Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бунделханд агенттігі – Британдық Радждың саяси агенттігі, Британ үкіметінің Бунделханд аймағындағы тәуелді княздық мемлекеттермен қарым-қатынасын басқарған.
The Bundelkhand Agency was a political agency of the British Raj, managing the relations of the British government with the protected princely states of the Bundelkhand region.
Тарихи негіздер
Маратхалар 1802 жылғы Бассейн шартында Бунделхандтың кейіннен Британдық Бунделханд деп аталған бөліктерін британдықтарға өткізді. 1802 жылдан кейін көптеген жергілікті билеушілер британдықтардан (жалға алу құқығын) алды, бұл оларға Әли Бахадурдың қайтысымен байланысты басқарған жерлеріне ие болу құқығын берді, оның шарты ретінде билеушілер британдықтарға адалдық туралы жазбаша міндеттеме берді. Бунделхандтағы британдық әскерлеріне бекітілген саяси өкіл британдықтардың мемлекеттермен қарым-қатынасын қадағалады. 1806 жылы Жансидің маратха билеушісіне британдықтар қорғауды уәде етті, ал 1817 жылы британдықтар оның Жанси мемлекетіне мұрагерлік құқықтарын мойындады. 1818 жылы Пунадағы Пешва үшінші англо-маратха соғысының аяқталуымен Бунделхандтағы барлық құқықтарын британдықтарға өткізді.
The Marathas ceded parts of Bundelkhand, which were later called later British Bundelkhand, to the British in the 1802 Treaty of Bassein. After 1802, many of the local rulers were granted (leases) by the British, which entitled them to the lands they controlled at the death of Ali Bahadur, in return for the rulers signing a written bond of allegiance to the British. A political officer attached to the British forces in Bundelkhand supervised British relations with the states. In 1806 British protection was promised to the Maratha ruler of Jhansi, and in 1817 the British recognized his hereditary rights to Jhansi state. In 1818 the Peshwa in Pune ceded all his rights over Bundelkhand to the British at the conclusion of the Third Anglo Maratha War.
Агенттікті құру
Штаттар 1811 жылы Бундельханд агенттігіне біріктірілді, сол кезде Үндістанның генерал-губернаторына саяси агент тағайындалып, штаб-пәтері Банда қаласына орналастырылды. 1818 жылы штаб-пәтер Калпиге, 1824 жылы Хамирпурға, ал 1832 жылы қайта Бандаға көшірілді. 1835 жылы саяси агент Аграда штаб-пәтері орналасқан Солтүстік-Батыс провинцияларының вице-губернаторының билігіне бағындырылды. 1849 жылы Бундельханд агенттігінің билігі қысқа мерзімге Саугор және Нербудда аймақтары жөніндегі комиссарға берілді, ол Жансиде орналасқан саяси көмекшіні тағайындады. Көп ұзамай Бундельханд билігі Гвалиордағы резиденттің қарауына берілді, саяси көмекшінің штаб-пәтері Ноугонгқа көшірілді және 1947 жылға дейін сол жерде қалды. 1853 жылы Жанси раджасы баласыз қайтыс болды, ал оның аумағы Британдық Бундельхандқа қосылды. Содан кейін Жанси штаты мен Жалаун және Чандери аудандары басқаруға бағынған аймақ болып құрылды. 1854 жылы Бундельханд агенттігі жаңа құрылған Орталық Үндістан агенттігінің билігіне берілді, оның штаб-пәтері Индор қаласында орналасқан. Жанси раджасының жесірі Рани Лакшми Бай мұрагерді асырап алуға рұқсат бермегендіктен және Жанси аумағында мал союға рұқсат берілгендіктен, аннексияға наразылық білдірді. 1857 жылғы көтеріліс Жансиде көтеріліске дайындық күйінде болды. Маусым айында 12-ші туған жергілікті жұмыскерлер полкінің бірнеше адамы қазына мен қару-жарақ сақталатын бекініске басып кірді және гарнизонның еуропалық офицерлерін өлтірді. Рани көтерілісшілердің басына тұрып, көршілес британдық аудандар мен британдықтармен одақтас княздықтардың бірнешеуін басып алды. 1858 жылы Гвалиор шайқасында батырлықпен қаза тапты. Жанси британдықтардың бақылауына 1858 жылдың қараша айында ғана келді. Көтерілістен кейін Жанси Гвалиор махаражасына берілді, бірақ 1886 жылы Гвалиор бекінісімен ауыстырылғаннан кейін британдық билікке қайта бағынды. 