Кіріспе
Австралиялық саясаткер
Эдвард Хенти (1810 жылдың 28 наурызы – 1878 жылдың 14 тамызы) – британдық отарлаушы және Австралияның Порт-Филлип аймағында (кейін Виктория колониясы аталған) тұрақты қоныс салған алғашқы адам ретінде танылады.
Балалық шағы және отбасылық тарихы
Эдвард Англияның Батыс Суссекс графтығының Тарринг қаласында дүниеге келді, ол Суссекс банктік әулеттерімен әйгілі Томас Хенти мен оның әйелі Франсис Элизабет Хопкинстің төртінші ұлы болды. Эдвард Хенти бір оқиғаны айтты: екінші кеме Фрэнсис Хентиді алып келді, ол 11 желтоқсанда жағаға қонды, сосын Стивен мен Томас та келді. Тасманиядан қойлар әкелінді, жайылымдар игерілді, үйлер салынды және жерлер өңделді. 1830 жылдары Хенти ағайындар Портлендте кит аулаумен айналысты. Оңтүстік киттерден алынған кит майы мен киіз Тасманияға Лондонға экспорттау үшін жіберілді. Британ үкіметі Батыс Австралияда жерді игеруге қызығушылық танытты, ал Хентилер Порт-Филлип айманында жер алуға ешқандай қарсылық болмайды деп есептеді. Өтініш алғаш рет 1834 жылы берілді, ал келіссөздер көп жылдарға созылды. Әкесі Томас Хенти 1839 жылы қайтыс болды, және мәселе 1846 жылға дейін толық шешілмеді. Осы кезде Хентилерге портты жақсарту үшін 348 фунт стерлинг, ал 1290 фунт стерлингке бағаланған жер берілді. Олардың қалған жерлерін аукционда сатып алуға тура келді. Сиднейдегі үкіметтің жаңа қоныс аударушыларға деген көзқарасын губернатор сэр Джордж Гипстің лорд Джон Расселге 1840 жылғы 11 сәуірде жіберген хатынан үзінді көрсетеді. Хентилердің елді дамытуға жұмсаған мыңдаған фунт стерлингтің мемлекетке пайдасы тиетінін билік өкілдері ескермеген сияқты. Олар бірнеше айдан кейін өткен мемлекеттік жерлерді сатудан түскен 17 245 фунт стерлинг сомасын да күтпеген еді. Эдвард Хенти қонысын жалғастыруға бекінді; оның інісі Фрэнсис 1834 жылғы желтоқсанда оған қосылды, ал келесі бес жылда отбасының басқа мүшелері де келді, соның нәтижесінде олардың барлық жылқылары, ірі қаралары мен қойлары Тасманиядан көшірілді. 1836 жылғы 29 тамызда майор Томас Ливингстон Митчелл басқаратын саяхатшылар тобы Портленд шығанағына жетіп, елдің бұрыннан отарланғанын көріп таң қалды. Кейінірек Эдвард Хенти майор Митчеллдің оқиғасын айтуды ұнататын: ол шатырға келгенде, іштен балғаның дыбысы естілді, ол: «Мырза Хенти қайда, жігітім?» деді, ал мықты ұста: «Міне, қызметіңіздемін» деп жауап берді. Хентидің соңғы жылдары Мельбурндағы «Оффингтон» сарайында зейнеткерлікпен өтті, ол 1878 жылғы 14 тамызда қайтыс болды. 1840 жылғы қазанда ол өзінен кейін қалған Энни Мария Галлиге үйленді. Олардың балалары болмады. Эдвард Хенти Викториядағы тұңғыш тұрақты қоныс аударушы болғаннан басқа, осы колонияда жүн өнеркәсібінің негізін қалады. Оның портреті Мельбурн қалалық кітапханасының тарихи коллекциясында сақтаулы.
The second vessel brought Mr. Francis Henty, who landed on 11 December and in course of time Mr. Stephen and Mr. Thomas followed. Sheep were fetched across from Tasmania, pastures occupied, houses erected and land cultivated. The Henty brothers also engaged on bay whaling at Portland in the 1830s. The whale oil and baleen taken from southern right whales was shipped to Tasmania for export to London. The British government had been keen to have land taken up in Western Australia and the Hentys had assumed no objections would be raised to their obtaining land in the Port Phillip district. The application was first made in 1834 and negotiations continued for many years. The father, Thomas Henty, died in 1839, and it was not until 1846 that the matter was finally settled, when the Hentys were allowed £348 for improvements at the port, and were granted of land valued at £1290. The remainder of their land they had to buy at auction. The attitude of the government at Sydney to new settlers may be illustrated by an extract from a dispatch of the governor, Sir George Gipps, to Lord John Russell, dated 11 April 1840. The thought that the many thousands of pounds spent by the Hentys in developing the country might eventually be of benefit to the state had apparently not entered into the minds of the authorities. Neither could they have anticipated that the first sale of crown lands which took place a few months later would yield the sum of £17,245. Edward Henty was determined to continue with his settlement; his brother, Francis, had joined him in December 1834, and during the next five years other members of the family joined him, and gradually all of their horses, cattle and sheep were transferred from Tasmania. On 29 August 1836 the exploring party headed by Major Thomas Livingstone Mitchell reached Portland Bay and were amazed to find the country already colonised. In later years Edward Henty was fond of telling the story of Major Mitchell when he came to a hut, from which blows of a hammer rang, saying, "Where is Mr Henty, my man," and the reply of the burly blacksmith, "Here he is at your service." Henty's last years were spent in retirement at his Melbourne mansion 'Offington' and he died on 14 August 1878. In October 1840 he married Annie Maria Gallie who survived him. They had no children. Edward Henty in addition to being the first permanent settler in Victoria was the founder of the wool industry in that colony. His portrait is in the historical collection at the Melbourne public library.