Кіріспе

Нюнкирхен () – Германия Федеративтік Республикасының Саар жеріндегі қала және муниципалитет. Бұл Нойнкирхен ауданының ең ірі қаласы және орталығы. Қала Близ өзенінің жағасында, Саарбрюккеннен шамамен 20 км солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 50 000-ға жуық тұрғыны бар Нюнкирхен – Саар жеріндегі екінші ірі қала.

Шолу

Қала атауы "An der neuen Kirche" деген сөз тіркесінен шыққан, яғни "жаңа шіркеудің жанында" деген мағынаны білдіреді, "тоғыз шіркеу" дегендей ойға келуі мүмкін болса да. Бұрын Нюнкирхен экономикасы көмір және болат өндірісіне негізделген. Осы саланың төмендеуіне байланысты Нюнкирхен экономикасы күрт өзгеріске ұшырады және қызмет көрсету мен бөлшек сауда секторына қарай маңызды серпіліс жасады, бірақ шағын өнеркәсіп кәсіпорындары әлі де сақталып қалды.

Ерте тарих

Бұл аймақтағы ең алғашқы қоныстар б.з.д. 700 жылға дейін соқталады. Қаланың ең көне бөлігі – қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан Вибельскирхен ауылы; оның атауы 765 жылы жазылған және осылайша қаладағы ең көне христиандық атау болып табылады ("Кирше" сөзі "шіркеу" дегенді білдіреді). "Нейнкирхен" атауы алғаш рет 1281 жылы тіркелген. Нейнкирхен Нассау-Саарбрюкен княздығына қарасты, ол екі қамал салды: Ренессанс дәуіріндегі қамал және Ягерсберг сарайы. Екі қамал да қазір жоқ, бірақ Ренессанс дәуіріндегі қамалдың қираған қалдықтары қазір шағын саябақ сияқты аумақтың негізіне айналған. Белгілі неміс ақыны, геологы және жазушысы Иоганн Вольфганг фон Гете Нейнкирхенге келіп, қамал мен темір зауытын сипаттаған.

Веймар Республикасы

Неюнкирхен Пруссияның ең ірі ауылы болған соң, 1922 жылы ғана қалашық мәртебесін алды.

Нацистік дәуір және Екінші дүниежүзілік соғыс

1933 жылғы 10 ақпанда темір комбинатындағы алып газ сақтайтын ыдырдың жарылуы салдарынан 68 адам қаза болып, 190 адам жарақат алды. Зақым зауыттың бір бөлігіне ғана емес, сонымен қатар жақын жердегі тұрғын үйлерге және мектеп ғимаратына да тиді. Бұзылған бөліктерді жөндеу жұмыстары мен темір комбинатын уақытша жабу шамамен тоғыз айға созылды. Осы оқиға әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарының назарын өзіне аударды. Қала орталығында ірі темір комбинаты орналасқандықтан, қала Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас әскерлерінің бомбалау шабуылдарының нысанына айналды. 1945 жылы болған әуе шабуылы қала орталығының үштен екі бөлігін қиратты. Осының салдарынан, жарылмаған көптеген екінші дүниежүзілік соғыс бомбалары әлі күнге дейін табылуда.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

1987 жылдың 10 қыркүйегінде Социалистік бірлік партиясының Бас хатшысы Эрих Хонеккер өзінің туған қаласы Нюнкирхенді сапарлап қайтты.

Экономика

Жер бетіндегі көмір қазудың іздері б.з.д. 700 жылға дейін жетеді. Кейіннен 1968 жылға дейін көмір жер астынан қазылды. 1593 жылы Блиес аңғарында алғашқы темір зауыты салынды. Қолданылған темір рудасы жергілікті болған. Қаланың тағдырына 1806 жылдан бастап жергілікті темір зауытына ие болған және осылайша жергілікті саясатқа зор ықпал еткен фон Штумм-Халберг отбасының үлкен әсері тиді. Көмір және болат өнеркәсібінің төмендеуінен жергілікті экономика нашарлап, қиындықтарға тап болды. Соңғы көмір кеніші 1968 жылы, ал темір зауытының басты бөлігі 1982 жылы жабылды (қазіргі таңда тек болат зауыты ғана жұмыс істейді), нәтижесінде жұмыссыздық деңгейі күрт өсті. Осыдан кейін қала "сауда қалашығына" айналды, бұл процесс бұрынғы болат зауытының орнында ірі сауда орталығының салынуымен басталған еді. Бұрынғы болат зауытының қиратылмаған қалдықтары сақталды және жаңартылды. Қазір олар өнеркәсіптік ескерткіш ретінде қызмет етеді; олардың бір бөлігінде шағын пабтар, клубтар, кинотеатр, Hooters of America, Inc компаниясының неміс бөлімшесінің алғашқы мейрамханасы және McDonald's жедел тамақ желісінің радиостудиясы орналасқан.