Кіріспе

Мариязелл базиликасы, сондай-ақ Мариа Гебурт базиликасы (Күңдіз Марияның тууы базиликасы) – Австрияның Мариязелл қаласындағы Рим католик шіркеуі. Бұл Австриядағы ең маңызды христиан қажынасы және Еуропадағы ең танымал қасиетті орындардың бірі. Шіркеуде Құдайдан нұр шашқан Мәрия ананың керемет ағаш бейнесі сақталады. Рим папасы Пий X 1907 жылғы 10 қарашадағы Motu proprio арқылы осы киелі орынды кіші базилика мәртебесіне көтерді. Кейіннен, 1908 жылғы 8 қыркүйектегі жарлығымен Мәрия бейнесінің тәждері кигізілді. Мариязелл – неміс тілінде сөйлейтін барлық елдердің ұлттық қасиетті орны атанған жалғыз шіркеу.

Ерте тарих

Мариязельдің айналасындағы аумақ шамамен 1103 жылы Сент-Ламберт аббаттығына берілді, ал монахтар жергілікті халыққа қызмет ету үшін шағын ғимарат салды. Дәстүр бойынша, қаланың құрылған күні 1157 жылғы 21 желтоқсан деп есептеледі, бірақ алғаш рет 1243 жылы жазбада кездеседі. 1266 жылы Марияға арналған алтарь қасиетті деп жарияланды.

Мария Гебурттың базиликасы

Он төртінші ғасырда Мариязельде 90 метрлік шпилі және огивалық порталы бар готикалық шіркеу тұрды. 1420 және 1474 жылдары шіркеу өртенді. Кейіннен шіркеу ғимараты 1644 жылдан 1683 жылға дейін Доменико Скиасиямен барокко стилінде кеңейтіліп, қайта жобаланды. Готикалық шпильдің сол және оң жағында барокко мұнаралары салынды, негізгі зал ұзартылып, кеңейтілді, ал шығыс жағына күмбез қосылды. 1704 жылы киеленген бас алтарьді Иоганн Бернхард Фишер фон Эрлах жобалаған. Он екі бүйірлік шапельдің әрқайсысында барокко алтары бар. 1737 жылғы орган галереясы мен орган пультінің гипстен жасалған әшекейлеме жұмысын 1740 жылы австриялық мүсінші Иоганн Вагнер жасаған. Бас кіреберістің алдында 1757 жылы Балтазар Молл жасаған екі толық мөлшердегі қорғасыннан құйылған мүсін орналасқан. Сол жақта Венгрия королі Людвиг I, ал оң жақта Моравия маркграфы Генрих тұр. 1907 жылы қажылық шіркеуі кіші базилика мәртебесіне көтерілді. Базилика 1992 жылдан бері жалпы жөндеуден өтуде, ол 2007 жылы аяқталды.

Киелі бейне және шіркеу

Ғимараттың 1690 жылы салынған ескі бөлігінде Гнаденкапель орналасқан. Бұл шағын ғибадатхана алғашқы "келіннің" орнында тұрғызылған және онда кеш римдік стилдегі Қыз Марияның керемет бейнесі – "Магна Матер Австрия", 48 см биіктіктегі липа ағашынан жасалған мүсін сақталған. Керемет бейнеге жыл сайын әсем әрі мейірімділікпен тігілген киім кигізіледі. 150-ден астам киімді қазынада көруге болады немесе олар мұқият қалпына келтіріледі. Көптеген киімдер құрбандық ретінде немесе бай адамдар тарапынан сыйға тартылған. Бүгінгі күнге дейін мейірімділік киімін жасау үлкен мәртебе саналады.

Қажылықтардың дамуы

XII ғасырда діншілер Мариан ғибадатханасына қатынай бастады. 1330 жылдан бастап қажылардың саны арта түсті, осы кезде зайырлы сот өз қылмыскерлеріне Zellfahrt (Zell сапары) жазасын тағайындады. Келесі жылдары көрші елдерден де паломниктер саны көбейді. Контрреформациядан кейін Габсбургтар Марияцельді ұлттық қасиетті орын деп жариялады. Бірақ 1783 жылы император Иосиф II Марияцельдегі монастырды жапты, ал 1787 жылы Марияцельге қажылық сапарды толығымен тыйым салды. Шешімдер кері қайтарылғаннан кейін, жыл сайын шамамен бір миллион адам Марияцельге келеді. 2004 жылдың мамыр айында Марияцельде Mitteleuropäischer Katholikentag (Орталық Еуропа католиктерінің күні) өтті.

Аңыздар

Мариязельдің құрылуы мен дамуы туралы үш негізгі аңыз бар. Қаланың негізі туралы аңызда 1157 жылы Магнус есімді Санкт-Ламбрехт монастырының монахы қазіргі қала орналасқан аймаққа миссионер ретінде жіберілген. Оның жолын тас тосқанда, ол өзімен алып келген Мария тұрпатын жерге қойды, сол кезде тас жарылып, Магнустың жолы ашылды. Ол жақын жердегі жағалауға орналасып, тұрпатын ағаш діңге қойып, ағаштан шағын бөлме салды, ол оған ғибадатхана және тұрғын үй ретінде қызмет етті. Екінші аңыз Генрих Моравия маркграфы мен оның әйелінің Мариязельдің Әмізінің көмегімен ауыр подаградан айыққаннан кейін шамамен 1200 жылы сол жерге қажылық жасағанын айтады. Олар сол жерде ағаш ғибадатхананың орнына алғашқы тас шіркеуді тұрғызды. Үшінші аңыз венгр корольі Людвиг I-нің түрік әскерінен, олар одан көп санда болса да, жеңіске жеткен шайқасын баяндайды. Ол алғыс айту үшін готикалық шіркеуді салып, түсінде көкірегіне жатқан Schatzkammerbild (қазыналық бейне)мен оны безендірді. 2007 жылы Мариязель базиликасы коллекционерлік монетаның негізгі мотиві ретінде таңдалды: 9 мамырда соғылған Австрияның Мариязель базиликасының естелік монетасы. Монетада базиликаның фасады, екі барокко мұнарасының арасында орналасқан ерекше орталық готикалық мұнарасы бейнеленген.