Питер Врееде: Голланд саяхатшысы және Батавия Республикасының қайраткері
Pieter Vreede
Питер Врееде: голландский политик 18 века, критик правления штатгальтеров и городской знати. Производитель тканей, писатель, член литературного общества.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Питер Вриде (8 қазан 1750 – 21 қыркүйек 1837) – 18 ғасырдағы Батавия Республикасының голланд саясаткері. Вриде Лейден қаласында туып, Хаусден қаласында қайтыс болды. Ол стадхолдерлердің бассыздығын және қалалық аристократияны қатаң сынады.
Dutch politician
Pieter Vreede (October 8, 1750– September 21, 1837) was a Dutch politician of the Batavian Republic in the 18th century. Vreede was born in Leiden and died in Heusden. He was a prominent critic of stadholderian misrule and of the urban patriciate.
Ерте өмір
Лейденде Вриде әкесі сияқты мата және жүн өндіруші болып жұмыс істеді. Питер Вриде «Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde» (жазушылар мен оқырмандар қоғамы) мүшесі болды және голланд қоғамының қиын жағдайы туралы бірнеше жазба жариялады.
In Leiden, Vreede worked as a cloth and wool manufacturer, as his father had. Pieter Vreede was member of the Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde (organization of writers and readers) and published some writings about the bad shape of the Dutch society.
Революция және одан кейінгі кезең
1780 жылдары Нидерландыда патриоттық революция басталды, ал Питер Вриде осы құлшыныспен қатысқандардың бірі болды. Питер мен оның досы Вижбо Фийнье Лейден үшін конституция жасады, жергілікті "exercitiegenootschap" – бұрғылау қоғамын құруға көмектесті және танымал Лейден жобасын дайындауға атсалысты. 1786 жылы ол Лейденнің революциялық қалалық кеңесіне мүше болып сайланды. Вриде 1786 жылы Вордендегі дипломатиялық экспедицияға қатысты. 1787 жылы Пруссия әскері Нидерландыға басып кірген кезде революция аяқталды. Питер Пруссияның Эммерихтегі бизнесін жоғалтты, сондықтан оның бизнесі Австриялық Нидерландыдағы Лиерге көшірілді. 1790 жылы Бельгия Біріккен Штаттары жарияланғанда, Австриялық Нидерландыда да революция болды. Питер Лейденді тастап, Лиердегі бизнесін тоқтатты және Брабант штатындағы Тильбург қаласына қоныс аударды, онда ол 1800 жылға дейін мата және жүн өндіруші ретінде қызметін жалғастырды. 1794 жылы Франция Брабантты жаулап алды, ал Питер Вриде бірден француздықтардың жағына қосылды. Француздар Нидерландыда өте танымал болды. Көптеген адамдар 1787 жылғы оқиғаларға байланысты оранжистік режимді дұрыс емес деп есептеді. 1794 жылы ол Ден Бош қаласындағы Батавия комитетінің мүшесі болды. Сол жылы ол Брабанттың революциялық комитетіне де мүше болды. Француздар Нидерландыдағы шабуылын жалғастырды және Питер Вриде 1795 жылдың қаңтарында Нидерландының жаулап алынған аудандарының әкімшілігіне кірді. Нидерландыда революция басталды, Оранж князі Вильгельм V Англияға қашуға мәжбүр болды. Батавия Республикасы жарияланды.
The patriotic revolution broke out in the 1780s in the Netherlands and Pieter Vreede was one of the enthusiastic participants. Pieter and his friend Wijbo Fijnje made a constitution for Leiden, helped found the local exercitiegenootschap, a drill society, and helped draft the celebrated Leiden Draft. In 1786, he became a member of the revolutionary town council of Leiden. Vreede joined in a diplomatic expedition in Woerden in 1786. The revolution came to an end, when the Prussian army invaded the Netherlands in 1787. Pieter lost his business in Prussian Emmerich, so his business was reverted to Lier in the Austrian Netherlands. Revolution broke out in the Austrian Netherlands as well in 1790, when the United States of Belgium were proclaimed. Pieter left Leiden, stopped his business in Lier and settled in Brabant of the States in the city Tilburg, where he continued his business as cloth and wool manufacturer until 1800. France conquered Brabant in 1794 and Pieter Vreede immediately sided with the French. The French were very popular in the Netherlands. Many regarded the orangist regime as wrong due to the events of 1787. In 1794, he became a member of Batavian committee of Den Bosch. The same year, he became a member of the revolutionary committee of Brabant. The French continued their advance into the Netherlands and Pieter Vreede became a member of the administration of the conquered areas of the Netherlands in January 1795. Revolution broke out in the Netherlands and William V, Prince of Orange had to flee to England. The Batavian Republic was proclaimed.
