Кіріспе

Халықаралық еңбек ұйымының конвенциясы

1985 жылғы Кәсіби денсаулық сақтау қызметтері конвенциясы – Халықаралық еңбек ұйымының конвенциясы.

Мазмұны

Конвенция 1985 жылғы 25 маусымда Женевада Халықаралық еңбек конвенциясының 71-ші сессиясында қабылданды. Кіріспеде осы конвенцияның қағидаттары үшін 1953 жылғы Жұмысшылар денсаулығын қорғау жөніндегі ұсынымның, 1959 жылғы Кәсіби денсаулық сақтау қызметтері жөніндегі ұсынымның, 1971 жылғы Жұмысшылар өкілдері конвенциясының және 1981 жылғы Еңбек қауіпсіздігі мен денсаулығы жөніндегі конвенция мен ұсынымның маңыздылығы көрсетілген. Бұдан әрі, жұмыс берушінің жұмысшыларды жұмыс орнында ауру, сырқат және жарақаттан қорғауға міндетті екені атап көрсетілген.

Ұлттық саясаттың қағидалары

Бірінші төрт бапта кәсіби денсаулық сақтау қызметтері мен жұмыскерлер өкілдерінің анықтамасы, оларды қалай құру және қамтамасыз ету керектігі сипатталады.

1-бап

Бірінші мақала кәсіби денсаулық сақтау қызметтерін барлық жұмыскерлер мен жұмыс берушілерді қорғауға бағытталған алдын алу шаралары ретінде анықтайды. Кәсіпорындағы жұмыскерлердің өкілдері – заңмен немесе тәжірибемен осылай деп танылған адамдар.

2-бап

Конвенцияның әрбір қатысушысы жұмыс берушілер мен жұмысшылардың өкілдік ұйымдарымен бірлесіп, кәсіби денсаулық сақпау қызметтері жөніндегі ұлттық саясатын әзірлеуге және іске асыруға ұйымдастырып, оның орындалуын қадағалайды.

3-бап

Әрбір мүше барлық филиалдардағы барлық жұмыскерлер үшін үздіксіз кәсіби денсаулық сақтау қызметтерін дамытуға тиіс, ал шаралар жұмыс жағдайлары мен тәуекелдерге бейімделуі керек. Егер кәсіби денсаулық сақтау қызметтерін дереу құру мүмкін болмаса, әрбір мүше жұмыс берушілер мен жұмысшылардың ең өкілдік ұйымдарымен бірлесіп мұндай қызметтерді жоспарлауға міндетті. Әрбір мүше Халықаралық еңбек ұйымына ұсынылған жоспарлардың іске асырылуы және прогресі туралы есептерде ақпарат ұсынуға міндетті.

4-бап

Құзыретті орган келісімдерді іске асыру үшін ең өкілдік жұмыс берушілер мен жұмысшылар ұйымдарымен ынтымақтасады.

Функциялар

Конвенцияның бесінші бабында кәсіптік денсаулық сақтау қызметтерінің негізгі функциялары мен қатысуы қамтылған. Кәсіптік денсаулық сақтау қызметтері жұмыс орнындағы денсаулыққа қауіпті факторларды анықтап, бағалауы керек, жұмыс ортасындағы және жұмыс беруші ұсынған барлық жабдықтардағы денсаулыққа қауіпті жағдайларды тексеруі керек, сондай-ақ жұмысты жоспарлау мен ұйымдастыруға, жұмыс орындарына және жұмыс құралдарын күтіп ұстауға қатысуы тиіс. Бұдан өзге, кәсіптік денсаулық сақтау қызметтері бағдарламаларды әзірлеуге, кәсіптік денсаулық, қауіпсіздік және гигиена мәселелері бойынша кеңес беруге, қызметкерлердің еңбекке байланысты денсаулығын қадағалауға, еңбек жағдайларын жақсартуға көмектесуге, алғашқы және шұғыл медициналық көмек ұйымдастыруға, сондай-ақ еңбек оқиғалары мен кәсіптік ауруларды талдауға қатысады.

Ұйым

6-дан 8-баптар жұмыс орындарындағы денсаулық сақтау қызметтеріне қатысты заңнамалық шарттарды анықтайды. Олар сонымен қатар, тиісті органдарды және компаниялар ішіндегі, сондай-ақ компаниялар арасындағы қызметтерді ұйымдастыру тәртібін де қарастырады.

6-бап

Кәсіби денсаулық сақтау қызметтерін көрсету заңмен, ұжымдық шарттармен және шарттармен немесе тиісті орган бекіткен басқа да жолдармен қамтамасыз етіледі.

7-бап

Кәсіби денсаулық сақтау қызметтері жеке компания үшін немесе бірнеше компания үшін ұйымдастырылуы мүмкін. Бұл қызметтер мемлекеттік органдар, әлеуметтік қамсыздандыру мекемелері, уәкілетті органдар немесе компаниялардың өздері тарапынан ұйымдастырылуға тиіс.

