Кіріспе

Кәсіби аспаздардың киетін жалпы киім үлгісі Дәстүрлі аспаз киімі (немесе аспаздың ақ киімі) ток бланш ("ақ қалпақ"), ақ қос көкжақ, қара-ақ ромбылы суретті шалбар және алжапқыштан тұрады. Бұл батыс әлемінде кең таралған кәсіби киім. Аспаздың түймелерінің де мағынасы бар: білікті аспаздар қара түймелер тағады, ал студенттер – ақ түймелер тағады.

Сипаттама

Ток – 16 ғасырдан бері қолданылып келе жатқан аспаздың бас киімі. Әр түрлі биіктіктер асханадағы лауазымды білдіруі мүмкін. Бұрыштарының әрқайсысы жұмыртқаны дайындалаудың әртүрлі тәсілдерін көрсетеді делінеді. Көбінесе дәстүрлі, әсіресе француз мейрамханаларында ақ аспаздық халат стандартты киімнің және аспаздың практикалық киімінің бір бөлігі саналады. Тығыз мақта мата пештер мен духовкалардың ыстығынан қорғайды және қайнап жатқан сұйықтықтардың шашырауынан сақтайды. Екі жақтың қалтасы бар халат киім иесінің кеудесі мен қарнының сұйықтық шашырағанда күйіп қалуынан қорғайды. Оны дақтарды жасыру үшін кері бұруға болады. Көбінесе қара түс сияқты басқа да түстер танымал болып келеді. Ұзын, кең аспаздық алжапқыш көптеген қызметтерді атқарады. Ол, ең алдымен, қауіпсіздік үшін киіледі. Асхана шефі ыстық сұйықтық құятын ыдысты алып жүргенде алжапқыш негізгі соққыны қабылдайды және оны іш киім мен аяқтан тез алып тастауға болады. Алдыңғы жағын жабатын ұзын алжапқыштар мейрамханалар мен коммерциялық асханаларда өте пайдалы. Мұндай алжапқыштар көбінесе мойынға реттелетін баулы биб-алжапқыштар деп аталады, себебі олар униформа ретінде коммерциялық қолданысқа ыңғайлы. Дәстүр бойынша алжапқыштың мақсаты – киімді тамақтан қалған дақтар мен иістен қорғау. Ол сондай-ақ қолдарды сүртіп тазалауға немесе жуылған қолдарды кептіруге арналған ыңғайлы мата ретінде де қолданылады, бірақ қазіргі уақытта бұл гигиеналық емес деп есептеледі. Осы униформаның элементтері жалақылы және уақытша немесе жартылай штатты қызметкерлер арасындағы айырманы көрсетуге мүмкіндік береді. Аспаздың киімі тағам өнеркәсібінде стандарт болып қала береді. Мұндай киімді кию дәстүрі 19 ғасырдың ортасына дейін жетеді. Қазіргі аспаздық киімді танымал француз аспазы Мари Антуан Карем жасаған. Токтар бұрыннан қолданылып келген, бірақ ол аспазды құрметтеу үшін униформа іздеген. Аспаздық халатқа тазалықты білдіретін ақ түс таңдалды. Кейіннен француз шебері Жорж Огюст Эскофье дәстүрлі аспаздық халатты Лондонға әкеліп, Savoy және Carlton қонақ үйлеріндегі мейрамханаларды басқарды.