Кіріспе

"No Time Like the Past" – американдық "The Twilight Zone" телесериалының 112-ші эпизоды. Бұл эпизодта бір ер адам 20 ғасырдың мәселелерінен қашу үшін 19 ғасырдағы көркем қалашада қоныстануға тырысады.

Сюжет

ХХ ғасырдағы дүниежүзілік соғыстар, атом қарулары және радиоактивті улану сияқты проблемалардан безген Пол Дрисколл әріптесі Харвидің көмегін сұрап, өткен оқиғаларды өзгертіп, қазіргі уақытты жаңартпақ ниетпен уақыт машинасы қолданады. Пол алғаш рет 1945 жылғы 6 тамызда Хиросимаға сапар шегеді және Хиросима полициясының капитанына атом бомбасы туралы ескертуге тырысады, бірақ капитан оны есінен жаңылып сөйлеп тұрған деп есептейді. Содан кейін Пол 1939 жылғы тамызда (келесі айда Екінші дүниежүзілік соғыс басталатынға дейін) Адольф Гитлерді өлтіру үшін Берлиндегі қонақүй бөлмесіне барады, бірақ үй шаруасымен айналысатын әйел есігін қағып, кейін екі SS күзетшісін шақырады. Үшінші тоқталысында Пол 1915 жылғы 6 мамырда "Лузитания" кемесінің бағытын өзгертуге тырысады, бірақ кеме капитаны оның сенімділігіне күмән келтіреді. Пол өткенді өзгерту мүмкін емес деген гипотезаны қабылдайды. Содан кейін ол уақыт машинасымен 1881 жылы Индиана штатының Хоумвилл қаласына барады, ешқандай өзгеріс жасамауға шешім қабылдап, тек қазіргі заманның проблемаларынан азат өмір сүруді көздейді. Ол келгеннен кейін президент Джеймс Гарфилдтің ертең атылатынын біліп, араласуға құмар болғанымен қарсы тұрады. Ол қаладағы пансионда тұрады және мұғалім Әбигейл Слоанмен танысады. Пансиондағы кешкі ас кезінде Ханфорд есімді тұрғын американдық империализмді ынтамен жақтайды. Пол Ханфордты соғыстың мәнін білмей сөйлеп, өзінің ешқандай қақтығысқа қатыспайтынына сенімді болғанын айыптайды, сонымен қатар әлі болжамдауға болмайтын соғыстарға көптеген сілтемелер жасайды. Әбигейл оның сөздеріне таңғалып, оның пікірлерін бөлісетінін айтады, себебі ол Американдық Азамат соғысында әкесі мен екі бауырынан айырылған. Ол Әбигейлге сүйісқандығын білдіреді, бірақ ол болашақ соғыстар туралы бұрынғы сөздерін түсіндіруден бас тартқанда, ол одан суық қарайды. Жергілікті музыканттың бір сөзі Полдың кең тарихи білімін оятып, Хоумвиллдегі мектеп ғимараты күймеден шыққан керосин шамдарынан өртеніп, он екі бала ауыр жарақат алатынын еске түсіреді. Өткенді өзгертуге берген уәдесін орындауға бел буады, бірақ шамды көргенде жылқыларды тоқтатуға тырысады. Вагон иесімен болған жанжалдан кейін жылқылар бақылаусыз қашып кетеді, нәтижесінде ол алдын алуға тырысқан өрт болады. Осыдан кейін Пол Әбигейлге "өткен заман қасиетті" және оған оның туған жерінің адамдары жатады дейді. Ол болашақты тым жақсы біледі және мектептегі өрт сияқты жағдайлардың көптеген себебін оның білуінен туындауы мүмкін деп қорқады. Ол өз уақытына оралып, өткенге бейімделудің орнына болашаққа оң әсер ету үшін бірдеңе жасауға тырысатынын жариялайды.

Соңғы баяндама

1881 жылы шілде айының бір күні болған оқиға. Дрисколл есімді адам келді де кетіп, соның нәтижесінде бір қарапайым сабақ алды, мүмкін, оны Мэри Артемизия Латбери есімді ақыннан жақсы ешкім айта алмас.