Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Шахмат" – британдық "Төңкер" (The Prisoner) атты әлеуметтік-символикалық ғылыми-фантастикалық телесериалдың эпизоды. Оны Джеральд Келси жазды, ал Дон Чаффи режиссерлік етті, және ол үшінші болып түсірілді. Бұл эпизод 1967 жылғы 24 қарашада Ұлыбританияда ITV (ATV Midlands және Grampian) арналарында, ал 1968 жылғы 17 тамызда АҚШ-та CBS арнасында алғаш рет көрсетілді. Эпизодта Патрик МакГухан – No6 рөлінде, ал Питер Уайнгард – No2 рөлінде ойнайды.
"Checkmate" is an episode of the allegorical British science fiction TV series, The Prisoner. It was written by Gerald Kelsey and directed by Don Chaffey and third to be produced. It was the ninth episode to be broadcast in the UK on ITV (ATV Midlands and Grampian) on Friday 24 November 1967 and first aired in the United States on CBS on Saturday 17 August 1968. The episode stars Patrick McGoohan as Number Six and features Peter Wyngarde as Number Two.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Алтыншы нөмір адамдардан құралған алып шахмат ойынына, ақ патшайымның пішіні ретінде қатысуға көндіріледі. Көтерілісші ладья (58-ші нөмір) "бағалау" үшін ауруханаға жеткізіледі. Ойын аяқталғаннан кейін, Алтыншы нөмір Шахмат шеберімен (14-ші нөмір) сөйлеседі, ол кімнің тұтқын, кімнің күзетші екенін "олардың мінез-құлқы мен жасаған әрекеттерінен" білуге болады дейді. Кейін Алтыншы нөмір 58-ші нөмірдің (ладьяның) тағдырын көру үшін ауруханаға шақырылады және оған Павловтың әдісімен сананы бақылаумен ем жасалады. Ойын кезінде Алтыншы нөмірмен жақын болған патшайымды (8-ші нөмір) ойнаған әйел гипнозға ұшыратылып, оған ғашық болуға мәжбүр етіледі және ол тағы қашып кетсе, оның қайда екенін хабарлауға міндетті. Алтыншы нөмір одан бас тартады, бірақ енді ол тұтқын деп санайтын 58-ші нөмірмен және басқа ауыл тұрғындарымен одақтасуға тырысады. Олар ұрланған электрондық бөлшектерден екі жақты радио жасап, қашып кетуге тырысады, содан кейін апатқа ұшыраған ұшақ екенін айтып, өтіп бара жатқан кемеге "Мейдей" сигналды жібереді. Бірақ Алтыншы нөмір тағы да бір рет пайдаланылғанын біледі. 58-ші нөмір, мықты Алтыншы нөмірді күзетші деп жаңылысқан. Қашу әрекеті оның адалдығын сынау үшін жасалғанын ойлап, ол барлығын Екінші нөмірге хабарлайды. Шахмат тақтасы осы эпизодты түсіру кезінде 1966 жылдың қыркүйек айында бір апта бойы орналасқан еді; оны алып тастаған кезде шөп ағарып, бұрынғы эпизодтарда ою-өрнегі анық көрінеді.
Number Six is persuaded to participate, as the white queen's pawn, in an oversized game of chess using people as pieces. A rebellious rook (Number Fifty eight) is taken to the hospital for "evaluation". After the game is completed, Number Six talks with the Chess Master (Number Fourteen), who comments that one can tell who is a prisoner and who a guardian "[B]y their disposition. By the moves they make." Number Six is later invited to visit the hospital to observe the fate of Number Fifty eight (the rook), and sees him subjected to Pavlovian mind control treatment. The woman playing the queen (Number Eight), who had fraternised with Number Six during the game, is subjected to hypnosis to make her fall in love with him and report his whereabouts should he attempt to escape again. Number Six shuns her, but seeks an alliance with Number Fifty eight and other villagers that he now believes he can identify as prisoners, not guardians. They attempt an escape by making a two way radio out of various pilfered electronic parts and then hailing a passing ship with a Mayday distress call, pretending to be a crashing airliner. Number Six discovers, however, that again he has been a pawn – Number Fifty eight had mistaken the strong minded Number Six for a guardian. Believing that the escape attempt was a test of his loyalty, he reported it all to Number Two. The chessboard remained in place for a week during September 1966 during filming of this episode; when it was removed, the grass had been lightened and the pattern is clearly visible in prior episodes.
Эфир
Эпизодтың эфирге шығу күні Ұлыбританияның әртүрлі ITV аймақтарында өзгеше болды. Эпизод алғаш рет 1967 жылғы 24 қарашада кешкі сағат 19:30-да ATV Midlands және Grampian Television, 1 желтоқсанда Anglia Television, 3 желтоқсанда ATV London арқылы көрсетілді, ал оның хабарларын Southern Television, Westward Television және Tyne Tees де пайдаланды. 7 желтоқсанда Scottish Television, 14 желтоқсанда Border Television және 22 желтоқсанда Granada Television (Солтүстік-Батыс аймағында) көрсетілді. 1967 жылы маусымды бастаған ITV аймақтарының жалпы көру көрсеткіштері 9,1 миллионға бағаланды. Солтүстік Ирландияда эпизод 1968 жылғы 2 наурызда, ал Уэльсте 1970 жылғы 4 наурызда ғана эфирге шықты. Осы сияқты әдістер Алтыншы нөмірді (Number Six) бағынуға мәжбүрлеу үшін қолданылады, оның отставкасының құпиясын ашуға үміттенеді. Шахмат ойынында Алтыншы нөмір ойнайтын кейіпкер Льюис Кэрроллдің "Көзілдірмен арқылы" (1871) повесінде Әлистің ойнаған кейіпкерімен бірдей – Ақ патшайымның пілдігі.
The broadcast date of the episode varied in different ITV regions of the UK. The episode was first shown at 7:30pm on Friday 24 November 1967 on ATV Midlands and Grampian Television, on Friday 1 December on Anglia Television, on Sunday 3 December on ATV London, whose broadcasts were also taken up by Southern Television, Westward Television and Tyne Tees; on Thursday 7 December on Scottish Television, on Thursday 14 December on Border Television and on Friday 22 December on Granada Television in the North West. The aggregate viewing figures for the ITV regions that debuted the season in 1967 have been estimated at 9.1 million. In Northern Ireland, the episode did not debut until Saturday 2 March 1968, and in Wales, the episode was not broadcast until Wednesday 4 March 1970. Similar techniques are used to make Number Six conform, hoping he will reveal the secret of his resignation. The piece played by Number Six in the chess game is the same as that played by Alice throughout the story in Lewis Carroll's Through the Looking Glass (1871) – White Queen's pawn.