Кіріспе

«Испан теңізі» — 1945 жылы Фрэнк Борзаж түсірген американдық оқиғалы фильм. Басты рөлдерде Пол Хенрид, Морин О’Хара, Уолтер Слезак және Бинни Барнс ойнаған. Бұл RKO студиясының «Беки Шарптан» кейін он жыл өткен соң толыққанды Technicolor түсірілген алғашқы фильмі болды. Оператор Джордж Барнс «Үздік түсті операторлық жұмыс» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ие болды. Фильм алғашқы көрсетілімінде кассада табысқа ие болғанымен, бүгінде Ханс Эйслердің әсем әрі күрделі музыкасымен есте қалады.

Сюжет

Голландиялық теңіз капитаны Лоран ван Хорн Испанияның Картахена елді мекенінің жағалауында кемесімен апатқа ұшырайды. Ұсталғаннан соң және өлім жазасына кесілгеннен кейін Ван Хорн мен оның командасы қашып құтылуға жетеді. Бес жыл өткен соң Ван Хорн өзін тек кемесінің атымен – "Барракуда" деп танылатын құпия қарақшы ретінде орнықтырады. Олар оны үйлену тойына апарып бара жатқан кемеге сұқсып кіріп, сыбайлас губернаторға үйленуге міндеттелген графиня Франсиска Альварадоны тұтқынға алады. Қоршау кемесінде қан төгуді болдырмау үшін Франсиска Ван Хорнға, егер ол кортежді аясаса, оған тұрмысқа шығуды ұсынады, ол да келіседі. Уақыт өте келе Франсиска мен Ван Хорн бір-біріне қызығушылық танытып, зұлым губернатор Дон Хуан Альварадоны және опасыз қарақшылар Дю Билар мен Капитан Блэкты жеңуге кіріседі.

Актерлік құрам

Фильмде Анна Бонни (Барнс) кейіпкері бар, ол тарихи тұлға – әйгілі әйел қарақшының көркемделіп суреттелген баяны. Уолтер Слезак кейінірек түсірілген "Қарақшы" (1948) фильмінде осыған ұқсас (бірақ кем зұлым) рөлді сомдады.

Сценарий

Пол Хенрид өзінің мемуарларында фильмнің идеясы оған келгенін жазған. Ол: «Мен әдемі әйелдерге ұнаушы, тартымды ер адам рөлінде ойнаудан жалықтым, сонымен қатар енді ешқандай нацисттік рөлдерді ойнамаймын деп шештім. Сондықтан мен қарақшылар туралы, көңілді, шайқасқа толы фильм туралы ойлана бастадым», – деді. Хенрид Warner Bros. компаниясымен келісімшартта болғандықтан, ол сценарийді жазып, оны өндіріс жетекшісі Джек Л. Уорнерге ұсынды, бірақ ол фильмді түсіруден бас тартты. Хенридтің сол кездегі өкілі Лью Вассерман оған: «Көрермендер сізді ашық кеудемен, мачтадан иықтап түсетінін қабылдамайды», – деген кеңес берді. Алайда актердың ынтасы сарқылмады. Хенридтің RKO компаниясымен «Париж Жаннасы» фильміндегі рөлінен бастап, жылына бір фильм түсіру туралы келісімі болды, сондықтан ол осы фильмді сонда түсіруді шешті. Хенридтің айтуынша, RKO-ның сол кездегі өндіріс жетекшісі Чарльз Кернер сценарийге риза болды және фильмді түсіруге келісті. 1943 жылдың қазан айында RKO компаниясы келесі жылдың маңызды жаңа фильмі болып, Пол Хенрид, Морин О’Хара, Джордж Сандерс және Уолтер Слежак қатысатын фильмді жариялады. Фильм Анеас МакКензидің түпнұсқа әңгімесі мен сценарийіне негізделген. Айдың соңында Сандерс фильмнен шығып, оның орнына Артуро де Кордова келді, ал Роберт Феллоуз өндіріс жетекшісі болды. Хенридтің сөзіне сәйкес, RKO Джордж Вортинг Йейтске сценарий жазуды тапсырды, бірақ актер алғашқы жүз бетті оқығаннан кейін: «Мен мүлдем ұнамайтынмын. Бұл мен ойлап тапқан оқиғадан мүлдем өзгеше болды, мен ашуға булықтым», – деді. Хенрид фильмді оның жоспары бойынша қайта жазғанша түсіруден бас тартқанын айтты. Бұл іс жасалды, бірақ Хенрид оған жіберілген қырық жаңа беттің «Йейтстің алғашқы нұсқасымен бірдей» екенін мәлімдеді. (Ол мемуарларында Анеас МакКензи туралы есімдерді атамайды.) Хенрид RKO компаниясы фильмге декорациялар салуды бастағанын және оның бюджеті 2 миллион доллар екенін білді, бұл оған үлкен мүмкіндік берді. Ол өзіне өндіріс жетекшісінің өкілеттіктерін беруді және Йейтсті жобадан шығаруды талап етті. Ол сол кезде RKO компаниясымен келісімшартта болған Герман Дж. Манкевичті сценарийді қайта жазуға көндірді. Хенрид Манкевичтің жұмысын «оның алғашқы оқиғасы керемет, мен қалағанның бәрі бар, қызықты және тартымды оқиға» деп бағалады. «Пираттық фильмдер әрқашан табыс әкеледі», – деді өндіріс жетекшісі Роберт Феллоуз.

Кастинг

1944 жылдың қаңтар айында RKO студиясы О’Хараның орнына студиямен келісімшарт жасасқан Ларайн Дейді тағайындайтынын хабарлады. 1944 жылдың шілдесінде RKO осы фильмін келесі жылғы жоспарының бір бөлігі ретінде жариялады, сол кезде О’Хара қайтадан жобаға қосылған еді. Тамыз айында RKO Уолтер Слезакпен жылына екі фильм түсіруге келісімшарт жасасты, алғашқысы – "Испандық бас" фильмі болды. Энн Дворак пен Бинни Барнс екеуі де екінші басты рөлге үміткер болды, бірақ ақырында Барнс қабылданды.

Атыс

Фильм түсірілімдері 1944 жылдың 15 қарашасында басталды. Бюджеті кем дегенде 1 750 000 АҚШ долларын құрайтыны күтілді. 1945 жылдың мамыр айында Голливуд экипаж мүшелерінің ереуіліне ұшырады. Бұл фильм түсірілімін тоқтатты, оған әлі 28 күнге миниатюраларды түсіру қалып қойған еді. Ол кезде The Wall Street Journal газеті жобаның құны екі жарым миллион долларға жеткенін жазды. Генрид сценарийдің соңында құлдар көтерілісі мен Тортуганың өртелуі көрінісі болғанын айтты, бірақ Коернер оны түсіруден бас тартты, себебі ол тағы 200 000 доллар тұрады. Хенрид соңғы сахнаны жасағысы келді, ал Коернер Хенрид 200 000 доллар төлесе келісемін деді, бірақ Лью Вассерман оған қарсылық білдірді. Манкевич соңғы сахнаның қымбатқа түсуіне қатты ашуланып, оны жасаудан бас тартты, сондықтан бұл жұмысқа басқа сценарист шақыруға тура келді.

Шығару

Фильм табысты болды және 1 485 000 доллар пайда әкелді. Хенридтің айтуынша, кейін RKO өндірісінің басшысы болған Доре Шари оған бұл фильм 14 миллион долларлық табыс тапқанын айтқан.