білімді есептеу арқылы модельдеумен айналысатын таным ғылымының бір саласы. Когнитивтік музыка ғылымы музыканы тану және музыканың когнитивтік нейробиологиясы салаларынан әдістемелік қағидаларының айырмашылығымен ерекшеленеді. Когнитивтік музыка ғылымы музыкаға қатысты білімді зерттеу үшін компьютерлік модельдеуді пайдаланады және оның тамырлары жасанды интеллект пен таным ғылымында жатыр. Компьютерлік модельдерді қолдану теорияларды жасау және тексеру үшін нақты, өзара әрекеттесетін ортаны ұсынады. Бұл салааралық ғылым мидағы тіл мен музыка арасындағы ұқсастықтар сияқты мәселелерді зерттейді. Зерттеулерде нейрондық желілер және эволюциялық бағдарламалар сияқты биологиялық үлгілерге негізделген есептеу модельдері жиі қолданылады. Бұл сала музыкалық білімнің қалай бейнеленгенін, сақталғанын, қабылданатынын, орындалатынын және жасалатынын модельдеуге тырысады. Жақсы құрылымдалған компьютерлік ортаны пайдалану арқылы осы танымдық құбылыстардың жүйелі құрылымдарын зерттеуге болады.

Эволюциялық музыкология

Эволюциялық музыкология "музыканың пайда болуы, жануарлардың әндері, музыка эволюциясының түйіндемелік қысымдары" және "музыка эволюциясы мен адам эволюциясы" мәселелерін зерттейді. Ол эволюциялық теория тұрғысынан музыканы қабылдау және музыкалық қызметті түсінуге ұмтылады. Чарльз Дарвин музыканың бейімделуге қабілетті артықшылығы болуы мүмкін екенін және ол бастапқы тіл ретінде пайда болған болуы мүмкін деген болжам жасады, бұл музыка эволюциясының әртүрлі теорияларын тудырды. Басқаша пікір бойынша, музыка тілдік эволюцияның жанама өнімі болып табылады; ол сезімдерді қуанту үшін ғана жасалған, тіпті бейімделуге қабілетті функциясы жоқ "естілуге арналған тәтті торт" сияқты. Алайда, көптеген музыка зерттеушілері осы пікірге қарсы шықты.

Мәдениеттік айырмашылықтар

Адамның мәдениеті немесе ұлты оның музыканы қабылдауына, оның ішінде талғамдарына, эмоционалдық реакциясына және музыкалық есте сақтауына әсер етеді. Музыкалық талғамдар бала кезінен бастап мәдени жақын музыкалық дәстүрлерге қарай бейімді болады, ал ересектердің музыкалық шығарманың эмоциясын анықтауы мәдени ерекшеліктермен қатар, жалпыға ортақ құрылымдық ерекшеліктерге де байланысты. Сонымен қатар, адамдардың музыкалық есте сақтау қабілеті, оларға жақын мәдениеттегі музыканы, жат мәдениеттегі музыкадан жақсырақ есте сақтайды.

Қолданбалы зерттеу салалары

Музыкалық психологияның көптеген зерттеу салалары күнделікті өмірдегі музыканың қолданылуымен қатар, әуесқой және кәсіби музыканттардың тәжірибесі мен қызметіне назар аударады. Әрбір тақырып жоғарыда сипатталған салалардың бірінен немесе бірнешесінен алынған білім мен техникаларды қолдануға мүмкіндік береді. Осындай салаларға мыналар кіреді:

Музыкалық артықшылық

Тұтынушылардың музыкадағы таңдаулары Big Five тұлғалық қасиеттерімен байланысты зерттелді: жаңалыққа ашықтық, мейірімділік, экстраверсия, невротизм және ұқыптылық. Жалпы, өзгергіш қасиеттер (жаңалыққа ашықтық және экстраверсия) тұрақты қасиеттерге (мейірімділік, невротизм және ұқыптылық) қарағанда музыкалық әуесқойлыққа күштірек әсер етеді. Жыныстың таңдауға әсер ететіні көрсетілді, ерлер музыканы көбінесе танымдық себептермен, ал әйелдер – эмоционалдық себептермен таңдайды. Көңіл-күй мен ностальгиялық байланыстар да музыкалық әуесқойлықпен байланысты екені анықталды.

