Кіріспе

1979 жылғы авиациялық апат

Пакистан халықаралық әуе компаниясының 740 рейсі Нигерияның Кано қаласынан Пакистанның Карачи қаласына, Сауд Арабиясының Джидда қаласындағы аралық аялдамасымен хаж зыратына арналған рейс болды. 1979 жылдың 26 қарашасында Пакистан халықаралық әуе компаниясының Boeing 707 340C ұшағы Джидда халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін дереу апатқа ұшырады. Борттағы 156 адамның барлығы қаза тапты.

Ұшақ

Бұл ұшақ тоғыз жылдық Боинг 707-340C, сериялық нөмірі 20275, ал сериялық саны 844 болған. Ол 1970 жылы салынды және 30 шілдеде алғашқы рейсін жасады. Он күннен кейін, 10 тамызда, ол Пәкістан Халықаралық Әуе Жолдарына (PIA) тапсырылды және AP-AWB тіркеу белгісімен тіркелді. Бірнеше айға басқа әуе компаниясына жалға берілгеннен кейін, 1972 жылы ол AP-AWZ деп қайта тіркелді. Апатқа ұшыраған кезде ұшақтың жалпы ұшу уақыты 30 700 сағатты құрады.

Авария

Ұшақ 740 рейсімен Джиддадан Карачиге бағытталды, ол Хаждан оралған қажыларды тасымалдады. Бортта барлығы 156 адам болды, оның ішінде 11 экипаж мүшесі және 145 жолаушы. 01:29-да 740 рейсі Джиддадан ұшып, жоспарланған ұшу биіктігіне (FL) 37000 футқа (11278 м) көтеріле бастады. Төтенше жағдай туралы алғашқы ескерту ұшып шыққаннан кейін 21 минут өткенде, 01:47-де болды, ол кезде бортпроводник ұшқыштарға кабинаның артқы жағында өрт шыққандығын хабарлады. Әуе қозғалысын басқаруға (АТК) борттағы жағдайды хабарлағаннан кейін және қазіргі биіктіктен 30000 футтан (9144 м) төмендеуді бастағаннан кейін экипаж 4000 футқа (1219 м) дейін төмендеуге рұқсат алды. Ұшқыш кабинаға және пилот кабинасына түтін кіріп жатқандықтан Джиддаға қайту туралы сұрау жіберді. 02:03-те экипаж қиындық сигналын жіберді. Джидданың басқару мұнарасы ұшқыштың "Мейдей! Мейдей!" деп айқайлағанын естіді, содан кейін радио үнсіз қалды. Бұл хабардан кейін шамамен бір минут өткен соң ұшақ Таиф қаласының солтүстігіндегі, 3000 фут (914 м) биіктіктегі таулы аймаққа құлады. Борттағы 156 адамның барлығы қаза тапты. Осы күнге дейін бұл апат Сауд Арабиясы аумағындағы үшінші ең қасіретті ұшақ апаты және Boeing 707 ұшағының үшінші ең қасіретті апаты болып табылады.

Себеп

Апаттың себебі кабинадағы өрт болды, оның қарқындылығы мен жылдам таралуы ұшқыштар экипажының қабілетсізденуіне әкеп соқты. Кабинадағы өрттің себебі анықталған жоқ. Ең мүмкін болған нұсқа – саяхатшылардың бірінің пешінен газ немесе керосин ағуы. Отынның ағуы кабинадағы қысымның төмендеуі салдарынан болған болуы мүмкін. Электр тізбектерінің жұмыс істемеуі де тұтану көзі ретінде қарастырылды, бірақ ұшақтың электр жүйелері мен қорғау құрылғыларының құрылысынан кейін растала алмады. Терроризм себеп болмады, өйткені өртке қатысты жарылғыш құрылғылар қолданылғанына ешқандай дәлел табылған жоқ.