Кіріспе

Роберт Жак де Жоли (1887 жылдың 5 шілдесі, Париж – 1968 жылдың 13 қарашасы, 81 жасында қайтыс болды, Монпелье) – белгілі француз үңгірші және спелеолог. Кейбіреулер оны Эдуард Альфред Мартельдің ("заманауи спелеологияның әкесі") мұрагері деп санайды, де Жоли екі дүниежүзілік соғыс аралығында (Норберт Кастеретпен бірге) және 1960 жылдарға дейін француз спелеологиясының жетекші тұлғасы болды. Де Жоли өмірінің соңына дейін, 14 жасынан бастап 80 жасқа дейін үңгірлерді зерттеумен шұғылданды. Ол физикалық күшімен және қатайған мінезімен танымал болды, көптеген табысты және ықпалды үңгіршілерді тәрбиелеп, оқытты. Де Жоли жеңіл, тасымалданатын болат кабель ("электрон") баспалдағын ойлап тапқан, бұл үңгірлерді зерттеу мүмкіндіктерін кеңейтіп, келесі 50 жылға жуық үңгірлерді зерттеудің стандартты жабдығына айналдырды. Оның көптеген зерттеулерінің ішінде Францияның ең әдемі үңгірлерінің бірі – Авен д'Оргнак бар, кейіннен ол тамашалық үңгірге айналды. 1930 жылы де Жоли "Spéléo club de France" клубын құрып, "Spelunca" басылымын қайта жаңғыртты, ал 1936 жылы Францияның спелеологиялық қоғамын (SSF) құруға көмектесті және оның президенті болды. Де Жоли Еуропа мен Солтүстік Американы аралап, Францияны спелеологиялық конференцияларда өкілдік етті. Оның беделі соншалық, түрлі мемлекеттік мекемелерден көптеген тапсырмалар алды. Де Жоли көптеген мақалалар мен үш кітаптың авторы, соның ішінде "Ma vie aventureuse d'explorateur d'abîmes" кітабы кейіннен ағылшын тіліне аударылып, "Мемуарлары спелеолог" деп аталды және бүгінгі күнгі үңгіршілердің ұрпақтарына шабыт сыйлайды.