Салазар режиміне қарсы тұрудың символы – Катари́на Эуфэ́мия
Catarina Eufémia
Катарина Эуфемия – португальская жұмысшы, Салазар режиміне қарсы күрестің символы. 1954 ж. қанымен батырлықпен қаза тапты. Тарихы, өлеңдерде бейнеленген трагедиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Катарина Эфигенья Сабино Еуфемия (kɐtɐˈɾinɐ ewˈfɛmiɐ; 13 ақпан 1928 ж. – 19 мамыр 1954 ж.) – Португалияның Алентежу аймағындағы Бежа округінің Балеизао ауылындағы Монте-ду-Оливалда Гвардия Национал Республикасының лейтенанты Карражола қолдарынан қаза тапқан, сауатсыз шаруа әйелі. Катаринаның үш баласы болған, олардың бірі сегіз айлық сәби еді және оқиға кезінде анасымен бірге болған. Катаринаның трагедиялық қазасы Салазар режиміне қарсы күрес символына айналды. Ол Португалия Коммунистік партиясының Алентежудағы символы ретінде қабылданып, София де Мело Брейнер, Карлос Абуим Инглес, Эдуардо Валенте да Фонсека, Франсиско Мигель Дуарте, Жозе Карлос Ари душ Сантуш, Мария Луиза Вилао Палма және Антонио Висенте Кампинас сияқты ақындар оған арнап өлеңдер жазды. Антонио Висенте Кампинастың "Cantar Alentejano" әнін Зека Афонсу 1971 жылғы Рождествода жарық көрген "Cantigas de Maio" альбомында музыкаға қосты. (Әннің бір бөлігін мына жерден тыңдауға болады.)
Catarina Efigénia Sabino Eufémia (kɐtɐˈɾinɐ ewˈfɛmiɐ; February 13, 1928May 19, 1954) was an illiterate harvester from Alentejo, Portugal, who was murdered during a worker's strike by lieutenant Carrajola of the Guarda Nacional Republicana in Monte do Olival, Baleizão, in Beja, Alentejo. Catarina had three children, one eight months old, who was with her when she was shot. The historic tragedy of Catarina came to personify the resistance movement against the regime of Salazar. She was adopted as an icon by the Portuguese Communist Party in Alentejo. Poets Sophia de Mello Breyner, Carlos Aboim Inglez, Eduardo Valente da Fonseca, Francisco Miguel Duarte, José Carlos Ary dos Santos, Maria Luísa Vilão Palma and António Vicente Campinas have all dedicated poems to her. António Vicente Campinas' "Cantar Alentejano" was put to music by Zeca Afonso on the album "Cantigas de Maio", made on Christmas 1971. (Hear part of the song here.)
Контекст
Алентехо аймағы ірі меншіктермен және маусымдық жұмыстармен сипатталды, ал шаруалар мен жалақылы жұмысшылардың тұрмыс жағдайы өте ауыр болды. Бұл әлеуметтік-экономикалық және еңбек ахуалы 1940 жылдардың ортасынан бастап аймақтағы шаруалардың наразылығын тудырды, және бұл әлеуметтік толқу келесі екі онжылдық бойына күшейді. Португалия полициясы коммунистік агитаторлар мен жасырын кіргендерді іздеп, үнемі көтерілістер мен ауылдық жұмысшылардың ереуілдерін қадағалап отырды.
Alentejo was a region of large estates and seasonal jobs and the living conditions of the peasants and salaried workers were extremely difficult. This socio economic and labor situation agitated the peasant masses in the region starting in the mid 1940s, and this social agitation escalated over the next two decades. There were constant uproars and rural workers' strikes, which were watched by the Portuguese police, who were looking for communist agitators and infiltrators.
Өлтіру
1954 жылы 19 мамырда бидай жинау кезінде Катарина және тағы он үш әйел олар тұрған жердің бақылаушысына шағымданып, күн сайынғы жалақыларына екі эскудо көбейтуді талап етті. Он төрт әйел басшыны қорқытып, Бежаға барып, үй иесі мен полицияға хабарластырды. Катарина жұмысшының наразылығын полицияға жеткізуге таңдалды. Полиция лейтенантының сұрағына жауап ретінде Катарина олардың тек "жұмыс пен нан" ғана қалағанын айтты. Лейтенант оны шапалақпен шауып, ол жерге құлап түсті. Қатарина орнынан тұрып: "Енді мені өлтіріңізші", - деді. Лейтенант оған үш рет атқан, бұл оның омыртқасын сындырған. Оның қолында тұрған сегіз айлық баласы, тағы бір шаруа да жараланды. Катарина бірнеше минуттан кейін өз шеберінің қолынан қаза тапты (ол арада келген). Ол әйелді қанды тоғаннан көтеріп алды.
On May 19, 1954, during the wheat harvest, Catarina and thirteen other harvest women complained with the supervisor of the property where they were, trying to obtain a two escudo increase in their daily pay. The fourteen women frightened the supervisor enough for him to go to Beja to call the owner and the police. Catarina was chosen to present the worker's grievances to the police. In response to a question of a police lieutenant, Catarina answered that they only wanted "work and bread". The lieutenant slapped her and she fell to the ground. When Catarina stood up, she said: "Now kill me already." The lieutenant shot her three times, shattering her vertebrae. The eight month old boy she had in her arms was injured, along with another peasant. Catarina died a few minutes later in the hands of her own boss (who had arrived in the meantime.) He lifted her out of the pool of blood she lay in.