Фондық музыка

Фондық музыканы зерттеу музыкалық емес тапсырмаларға музыканың әсерін, соның ішінде әртүрлі түрлері, ортасы немесе стильдері болғанда мінез-құлықтағы өзгерістерді қарастырады. Зертхана жағдайында музыка танымдық тапсырмалардың (жад, назар және түсіну) нәтижесіне оң және теріс әсер ете алады. Жарнама құралы ретінде кеңінен қолданылатын музыка маркетингтік стратегияларға, жарнаманы түсінуге және тұтынушылардың таңдауына да әсер етеді. Фондық музыка оқуға, жұмыс жады мен есте сақтауға, емтихан тапсыру кезіндегі нәтижеге, сондай-ақ танымдық бақылау тапсырмаларында назар шоғырландыруға ықпал етеді. Фондық музыканы жалыққанды жеңілдету, жағымды көңіл-күй тудыру және жеке кеңістікті сақтау үшін де пайдалануға болады. Әртүрлі мелодиялар мен дыбыстар тыңдаушының санасын сергітіп, алаңдаушылықты басады. Мысалы, атональды музыканы тыңдау жүрек соғуының төмендеуіне (қорқыныштан туындаған брадикардия) және қан қысымының (диастолалық және систолалық) көтерілуіне алып келуі мүмкін, бұл ояру мен назардың күшеюін, психологиялық кернеуді және мазасыздықты көрсетеді.

Музыканың маркетингте қолданылуы

Радио және телеарналардағы жарнамаларда музыка мазмұнды еске түсіруде, өнімді сатып алу ниетінде және жарнама мен брендке қатысты көзқарастарда маңызды рөл атқарады. Музыканың маркетингке тигізетін әсері радио жарнамаларында зерттелген. Жарнама музыкасының ең маңызды аспектілерінің бірі – «музыкалық үйлесім», яғни жарнамадағы және әннің мазмұнындағы сигналдардың арасындағы сәйкес келу деңгейі. Жарнамалар мен музыка лирикалық және аспаптық түрде үйлесімді немесе үйлесімсіз болуы мүмкін. Музыканың тембрі, темпі, мәтіні, жанры, көңіл-күйі, сондай-ақ белгілі бір музыкамен байланысты жағымды немесе жағымсыз ассоциациялар жарнама мен өнімнің мәніне сәйкес келуі керек. Бір зерттеуге сәйкес, өзіңіз ұнататын музыка жанрын тыңдау жұмыс орнында өнімділікті арттырады, бірақ басқа зерттеулер жұмыс істеген кезде музыка тыңдау алаңдатуға себеп болуы мүмкін екенін, бұл ретте дыбыстың күші мен мәтіннің мазмұны рөл атқаратынын көрсетті. Музыка тыңдау мен өнімділіктің арақатынасына әсер ететін басқа факторларға музыкалық құрылым, тапсырманың күрделілігі және музыканы таңдау мен пайдалануға бақылау деңгейі жатады.

Музыкалық қабілет

Музыкалық қабілет – адамның музыкалық қызмет үшін қажетті дағдылар мен білімді меңгеруге туа біткен қабілеті, және ол оқудың жылдамдығына және қол жеткізілетін деңгейге әсер етуі мүмкін. Осы саладағы зерттеулер қабілеттің бөліктерге бөлінуіне немесе жалғыз тұжырым ретінде қарастырылуына, маңызды жетістіктерге қол жеткізбес бұрын қабілетті өлшеуге болатынына, жоғары қабілеттің жетістіктерді болжауына, қабілеттің қаншалықты мұрагерлікпен берілетініне және қабілет туралы мәселелердің білім беру принциптеріне қандай әсер ететініне бағытталған.