8-бап

Жұмыс берушілер мен жұмысшылар кәсіби денсаулық сақтап қалу қызметтерін іске асыруда бірлесіп жұмыстануға және тең қатысуға міндетті.

Жұмыс істеу шарттары

9-15-баптар қызметкерлер мен жұмыс берушілердің кәсіби денсаулық сақтау қызметтері және денсаулықты қорғау шараларын іске асыруға қатысты жауапкершіліктері туралы мәлімет береді.

9-бап

Кәсіби денсаулық сақтау қызметтері компанияның басқа да қызметтерімен өзара іс-қимыл жасайды, ал персонал міндеттердің етегіне қарай айқындалады.

10-бап

Кәсіби денсаулық сақтау қызметтерінің қызметкерлері жұмыс берушілер мен жұмыскерлерден тәуелсіз қызмет етеді.

11-бап

Кәсіптік денсаулық сақтау қызметтерінің қызметкерлеріне қажетті біліктілік талаптарын құзыретті орган анықтайды.

12-бап

Жұмысшылардың денсаулығына қадағалау еңбекақыны төмендетпеуі керек, тегін болуы тиіс және жұмыс уақыты ішінде жүргізілуі керек.

13-бап

Әрбір жұмысшы өз жұмынындағы денсаулыққа қауіпті факторлар туралы хабардар болуы керек.

14-бап

Кәсіби денсаулық қызметтері жұмыс берушілер мен жұмыскерлер тарапынан белгілі денсаулыққа қауіпті факторлар туралы хабардар етіледі.

15-бап

Кәсіптік денсаулық сақтау қызметтері жұмыстағы мүмкін болатын денсаулық тәуекелдерін анықтау үшін қызметкерлердің аурулары және денсаулық себептерімен жұмыстан қалу жағдайлары туралы хабардар болуы керек. Жұмыс беруші қызметкерлерге жұмыстан қалу себептерін тексеруді талап ете алмайды.

Жалпы ережелер

16-дан 24-ке дейінгі баптар осы конвенцияны ратификациялау және жаңа конвенцияны қабылдау тәртібін анықтайды. Олар сондай-ақ Халықаралық Еңбек Ұйымының Бас директорының жауапкершіліктерін және ағылшын және француз тілдеріндегі мәтіндердің күшінде болуын қамтиды.

16-бап

Ұлттық заңдар кәсіптік денсаулық сақпау қызметтерін бақылау және олар бойынша кеңес беруге жауапты органдарды анықтайды.

17-бап

Конвенцияның ресми ратификациясы ХЕҰ Бас директорына жіберілген болуы керек.

18-бап

Конвенция Халықаралық еңбек ұйымының барлық мүшелері үшін міндетті болып табылады, егер оның ратификациясы Бас директорда тіркелген болса. Ол Бас директорда тіркелгеннен кейін он екі ай мерзім өткен соң күшіне енеді.

19-бап

Мүше, осы Конвенция күшіне алғаш рет енген күннен бастап он жыл өткен соң, МОТ Бас директорына жазбаша хабарлама жолдау арқылы осы Конвенциядан шығуға құқылы. Шығу туралы хабарламадан бір жыл өткен соң ол күшіне енеді. Әрбір мүше он жылдық мерзім аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде Конвенциядан шыға алады. Одан кейін Конвенциядан шығу тек келесі он жылдық мерзімнен кейін ғана мүмкін болады.

20-бап

МЕҰ Бас директоры ұйым мүшелерінен алынған барлық құжаттарды мүше мемлекеттерге жібереді. Екінші ратификацияланғанын хабарлағанда Бас директор конвенцияның күшке ену күнін көрсетеді.

21-бап

ХЕҰ Бас директоры БҰҰ Хартасының 102-бабына сәйкес тіркелген барлық ратификациялар мен денонсациялар туралы ақпаратты Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына жолдайды.

22-бап

Басқарушы орган осы конвенцияны іске асыру туралы есепті, қажет деп санаса, Бас конференцияға ұсынады. Сондай-ақ, ол оны қайта қарау мәселесін де көтеріп, зерделейді.

23-бап

Егер конференция осы Конвенцияны өзгертетін жаңа конвенцияны қабылдаса, жаңа конвенцияны ратификациялау осы Конвенцияны дереу тоқтатуды білдіреді. Жаңа конвенция күшіне енгеннен кейін бұл конвенцияны ратификациялауға болмайды. Осы конвенцияны ратификациялаған, бірақ жаңа конвенцияны ратификацияламаған мүшелер үшін қазіргі күйінде күшінде болады.

24-бап

Осы конвенцияның ағылшын және француз тілдеріндегі мәтіндері теңдей заңды күшке ие.