Үкіметтегі өмір
Питер Вриде 1795 жылғы сәуір айында Тильбург муниципалитетінің мүшесі болды. 1795 жылғы маусымда Солтүстік Брабанттың уақытша үкімет кеңесіне мүше болып сайланды. Ол 1796 жылы Берген-оп-Зум округінен Нидерландының демократиялық жолмен сайланған алғашқы парламенті – Батавия Республикасының Ұлттық Ассамблеясына сайланды. 1797 жылдың 13 қарашасынан 27 қарашасына дейін парламент төрағасы қызметін атқарды. Вриде унитарлық демократиялық парламент мүшелерінің ең белсенді жақтаушысы болды. Унитариандық демократтар орталықтандырылған үкіметті және барлық ересек ер адамдар үшін жалпы сайлауды қолдады. Парламенттегі көпшілік федерализмді және мүлік иелері үшін жартылай демократиялық сайлауды қолдады. Питер Вриде мен Вижбо Фийнье 1798 жылғы қаңтарда төңкеріс жасап, бірнеше ай билік жүргізді, бұл олардың жауларын да, достарын да наразылыққа ұшыратты. Маусымда жасалған тағы бір төңкеріс оның билігін аяқтады және Вриде Нидерландыдан сол кезде француз территориясы болған Лиер қаласына қашуға мәжбүр болды.
Pieter Vreede became a member of the municipality of Tilburg in April 1795. He became a member of the provisional government council of North Brabant in June 1795. He was chosen in the first democratically elected parliament of the Netherlands, the National Assembly of the Batavian Republic in 1796 for the district of Bergen op Zoom. He was chairman of the parliament from 13 November 1797 to 27 November 1797. Vreede was the most outspoken spokesman of the unitarian democratic parliament members. The unitarian democrats were in favour of a centralized government and of general elections for all adult men. The majority in the parliament was in favour of federalism and semi democratic elections for property owners. Pieter Vreede and Wijbo Fijnje did a coupe d'état in January 1798 and ruled for a few months, alienating both enemies and friends. Another coupe d'état in June made an end to his rule and Vreede had to flee from the Netherlands to Lier, which was French territory at that time.
Кейінгі өмірі
Сол жылы ол Нидерландыға оралып, өзінің шеберханасы болған Тильбургке қоныстанды. 1800 жылы ол өзінің бизнесін тоқтатып, Ваалреде тұрақтап қалды. Оның саяси мансабы 1815 жылы, француздар кеткен соң және Нидерланд Біріккен Корольдігі жарияланғанда қайта жанданды. Ол 1815 жылдан бастап Солтүстік Брабант провинциялық кеңесінің мүшесі болды. Ол 1837 жылы қайтыс болғанға дейін алдымен жергілікті, содан кейін ұлттық деңгейде баж салығы кеңсесінің комиссары болып жұмыс істеді.
He came back to the Netherlands in the same year and settled in Tilburg where his manufactury was. He stopped his business in 1800 and settled in Waalre. His political career continued in 1815, when the French were gone and the United Kingdom of the Netherlands was proclaimed. He was a member of the provincial council of North Brabant from 1815 onwards. He worked as commissionary of the customs office first local and then on a national level until his death in 1837.
Отбасы
Питер Вриде үш рет үйленді және үш рет әйелінен айырылды. Оның 12 баласы болған.
Pieter Vreede was married and widowed three times. He had 12 children.