Денсаулыққа арналған жәрдемақылар

Ғылыми зерттеулер ән айтудың адам денсаулығына оң әсер ететінін көрсетеді. Хорға қатысқан студенттердің өздерінен алынған мәліметтерге негізделген алдын ала зерттеуде, өкпе сыйымдылығының артуы, көңіл-күйдің жақсаруы, стрестің азаюы, сондай-ақ әлеуметтік және рухани пайдалар сезілгені анықталды. Дегенмен, өкпе сыйымдылығын салыстыра зерттеген бір ескі зерттеуде, кәсіби вокалдық білімі бар және жоқ адамдарды салыстырғанда, өкпе сыйымдылығының артуы туралы мәлімдемелерді қолдауға мүмкін болмады. Ән айту стресті азайту арқылы иммундық жүйеге жағымды ықпал етеді. Бір зерттеуде ән айту және хор музыкасын тыңдау стресс гормондарының деңгейін төмендетіп, иммундық функцияны арттыратыны анықталды. Ән айту мен денсаулық арасындағы байланысты зерттеу мақсатымен 2009 жылы "Ән айтудағы ғылыми зерттеулерді дамыту" (AIRS) атты халықаралық ынтымақтастық құрылды. Ән айту қатысушыларға физикалық, когнитивтік және эмоционалдық пайда әкеледі. Көптеген әншілер сахнаға шыққанда, алаңдауларын ұмытып, әнге толыққанды назар аударады. Ән айту адамның жалпы денсаулығы мен әл-ауқатын арттырудың кеңінен танымал тәсіліне айналуда, бұл өз кезегінде стресті азайту, эндорфиндерді бөліп шығару және өкпе сыйымдылығының артуы арқасында қатерлі ісік сияқты аурулармен күресуға көмектеседі.

Миға әсері

Джон Дэниел Скотт және басқалар "ән айтатындар бақыттырақ болуға бейім" екенін айтты. Өйткені "ән айту ләззат пен денсаулықпен байланысты нейротрансмиттерлердің деңгейін көтереді". Адамзаттың музыка, әсіресе ән айту тарихы ұзақ. Музыка тіпті әлеуметтік байланыстың ерте түрі ретінде қолданылған деген болжам бар. Savage және авторлар (2020) былай деді: Әндер жеке тұлғалар арасындағы әлеуметтік-мәдени байланысты анықтау үшін де қолданылған, себебі әндер әдетте әртүрлі болады. Егер екі адам бір әнді білсе, олардың бұрынғы буынмен байланысы болуы мүмкін (7), өйткені ән көбінесе жақсы есте қалады. Savage және авторлар музыка мен ән айту тілге дейін адамдарда пайда болған деген дәлелдер келтіреді. Сонымен қатар, Левитин өзінің "Музыка және сіздің миыңыз" атты еңбегінде "музыка біздің адамға жақын ата-бабаларымызды тілдік қарым-қатынасқа дайындаған әрекет болуы мүмкін" және "ән айту біздің түрге моторикалық дағдыларды жетілдіруге көмектескен болуы мүмкін, бұл дауыстық сөйлеуге қажетті бұлшықеттерді бақылауды дамытуға жағдай жасады" (260) деп мәлімдейді. Ал екінші жағынан, ол Пинкерді келтіреді, ол "тіл – бейімделу, ал музыка – тілге сүйенген эволюциялық жағдай" (248) деп сараптап айтқан.

Денеге әсері

Tenovus Cancer Care компаниясының жақында жүргізген зерттеуінде, хорда бір сағат ән айту қатерлі ісікпен ауыратын науқастардың иммундық белоктарының деңгейін көтеріп, олардың жалпы денсаулығына жағымды әсер ететіні анықталды. Зерттеу, ән айтудың науқастарды қажетті емді алу үшін ең жақсы психикалық және физикалық жағдайға келтіруге көмектесу мүмкіндігін қарастырады. Бұл, стресс гормондарының деңгейін төмендетіп, иммундық жүйенің цитокин деген белоктарының мөлшерін арттыру арқылы, организмнің аурулармен күресу қабілетін жақсартады. Зерттеуде музыкалық жетекші және аккомпаниатор: «Ән айту тыныс-деміңді бақылау, бұлшық қозғалысы, дұрыс айту сияқты физиологиялық пайдаларды сыйлайды, сондай-ақ ақпаратты өңдеудің оқулық артықшылықтарын да ұсынады» дейді. Дұрыс айту және сөйлеуге қатысты пайдалар, төменде сипатталған тілдік артықшылықтармен байланысты. 2011 жылы Toronto Star газетінде жарияланған мақалада айтылғандай, кейбіреулер, музыкалық қабілетіне қарамастан, барлығының ән айтуы денсаулыққа пайдалы деп ұсынады. Ән айту, жинақталған эмоцияларды босату арқылы қан қысымын төмендетеді, демалысты күшейтеді және жақсы естеліктерді еске түсіреді. Бұл сонымен қатар әншілерге оңай дем алуға мүмкіндік береді. Өкпе аурулары және созылмалы өкпе ауруларымен ауыратын науқастар, аптасына екі рет ән айту арқылы өздерінің симптомдарынан жеңілдік көреді. Тыныс алумен байланысты аурулардан басқа, ән айту инсульттан зардап шеккендерге сөйлеу және ойларын ән арқылы жеткізу қабілетін қайта дамытуда да көптеген пайда әкеледі. Ән айту мидың сол жағы жұмыс істемей қалғанда оң жағын белсендіреді (сол жақ мидың сөйлеуге жауапты бөлігі), сондықтан ән айту, емделу кезеңінде сөйлеуге тамаша балама болатыны анық.

