Кіріспе

Пресненский ауданы (Пре́сненский райо́н), көбінесе Пресня деп аталады, Ресей Федерациясының Мәскеу федералды қаласының Орталық әкімшілік округінің ауданы. Халқы:

Ауданда Мәскеу зообағы, Ресейдің Ақ үйі, Кудринская алаңындағы ғимарат, Патриарх көлдері, Ваганьково зираты және құрылыс жүріп жатқан Мәскеу қаласының қаржылық ауданы орналасқан.

Тарих

Пресня (сурет; сын есім: Пресненский) ауданы Пресня өзенінен мұра еткен, қазір көбінесе жер асты құбырларында ағып, Ресейдің Ақ үйінің батысында орналасқан Мәскеу өзеніне құяды. XVII ғасырда Пресня өзені мен оның салаларында құрылған көлдер Патриарший көлі (бұрын ешкі батпағы аймағындағы Бубна арнасындағы үш көлдің бірі) және Мәскеу зообағының көлдері (өзінің Пресня өзенінде) күйінде сақталған. Пресня өзенінен батысқа қарай екі километрде тағы бір шағын солтүстік-оңтүстік бағыттағы арна құбырларда ағып жатыр. Бүгінде ол ескі Пресня ауданы мен Экспоцентр және Мәскеу-Сити кешендерін бөліп тұратын төрт көлді толтырады. Қалалық есептерде Студенец (оның бойындағы бұлақтан) немесе Ваганская (бір мазардан) деп аталатын бұл өзен шамамен 4 километрге созылады. Қазіргі Красная Пресня көшесі – XII ғасырдан бері Волоколамск арқылы Новгородты Мәскеумен байланыстыратын тарихи жолдың бір бөлігі. 17 ғасырда жолдың оңтүстігіндегі жерлерді Патриарх Иоакимнің кеңсесі басқарса, солтүстігіндегі жерлер Федор III патшаның құрған Воскресенское поселенісіне тиесілі болған. Бұл патшалық поселкеде қазіргі Мәскеу зообағының алдағысы – жеке зообақ орналасқан. 1729 жылы Воскресенское жері қуылған грузин патшасы Вахтанг VI Картлидің меншігіне көшкен. Вахтанг және оның сарайының естелігі Грузинская (грузин) көшелерінің аттарында сақталған, алайда грузин қауымы он тоғызыншы ғасырда тарап кеткен. 1787 жылы Пресняда төрт көл, ағаш көпір, екі бөгет және су диірмені болған, ал 1805 жылы тас көпір салынған. Көңіл көтеру орындары шығысқа, Пресня өзеніне жақын жерге жылжыды, ал Кремль әкімшісі Валюев Пресняның лас жағалауын жоғарғы топтың серуендеу алаңына айналдыруға тырысты, бірақ бұл әрекет ұзаққа соқпады. Көңіл көтеру жекеменшік Студенец паркімен және қоғамдық Мәскеу зообағымен (1864) жалғасты. Бірақ аудан өнеркәсіптік, жұмысшы табының тығыз қоныстанған аймағына айналды. 1905 жылдың желтоқсанында тоқыма өнеркәсібінің орталығы болған бүкіл ауданды революциялық жасақтар басып алды, үкіметтік әскерлер көтерілісті басу үшін артиллерияны салған. Пресня ауданының көп бөлігі қирады, соғысқа іліккен мыңнан астам адам, көбінесе бейбіт тұрғындар қаза тапты. 1917 жылдың қарашасында Пресня жұмысшылары ауданды қайта басып алды. Мартемян Рютин 1932 жылы жергілікті Коммунистік партияның хатшысы болған кезде Рютин ісі болды, бұл Иосиф Сталиннің партия ішінде билікке келуіне бөгет қоюға жасалған соңғы әрекеттердің бірі еді.

Қазіргі тарих

1920 жылдары орталық Пресняның көшелері жұмысшылар үшін 5-6 қабатты тұрғын үйлермен қайта жаңартылды, бірақ ауданның көп бөлігі бұрынғы ағаштан жасалған төмен қабатты үйлер күйінде қалды. Сталиндік құрылыс жобалары Бақша сақинасында шоғырланды, ал оның шығысындағы жұмысшылар аудандарына көңіл бөлмеді. Леонид Брежнев кезінде Ресейдің Ақ үйі (1975–1981), Comecon ғимараты (1964–1968) және Халықаралық сауда орталығы (1977–1981) сияқты ірі әкімшілік ғимараттар салынды, сондай-ақ көптеген бір-біріне ұқсас тұрғын үйлер бой көтерді. 1992 жылы жоспарланған «Москва-Сити» жобасы 1998 жылғы дағдарыстан кейін іске асырылды. Осымен қатар, ескі өнеркәсіптік ғимараттар бұзылып, орнына әртүрлі сападағы кеңселер салынды. Пресненский ауданындағы трамвай желісі 1950 және 1973 жылдары қысқартылып, 2000–2004 жылдары толығымен жойылды (фотосуреттерді tram.rusign.com сайтында ағылшын тіліндегі мәтінмен қараңыз). Ауданның кейбір зауыттары, мысалы, «Трехгорная Мануфактура» мода және медиа компанияларының кеңселермен бірге лофт аймағына айналдырылды.