1865 жылы саяси көмекші саяси агентке алмастырылды. Агенттіктің шығыс бөлігі 1871 жылы Багелханд агенттігін құру үшін бөлінді. 1888 жылы Ханиадхана мемлекеті Гвалиор резидентінің билігіне берілді, ал 1896 жылы Бараунда, Жасо және Чаубе жағырлары Багелхандқа берілді. 1901 жылы 9 штат, 13 иелік және Индор штатына қарасты Алампур парғанасы болды, олардың жалпы ауданы 9851 шаршы миль (25,514 км2) және 1901 жылы жалпы халқы 1,308,326 адамды құрады. Ең маңызды штаттар: Орчха, Панна, Самтар, Чаркхари, Чхаттарпур, Датия, Бижавар және Ажайгарх штаты. Британдық үкім кезеңінде орманды жою үдеді. 1891 және 1901 жылдар арасында аштықтың салдарынан агенттіктің халқы 13%-ға азайды. 1931 жылы Багелханд агенттігі, Рева штатын қоспағанда, Бундельханд агенттігіне біріктірілді.
The states were organized into the Bundelkhand Agency in 1811, when a political agent to the Governor General of India was appointed and headquartered at Banda. In 1818 the headquarters were moved to Kalpi, in 1824 to Hamirpur, and in 1832 back to Banda. The political agent was placed under the authority of the Lieutenant Governor of the North Western Provinces, headquartered in Agra, in 1835. In 1849 authority over the Bundelkhand Agency was placed briefly under the Commissioner for the Saugor and Nerbudda Territories, who appointed a political assistant based at Jhansi. Shortly thereafter, authority over Bundelkhand was placed under the Resident at Gwalior, and the headquarters of the political assistant was moved to Nowgong, which remained until 1947. In 1853 the Raja of Jhansi died childless, and his territory was annexed to British Bundelkhand. The Jhansi State and the Jalaun and Chanderi districts were then formed into a superintendency. In 1854 Bundelkhand Agency was placed under the authority of the newly created Central India Agency, headquartered at Indore. The widow of the Raja of Jhansi, Rani Lakshmi Bai, protested the annexation because she was not allowed to adopt an heir, and because the slaughter of cattle was permitted in the Jhansi territory. The Revolt of 1857 found Jhansi ripe for rebellion. In June a few men of the 12th native infantry seized the fort containing the treasure and magazine, and massacred the European officers of the garrison. The Rani put herself at the head of the rebels, and they captured several of the neighboring British districts and princely states allied to the British. She died bravely in battle in Gwalior in 1858. It was not till November 1858 that Jhansi was brought under British control. After the revolt, Jhansi was given to the Maharaja of Gwalior, but came under British rule in 1886 when it was swapped for Gwalior fort. In 1865 the political assistant was replaced with a political agent. The eastern portion of the Agency was detached to form Bagelkhand Agency in 1871. The state of Khaniadhana was transferred to the authority of the Gwalior Resident in 1888, and in 1896 Baraundha, Jaso, and the Chaube Jagirs were transferred to Bagelkhand. In 1901 there were 9 states, 13 estates, and the pargana of Alampur belonging to Indore State, with a total area of 9851 square miles (25,514 km2) and a total population of 1,308,326 in 1901. The most important of the states were Orchha, Panna, Samthar, Charkhari, Chhatarpur, Datia, Bijawar and Ajaigarh State. Deforestation accelerated during British rule. The population of the agency decreased 13% between 1891 and 1901 due to the effects of famine. In 1931 Bagelkhand Agency, with the exception of the state of Rewa State, was merged into the Bundelkhand Agency.