Энциклопедиялық жазбалар

Палмер, Кэролайн және Мелисса К. Юнгерс (2003): Музыкалық таным. Линн Надел: Когнитивтік ғылым энциклопедиясы, 3-том, Лондон: Nature Publishing Group, 155–158 бб. Дойч, Диана (2013): Музыка. "Оксфорд музыкалық библиографиясы" редакторы Дунн, Д. С. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. 2013, Web сілтемесі. Томпсон, Уильям Форд (2014): "Музыка әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарында: энциклопедия". Sage Publications Inc., Нью-Йорк.

Кіріспе оқу

Дэй, Кингсли (2004 жылдың 21 қазаны). "Музыка мен сана: танымның кілтін ашу". Observer онлайн. Журден, Роберт (1997). Музыка, ми және шаттық: Музыка қалай қиялымызды баурап алады. Нью-Йорк: Уильям Морроу және компания. Хонинг, Хенкян (2013). "Музыкалық таным. Тыңдау ғылымы (2-ші басылым)". Нью-Брансуик, Н. Дж.: Транзакция баспасы. Левитин, Д. Дж. (2006). "Бұл сіздің миыңыз музыкада: Адамның құштарлығы туралы ғылым". Нью-Йорк: Даттон. Маргулис, Элизабет Хеллмут (2018). Музыка психологиясы: Ұзақ емес кіріспе. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. Маргулис, Элизабет Хеллмут (2013). Қайталау: Музыканың санаға әсері. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы. Снайдер, Боб (2000). "Музыка және естелік: кіріспе". MIT Press. J. P. E. Harper Scott және Jim Samson "Музыканы зерттеуге кіріспе", 4-тарау: Джон Ринк, Музыка психологиясы, (Кембридж университетінің баспасы, 2009), 60-бет.

Жоғары оқу

Д. Дойч (ред.) (1982). Музыка психологиясы, 1-басылым. Нью-Йорк: Academic Press. Д. Дойч (ред.) (1999). Музыка психологиясы, 2-басылым. Сан-Диего: Academic Press. Д. Дойч (ред.) (2013). Музыка психологиясы, 3-басылым. Сан-Диего: Academic Press. Даулинг, У. Джей және Харвуд, Дэн Л. (1986). Музыкалық таным. Сан-Диего: Academic Press. Халлам, Кросс және Тхаут (ред.) (2008). Музыка психологиясының Оксфорд нұсқаулығы. Оксфорд: Oxford University Press. Крумхансл, Кэрол Л. (2001). Музыкалық питчтің танымдық негіздері. Оксфорд: Oxford University Press. Патель, Анирудх Д. (2010). Музыка, тіл және ми. Нью-Йорк: Oxford University Press. Парнкатт, Р. (1989). Гармония: Психоакустикалық тәсіл. Берлин: Springer. Провербио, А. М. (2019). Музыканың танымдық нейронағылымы: Өнер мен ғылымдағы музыкалық ми. Zanichelli, Болонья. Слобода, Джон А. (1985). Музыкалық ой: Музыканың танымдық психологиясы. Оксфорд: Oxford University Press. Лердал, Ф. және Джекендофф, Р. (1996). Тональды музыканың генеративтік теориясы. MIT Press. Джекендофф, Рей (1987). Естелік және есептеу ақылы. Кембридж: MIT Press. 11-тарау: "Музыкалық құрылым деңгейлері", 11.1-бөлім: "Музыкалық таным дегеніміз не?". Темперли, Д. (2004). Негізгі музыкалық құрылымдарды тану. MIT Press. Томпсон, У. Ф. (2009). Музыка, ой және сезім: Музыка психологиясын түсіну. Нью-Йорк: Oxford University Press. Збиковский, Лоуренс М. (2004). Музыканы ұғымдастыру: Танымдық құрылым, теория және талдау. Oxford University Press, АҚШ. Норт, А. С. және Харгривс, Д. Дж. (2008). Музыканың әлеуметтік және қолданбалы психологиясы. Оксфорд: Oxford University Press.