Жерлеу және жерлеу
Жерлеу рәсімінен кейін, халықтың реакциясынан сескеніп, билік Катаринаның жерлеуін құпия түрде өткізуге шешім қабылдады. Жерлеу туралы білген қара халық наразылық айқайларымен табытқа қарай ұмтылды. Полиция оларды қатыгездікпен кері қайтарды. Табыт асығыс түрде алынып, Балеизао зиратына емес, Катаринаның күйеуі Антонио Хоакимнің жеріне, Балеизаодан шамамен 10 км қашықтықтағы Квинтосқа әкелінді. 1974 жылы оның мәйіті Балеизаоға қайта жерленді. Жерлеу кезіндегі тәртіпсіздіктерге байланысты тоғыз шаруан биліктің беделіне нұқсан келтірді деген айып тағылды; олардың көпшілігі екі жылға бас бостандығынан айырылды. Лейтенант Карражола Альжустрелге ауыстырылды, бірақ ол ешқашан сот алдына келген жоқ. Ол 1964 жылы қайтыс болды.
After the funeral, fearing the reaction of the populace, the authorities resolved to carry out Catarina's funeral secretly. When the commoners found out about the funeral, they ran towards the coffin with screams of protest. The police beat them back brutally. The coffin was hastily removed and taken not to the cemetery of Baleizão, but to the land of Catarina's husband António Joaquim, Quintos, about 10 km outside of Baleizão. In 1974, her remains were transferred to Baleizão. In the sequence of disturbances during the funeral, nine peasants were accused of disrespecting authority; the majority of them were sentenced to two years in prison. Lieutenant Carrajola was transferred to Aljustrel but he never came to be judged in court. He died in 1964.
Коммунистік партияға мүшелік
Катарина Евфемия антифашистік қарсылықтың символына айналған, бірақ Португалия Коммунистік партиясы Катарина Евфемияның өмірі мен өлімі туралы мәліметтерді өзгертіп көрсеткен деген күдік бар. Біріншіден, олар Катаринаның 1953 жылы Балеизао жергілікті комитетінде Коммунистік партияның белсенді мүшесі болғанын мәлімдейді, бірақ бұл кейбір адамдардың пікірінше, шындыққа сай емес. Катаринаның егін жинаушы әйелдердің өкілі ретінде таңдалуына оның коммунист екеніне күдік болмауы себеп болуы мүмкін. Шындығында, бірнеше рет Polícia Internacional e de Defesa do Estado (Халықаралық және Мемлекеттік қорғаныс полициясы) тарапынан түрмеге қамалған белсенді коммунист Мариана Женеро, Катаринаның партия мүшесі болған деген гипотезаны үнемі жоққа шығарды. Екінші жағынан, Альентежудағы Португалия Коммунистік партиясының бұрынғы жетекшісі Антонио Гервасио Катаринаның 1953 жылы Балеизао Португалия Коммунистік партиясының жергілікті комитетінің мүшесі болғанын айтады.
While she has been made into an icon of the anti fascist resistance, the Portuguese Communist Party supposedly adulterated details of the life and death of Catarina Eufémia. Firstly, they claim that Catarina was a militant of the Communist Party in the local committee of Baleizão in 1953, which some people claim to be false. The choice of Catarina as a spokeswoman for the harvest women may actually have been influenced by there not being any suspicion of her being a communist. In fact, Mariana Janeiro, a militant communist imprisoned several times by the Polícia Internacional e de Defesa do Estado, always rejected the hypothesis that Catarina was a member of the party. On the other hand, António Gervásio, former leader of the PCP in Alentejo, affirms that Catarina was in fact a member of the local committee of the PCP of Baleizão in 1953.
Жүктілік
Сондай-ақ, Катарина Еуфемия өлтірілген кезде бірнеше айлық жүкті болғаны айтылды. Бұл ақпарат Катаринаның өліміне бірнеше күн қалғанда оған сенген басқа шаруа әйелдерінен келген көрінеді. Денсаулық сақтау министрлігінің Балеизао халқы Бежа соборының алаңында, Мисерикордия ауруханасынан бірнеше метр қашықтықта аутопсия кезінде жиналды, және үмітсіздікпен: "Бір емес, екі өлім болды!" деп айқайлады. Алайда, аутопсия жасаған сот-медициналық сарапшы Генрикес Пиньейро 1974 жылғы төңкерістен кейін де жүктілік туралы мәлімдемелердің жалған екенін бірнеше рет мәлімдеді.
It has also been said that Catarina Eufémia was a few months pregnant when she was killed. Apparently, this information came from other harvest women, whom Catarina had confided in a few days before her death. During the autopsy, the people of Baleizão were joined in the square of the Cathedral of Beja, a few meters from the Hospital da Misericórdia, crying out in despair: "It was not one, there were two deaths!" However, the forensic scientist who did the autopsy, Henriques Pinheiro, affirmed repeatedly, even after the revolution of 1974, that the references to a pregnancy were false.