Кіріспе
Орыс ертегісі "Кішкентай дөңесті жылқы" (Конёк Горбуно́к) – Пётр Ершовтың 1830 жылдары жазылған және 1834 жылы алғаш рет жарияланған өлеңмен жазылған орыс әдеби ертегісі. Оның басты кейіпкері – Иван Надан және оның сиқырлы көмекшісі, кішкентай дөңесті жылқы. Бұл орыс әдебиетінің классикасына айналып, 1970 жылға дейін жеті миллионнан астам данада жүзден астам рет қайта басылды, Кеңес Одағының 27 тіліне, сондай-ақ көптеген басқа тілдерге аударылды. Бұл ертегі – ғажайып қабілеттері бар жылқы туралы "Алтын жалаты ат" ертегісінің бір түрі. Оқиғаның сюжеті бірнеше халық ертегілерінде қолданылған әртүрлі мотивтердің үйлесімін пайдаланады, мысалы, Царевич Иван, От құсы және Сұр қасқыр (Арне-Томпсон-Утер индексінде ATU 550 түрі ретінде жіктеледі, "Құс, жылқы және ханшайым") және тағы басқалары. Шығыс славян халық ертегілерінің каталогы поэманың мотивін СУС 531 типіндегі "Конёк Горбунок" деп белгілейді.
The Little Humpbacked Horse (Конёк Горбуно́к) is a Russian literary fairy tale in verse by Pyotr Yershov written in 1830s and first published in 1834. Its protagonist is Ivan the Fool with his magical helper, little humpback horse. It has become a Russian literary classic, reprinted over hundred times in over seven million copies (as of 1970), translated in 27 languages of the Soviet Union, as well as in many other languages. The tale is a version of the Golden Maned Steed fairy tale motif, about a horse with wondrous abilities. The plot of this story uses a combination of several motifs used in a number of folktales, such as Tsarevitch Ivan, the Fire Bird and the Gray Wolf (a tale classified in the Aarne Thompson Uther Index as type ATU 550, "Bird, Horse and Princess") and some others. The East Slavic Folktale Catalogue classifes the motif of the poem with the eponymous type СУС 531, "Конёк Горбунок", of
Сюжет
Бір шаруаның үш ұлы болған: ақылды, орташа, ал ақымақ – Иван-Ақымақ. Біреу түнде олардың бидай егінін батап тастап жатыр. Үлкен ұлдары жалтақтап, ештеңе істемеді, бірақ Иван кінәліні ұстап алды: алтын жалы бар ақ бие. Ол Иванға үш тай ұсынуға уәде береді, екеуін сатуға, ал кішкентайын, бірақ сиқырлы күші бар, өзіне қалдыруға. Патшаға жылқыларын сатуға бара жатқанда Иван от құстың бір қауырсынынан ұстап алады. Патша қауырсынды естіп, өзіне от құсты талап етеді. Кішкентай дөңгелек ат Иванға патшаның осы және тағы да көптеген қисынсыз талаптарын орындауға көмектеседі. Оқиға барысында Иван патша үшін от құсты қолға түсіреді, өзінің сиқырлы атын сақтап алады, патша қызына ғашық болады, екеуі бақытты өмір сүреді.